• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قوعام 29 ناۋرىز, 2023

ءسوزدىڭ ەڭ جاقسىسى – ىسپەن ماقۇلدانعانى

295 رەت
كورسەتىلدى

تۇركىستان وبلىسىندا اكىممەن كەزدەسۋلەردە تۇرعىندار تاراپىنان ينفراقۇرىلىم, اۋىز سۋ, جول سالۋ, جايىلىم, جەر قۇنارىن جاقسارتۋ, مەديتسينالىق قىزمەت, ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ, ءۇي سالۋعا جەر تەلىمىن بەرۋ, كاسىپكەرلىككە قولداۋ سىندى ماسەلەلەر كوتەرىلۋدە. كەشەگى سايلاۋ ناۋقانى كەزىندە دە ۇمىتكەرلەر جەرگىلىكتى جەرلەردەگى وزەكتى دەگەن ماسەلەلەردى دە قامتىپ, ونىڭ شەشىمىن تابۋىنا ىقپال ەتۋگە ۋادەلەرىن بەرىپ جاتتى. نەگىزى وبلىس, اۋدان, اۋىل اۋماعىنداعى ماسەلەلەر زاڭ شەڭبەرىندە جانە قارجىلىق مۇمكىندىككە قاراي بىرتىندەپ شەشىمىن تاۋىپ كەلەدى.

وبلىس اكىمى دارحان ساتىبالدى جەر­گىلىكتى بيلىكتىڭ ەڭ باستى ماق­ساتى  تۇر­عىنداردىڭ ءومىر سۇرۋىنە قولاي­لى جاع­­­داي جاساۋ جانە ءوڭىردىڭ الەۋمەت­تىك-ەكو­­نوميكالىق دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ ەكە­نىنە توقتالدى. «بىلتىر وتىرار اۋدا­نى جوسالى ەلدى مەكەنىنىڭ تۇرعىندارى اققالا ەلدى مەكەنىنە دەيىن جولدىڭ ناشار بولۋىنا بايلانىستى قىس مەزگىلىندە جولدا ءجۇرۋ قيىندىقتار تۋىندايتىنىن ايت­قان بولاتىن. بيۋدجەتتەن قارجى قاراس­تى­رىلىپ, 5,3 شاقىرىم جولعا تاس توسەلدى. تۇر­عىنداردىڭ ۇسىنىسى بويىنشا «سىر­داريا» مولتەك اۋدانىندا ساياباقتىڭ جون­دەۋ جۇمىستارىنا 76,5 ملن تەڭگەگە قۇ­رى­لىس جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, تولىق اياق­تالدى. ىشكى جولداردى جوندەۋ ماسەلەسى كوتەرىلىپ, بىلتىر 191 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, جيدەلى, سانالى ەلدى مەكەندەرىندە 10 كوشە جوندەۋدەن ءوتتى. بيىل «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسى اياسىندا 24 ىشكى كوشەگە ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن بيۋدجەتتەن 485 ملن تەڭگە قارالدى. تۇرعىندار «ناۋرىز» شاعىن اۋدانىندا مەكتەپ سالۋدى سۇراعان. وسى ماسەلە بويىنشا «جايلى مەكتەپ» قاناتقاقتى جوباسى اياسىندا 900 ورىندىق جاڭا مەكتەپ سالىنادى دەپ شەشىم قابىلداندى. «تاراز» شاعىن اۋدانى­نان 600 ورىندىق مەكتەپ سالىنادى», دەدى ول تۇرعىندارمەن كەزدەسۋدە. اۋدان زەينەتكەرلەرى ارداگەرلەرگە ارنالعان دەمالىس ورنىن اشۋ ماسەلەسىن دە كوتەرگەن بولاتىن. ءشاۋىلدىر اۋىلىنداعى بۇرىنعى قوناقۇيگە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, دەمالىس ورنى پايدالانۋعا بەرىلدى. تالاپتى اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى تابيعي گازدى تەزىرەك بەرۋ جونىندەگى تالابى نەگىزىندە جەلتوقسان ايىنان باستاپ اۋىل تابيعي گازعا قوسىلعان. قاسيەتتى ارىستان باب كەسەنەسى, وتىرار قالاشىعى جانە وزگە دە تاريحي ورىندار ساياحاتشىلاردى قىزىقتىراتىن, تۋريستىك الەۋەتى وتە جوعارى اۋداندا الداعى ەكى جىلدا 16 ملرد تەڭگەگە 9 ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋ پىسىقتالۋدا. سونىمەن بىرگە قۇنى 1,1 ملرد تەڭگەلىك «Ontustik Altair» 400 ءىرى قارا مالعا ارنالعان ءسۇت فەرماسى جانە جەم شىعارۋ تسەحىن ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان.

