سەنات سپيكەرى ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ توراعالىعىمەن پالاتا وتىرىسى ءوتتى. وندا دەپۋتاتتار ۇكىمەتتىڭ جانە جوعارى اۋديتورلىق پالاتانىڭ 2022 جىلعى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋى تۋرالى ەسەپتەرىن قارادى. سونداي-اق «پروكۋراتۋرا تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭ جوباسى بويىنشا پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بىرلەسكەن كوميسسياسىنىڭ قۇرامىنا سەناتورلاردى سايلادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz سەناتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
وتىرىستى اشقان سەنات توراعاسى اباي وبلىسىنداعى الاپات ءورتتىڭ سالدارىنان قازا بولعان ورمانشىلاردىڭ وتباسىلارى مەن جاقىندارىنا كوڭىل ايتتى جانە وڭىردەگى احۋال مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ تىكەلەي باقىلاۋىندا ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
بيۋدجەتتىڭ اتقارىلۋى تۋرالى ەسەپتەردى قاراۋ بارىسىندا 2022 جىلعى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتىڭ نەگىزگى پارامەترلەرىنىڭ ورىندالعانى ايتىلدى. دەگەنمەن, دەپۋتاتتار قۇجاتتىڭ جەكەلەگەن تارماقتارى بويىنشا بيۋدجەتتىك ءتارتىپتىڭ وسال تۇستارىنا نازار اۋداردى. سونداي-اق ولار ەكونوميكانىڭ ءوسۋى مەن ازاماتتاردىڭ ءال-اۋقاتىنا كەرى اسەرىن تيگىزەتىن بىرقاتار ماڭىزدى جانە جۇيەلى پروبلەمالارعا توقتالدى.
ءوز سوزىندە سەنات توراعاسى ينفلياتسيانى تومەندەتۋ جانە وڭىرلەردى جىلۋ ماۋسىمىنا ساپالى ءارى ۋاقتىلى دايىنداۋ الداعى كەزەڭدەگى نەگىزگى مىندەتتەر ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سوعان بايلانىستى ماۋلەن اشىمباەۆ مەملەكەت باسشىسى بەلگىلەپ بەرگەن ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن بىرلەسىپ, ۇيلەسىمدى جۇمىس ىستەۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن ايتتى.
«پرەزيدەنتىمىز ءوزىنىڭ سايلاۋ الدىنداعى باعدارلاماسىندا الداعى جىلدارعا ارنالعان باعىت-باعداردى ايقىنداپ, ناقتى مىندەتتەر جۇكتەدى. ءبىز سونىڭ ءبارىن ءساتتى ىسكە اسىرىپ, ەلدىڭ سەنىمىن اقتاۋىمىز كەرەك. بۇل رەتتە شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋ, جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ, اگروونەركاسىپتىك كەشەندى قولداۋ سياقتى ناقتى مىندەتتەر تۋرالى ءسوز بولىپ وتىر. سونداي-اق ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ, تۇرعىن ۇيلەر مەن جولدار سالۋ, ەلدىمەكەندەردى 100 پايىز سۋمەن جابدىقتاۋ جانە تاعى باسقا دا ماڭىزدى ماقساتتار بار ەكەنى بەلگىلى. ءۇش جىلدىق بيۋدجەتتە وسى باعىتتارعا قاجەتتى قاراجات قاراستىرىلعان», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.
پالاتا سپيكەرى پارلامەنتتىڭ زاڭ شىعارۋ قىزمەتىندە مۇددەلى ورگاندارمەن بىرلەسىپ ارەكەت ەتۋىنە دە ەرەكشە نازار اۋداردى.
ء«بارىمىزدىڭ الدىمىزدا تۇرعان باستى مىندەت – ازاماتتاردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ جانە ەلىمىزدىڭ تۇراقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ. بۇل ىستە پارلامەنت دەپۋتاتتارى ۇكىمەتكە قاجەتتى قولداۋ كورسەتۋگە قاشاندا دايىن», دەدى سەنات توراعاسى.
سونىمەن قاتار ەسەپتەردى قاراۋ كەزىندە سەناتورلار سالىقتىق جانە كەدەندىك اكىمشىلەندىرۋدى جەتىلدىرۋ كەرەكتىگىن ءسوز ەتتى. شىعىنداردى جوسپارلاۋدىڭ تيىمسىزدىگىنە قاتىستى دا سىن ايتىلدى. بۇل رەتتە, 2022 جىلى شىعىننىڭ باسىم بولىگى اعىمداعى ءىس-شارالارعا جۇمسالعانىن, شامامەن 10 پايىزى عانا دامۋعا باعىتتالعانىن اتاپ وتكەن ءجون. سەناتورلار ستراتەگيالىق جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ اراسىنداعى بايلانىستىڭ جولعا قويىلماعانىنا دا نازار اۋداردى. سالدارىنان قارجىنىڭ تولىق يگەرىلمەۋىنە جول بەرىلگەن. بۇل ورايدا ۇلتتىق جوبالار بويىنشا ستاتيستيكا مىسالعا الىنىپ وتىر. ناقتى ايتار بولساق, قارجى جاعىنان تولىق قامتاماسىز ەتىلسە دە توعىزدىڭ جەتەۋىندە تيىمدىلىك كورسەتكىشى تومەن.
سونىمەن قاتار دەپۋتاتتار شىعىستاردىڭ جارتىسىنا جۋىعى الەۋمەتتىك ماقساتتارعا جۇمسالعانىن, بۇل بيۋدجەت ساياساتىنىن الەۋمەتتىك باعىتقا تابان تىرەيتىنىن كورسەتەتىنىن ايتتى.
وتىرىس بارىسىندا سەناتورلار «پروكۋراتۋرا تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭ جوباسى بويىنشا پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بىرلەسكەن كوميسسياسىنىڭ قۇرامىنا سەنات دەپۋتاتتارىن سايلادى.