ال سايرام اۋدانى تۇرعىندارى وبلىس اكىمىمەن كەزدەسۋدە كوتەرىلگەن 16 ماسەلەنىڭ باسىم بولىگى شەشىمىن تاپقان. اتاپ ايتساق, جىبەك جولى اۋىلىنداعى اۋىز سۋ جۇيەسىن جاڭارتۋ ءۇشىن «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسىمەن 2023 جىلعا 100 ملن تەڭگە قارجى ءبولىندى. قاراسۋ اۋىلىنا اتالعان باعدارلاماسى اياسىندا سپورت كەشەنىنىڭ قۇرىلىسىنا 649 ملن تەڭگە قارجى قارالدى. جەتى كانالعا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىس­تارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن جوبالىق قۇجاتتار دايىندالۋدا. قۇتارىس, قىزىلجار ەلدى مەكەندەرىندە گاز جۇيەسىنىڭ قۇرىلى­سى بيىل اياقتالادى. ال اقارىس, ويماۋىت اۋىلدارىندا قۇرىلىس جۇمىستارى وندىرىستىك كەستەگە سايكەس جۇرگىزىلۋدە. سونىمەن قاتار بىلتىر كولكەنت اۋىلىنا گاز جۇيەلەرىن سالۋعا 395,5 ملن تەڭگە, اقسۋاباد اۋىلىنا 215 ملن تەڭگە قارجى قاراستىرىلعان. تۇرعىنداردىڭ وتىنىشىنە قاراي, كەلەس اۋدانىندا «اقىلبەكساي» سۋ قويماسىنان شىعاتىن «ساڭىراۋ» كانالىنا ورتا جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن 21 ملن تەڭگە قاراستىرىلىپ, 6 شاقىرىمى مەحانيكالىق تازالاۋدان وتكىزىلدى. اقتوبە اۋىلدىق وكرۋگى كوكبۇلاق ەلدى مەكەنىندەگى اقنيەت-2 كوشەسىنىڭ ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارىنا قارجى قارالىپ, اسفالت توسەلدى. بايدىبەك اۋدانىندا بىل­تىر­عى كەزدەسۋلەر ناتيجەسىندە, اققول­تىق ەلدى مەكەنىندە 75 ورىندىق اۋىلدىق كلۋبتىڭ قۇرىلىس جۇمىسىنا 97 ملن تەڭگە قاراستىرىلىپ, پايدالانۋعا بەرىلدى. بيىل تاستى اۋىلىندا 75 ورىندىق كلۋب قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن بيۋدجەتتەن 181 ملن تەڭگە ءبولىندى. ال سوزاق ەلدى مەكەنىندە «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسى اياسىندا 150 ملن تەڭگەگە فۋتبول الاڭشاسىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلگەن. تاستى, جۋانتوبە, قاراتاۋ, سىزعان, قۇمكەنت, جارتىتوبە اۋىلدارى مەن قىزەمشەك جانە تاۋكەنتتە دارىگەرلىك امبۋلاتوريا عيماراتتارىنىڭ جىلىتۋ قازاندىقتارى جاڭارتىلعان. اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحاناسىنا 57 ملن تەڭگەگە رەابيليتاتسيالىق مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتار ساتىپ الىنعان. جۇقپالى اۋرۋلار ءبولىمىنىڭ عيماراتىنا 32 ملن تەڭگەگە اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلگەن. شولاققورعان اۋىلىنداعى «اقشام» جانە «ناۋرىز» شاعىن اۋداندارىنىڭ سۋ قۇبىرى جەلىلەرىن سالۋعا قارجى بولىنگەن. جەتىساي اۋدانىندا دا تۇرعىندارمەن كەزدەسۋدە كوتەرىلگەن ماسەلەلەر شەشىمىن تاۋىپ كەلەدى. مىسالى, ەراليەۆ اۋىلدىق وكرۋگىندەگى مۇراتباەۆ ەلدى مەكەنىنىڭ اۋىز سۋ جۇيەلەرىن اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارىنا 23 ملن تەڭگە قارالىپ, ءتيىستى جۇمىستار جۇرگىزىلدى. اۋىز سۋ جۇيەلەرى 32 ملن تەڭگەگە اعىمداعى جوندەۋدەن ءوتتى. سەيفۋللين ەلدى مەكەنىندە اياقجول سالۋ ماسەلەسى كوتەرىلىپ, 1,6 شاقىرىم اياقجول سالىندى. جىلى سۋ, باققونىس, بايقونىس, التىنكەمەر, ماقتالى ەلدى مەكەندەرىندە 702 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, 32 شاقىرىم بولاتىن 32 كوشەگە ورتاشا جوندەۋ جۇمىستارى اتقارىلعان. سونىمەن قاتار «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى اياسىندا 328 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, وركەندى ەلدى مەكەنىندە فۋتبول الاڭىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. بيۋدجەتتەن 870 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, اسىقاتاداعى ءال-فارابي اتىنداعى جالپى ورتا مەكتەبىنە قوسىمشا وقۋ عيماراتى, سپورت زالى جانە شەبەرحاناسىنىڭ قۇرىلىسى قولعا الىنعان. اۋداندا «جايلى مەكتەپ» جوباسى اياسىندا 5 جاڭا مەكتەپ سالىنادى. كەزدەسۋلەردە كوتەرىلگەن ماسەلەلەردىڭ باسىم بولىگى الەۋمەتتىك سالاعا قاتىستى. بۇل ورايدا تولەبي اۋدانىندا دا وسى سالالاردى جاقسارتۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. بىلتىرعى كەزدەسۋدە تۇرعىندار 14 ماسەلەنى كوتەرگەن ەدى, سونىڭ 12-ءسى شەشىمىن تاۋىپتى. اتاپ ايتساق, لەنگىر قالاسىن ساپالى ەلەكتر جەلىسىمەن قامتۋ ءۇشىن قوسالقى ستانسا قۇرىلىسىنا 2,1 ملرد تەڭگە قارجىسى تولىق قارالىپ, قۇرىلىس جۇمىستارى كەستەگە سايكەس جۇرگىزىلۋدە. اۋدان ورتالىعىنداعى 35 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇيدىڭ اۋلالارىن اباتتاندىرۋ جۇمىستارىنا قارجى ءبولىندى. وقۋشىلار ۇيىنە قوسىمشا وقۋ كورپۋسىن سالۋ بويىنشا 2023 جىلى 590 ملن تەڭگە ءبولىندى. اققۇم, كيەلىتاس اۋىلدىق وكۋرگتەرىندە مادەنيەت ۇيلەرىن سالۋ ءۇشىن ەكى جىلدا 441 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, جۇمىستار قولعا الىندى. قاسقاسۋ ەلدى مەكەنىن تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا بيۋدجەت ەسەبىنەن 723 ملن تەڭگە قاراستىرىلعان, بيىل تاپسىرىلماق. تاعاينا ەلدى مەكەنىنىڭ كوشەلەرىنە ەلەكتر جەلىلەرىن جۇرگىزۋ جۇمىستارىنا 198 ملن تەڭگە بولىنسە, زەرتاس, تاعاينا ەلدى مەكەندەرىندە ورنا­لاسقان مەكتەپتەردىڭ قوسىمشا كورپۋس عيماراتىن سالۋ ءۇشىن قارجىسى تولىق قاراستىرىلعان. ءبىرىنشى مامىر ەلدى مەكەنىندە زاماناۋي ۇلگىدەگى سپورتتىق-ساۋىقتىرۋ كەشەنىنىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋ ءۇشىن بيۋدجەت ەسەبىنەن 531 ملن تەڭگە قارجى ءبولىندى. بيىل پايدالانۋعا بەرىلەدى.

ءبىز بىرقاتار اۋداندا اتقارىلعان جۇمىستى عانا ايتىپ وتتىك. جالپى, تۇرعىن­دار تاراپىنان كوتەرىلگەن ماسەلەلەر بو­يىنشا بارلىق اۋداندا اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلۋدا. كەزدەسۋلەردە كوتەرىلەتىن ماسەلەنىڭ تاعى ءبىرى – جايىلىم تاپشىلىعى. ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ وسى باعىتتاعى تاپسىرماسىن ورىنداۋ دا ءبىرىنشى كەزەكتەگى مىندەتتەردىڭ ءبىرى. بىلتىر تۇركىستان وبلىسىندا 412,2 مىڭ گەكتار جەر مەملەكەت مەنشىگىنە قايتارىلسا, مەموراندۋم ارقىلى 622,6 مىڭ گەكتار جەر ەلگە ورتاق پايدالانۋعا بەرىلگەن. وسىلايشا, 1 ملن گەكتاردان اسا جايىلىم تاپشىلىعى شەشىمىن تاپقان. ەلىمىزدەگى جالپى مال باسىنىڭ 18 پا­يىزى تۇركىستان وبلىسىنا تيەسىلى. بيىل وڭىردە جايىلىم تاپشىلىعى 2122,2 مىڭ گەكتاردى قۇرادى. وسى باعىتتا ورتاق جايىلىمنىڭ كولەمىن ۇلعايتىپ, ەلدى مەكەندەگى مالدى شالعايداعى ماۋسىمدىق جايىلىمدارعا شىعارۋدى ۇيىمداستىرۋ, اۋدانداردا مال بورداقىلاۋ الاڭدارىن جانە وتباسىلىق ءسۇت فەرمالارىن ارتتىرۋ كوزدەلگەن. ناتيجەسىندە, 2024 جىلعا وب­لىس­تاعى جايىلىم تاپشىلىعى تومەن­دەپ, 1107,8 مىڭ گەكتاردى قۇرايدى. جىل قورىتىندىسىمەن 333,2 مىڭ گەكتار جەر ۋچاسكەسى ورتاق جايىلىمعا قايتارىلىپ, ەلدى مەكەندەردەگى جايىلىم جۇكتە­مەسى­نەن 681,8 مىڭ گەكتارعا كەميدى. مەملە­كەت باسشىسىنىڭ ءوڭىر اكىمدەرىنىڭ الدىنا قويعان نەگىزگى مىندەتتەردىڭ ءبىرى – ينۆەس­تي­تسيا تارتۋ. بۇل ورايدا وبلىستا 2022-2026 جىلدار ارالىعىندا جالپى قۇنى 1,9 ترلن تەڭگەگە 9 596 جۇمىس ورنىن قۇرايتىن 71 ينۆەستيتسيالىق جوبالاردىڭ پۋلى قالىپتاستىرىلعان. وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسىمەن جالپى قۇنى 28,9 ملرد تەڭگەگە 1172 جۇمىس ورنىن اشۋمەن 23 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە قوسىلدى. سونىمەن بىرگە 2023-2026 جىلدار ارالىعىندا وبلىستا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان ينۆەستيتسيالىق جوبالار­دىڭ تىزىمىنەن جالپى قۇنى 1,4 ترلن تەڭگەگە 3 595 جۇمىس ورنىن قۇرۋمەن توپ-10 ينۆەستيتسيالىق جوبالار ىرىكتەلگەن. بيىل جىل سوڭىنا دەيىن جالپى قۇنى 260,3 ملرد تەڭگەگە 2529 جۇمىس ورنىن قۇرۋمەن 28 ينۆەستيتسيالىق جوبانى جۇزەگە اسىرۋ جوس­پارلانۋدا.

جالپى, بيىل وڭىردە بارلىق قارجى­لان­دىرۋ كوزدەرىنەن 866,4 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي ەنگىزۋ جانە «قۇرىلىس كولە­مى­نىڭ ناقتى يندەكسى» بويىنشا 357,8 ملرد تەڭگە قارجى تارتۋ جوسپارلانعان. وب­لىس­تىق قۇرىلىس باسقارماسى بويىنشا 369 نىسان قۇرىلىسىن جۇزەگە اسىرۋ جانە 204 جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاما ازىرلەۋ ءۇشىن 156,9 ملرد تەڭگە بولىنگەن. وبلىس اكىمى دارحان ساتىبالدىنىڭ تاپسىرماسىمەن ازىرلەنگەن اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋدىڭ 2023-2027 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداما اياسىندا 2027 جىلعا دەيىن جالپى ءونىم كولەمى مەن ەڭبەك ونىمدىلى­گىن 2 ەسە, سالاعا تارتىلاتىن جەكە ينۆەستي­تسيا­لار كولەمىن 6 ەسەگە ۇلعايتۋ, قايتا وڭدەل­گەن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىم­دەرى­نىڭ ەكس­پور­تىن 2,3 ەسەگە ۇلعايتۋ مىن­دەت­تەرى قاراس­تى­رىلعان. بيىل ەگىس كولە­مىن 860 مىڭ گەكتارعا ورنالاستىرۋ, ءبىر القاپ­­تان 2-3 ءونىم الۋ جوباسىن 9303 گەك­تار­عا ەن­گىزۋ, قوسىمشا 93 گەكتارعا جىلىجايلار سالۋ, سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيا­لارى ەندىرىل­گەن القاپتى 39,2 مىڭ گەكتارعا جەتكىزۋ كوزدەلگەن. يگى باس­تا­مالار ناتيجەسىندە, اۋىل شارۋاشى­لى­عى نە­گىزگى كاپيتالىنا 75,2 ملرد تەڭگە, تا­ماق ونەر­كاسىبىنە 11 ملرد تەڭگە جەكە ين­ۆەس­تيتسيالار تارتىلىپ, جالپى ءونىم كولەمى 1 ترلن 127 ملرد تەڭگەگە جەتكىزىلەدى. قازىر­گى تاڭدا وبلىستا جالپى سيىمدىلىعى 38,0 مىڭ توننا بولاتىن 20 جەمىس-كوكونىس ساقتاۋ قويمالارى بار. ال وڭىردە جىلىنا 1,7 ملن تونناعا جۋىق جەمىس-كوكونىس, كارتوپ ونىمدەرى وندىرىلەدى. سوندىقتان بۇگىندە اۋدان, قالا اكىمدىكتەرىنىڭ ماۋسىمارالىق كەزەڭدە باعا تۇراقتىلىعىن ساقتاۋ شارالارىن ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋعا مۇمكىندىكتەر جوق. وسىعان وراي تۇجىرىمداما اياسىندا 142,3 مىڭ توننا جاڭا قۋاتتىلىقتاردى قۇرا وتىرىپ, ماۋسىمارالىق كەزەڭدە جىلىنا 250-300 مىڭ توننا تاۋار اينالىمىن جاساۋعا قول جەتكىزىلەدى. سونداي-اق بيىل شاردارا اۋدا­نىندا «جىلىنا 100 مىڭ توننا جۇگەرى ءدانىن تەرەڭ وڭدەۋ زاۋىتى», تولەبي اۋدانىندا «جىلىنا 220,0 ملن جۇمىرتقا باعىتىنداعى قۇس فابريكاسى», ورداباسى اۋدانىندا «40,0 مىڭ باسقا بورداقىلاۋ الاڭىن سالۋ», كەلەس اۋدانىندا «51 گەك­تارعا جىلىجاي كەشەنىن سالۋ», ارىس قا­لاسىندا «4500 گەكتار جاڭبىرلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگياسىن ەنگىزۋ», تۇركىستان قالاسىندا «5200 تونناعا جەمىس-كوكونىس ساقتاۋ قويمالارىن» سالۋ جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا جۇمىس باستالدى.

وسىلايشا, وڭىردە حالىقتىڭ تالاپ-تىلەكتەرى مەن شەشىلمەي جاتقان ءتۇرلى ماسەلەلەر وبلىس اكىمىنىڭ تۇرعىندارمەن كەزدەسۋلەرىندە كوتەرىلىپ, وڭ شەشىمىن تابۋى حالىقتىڭ بيلىكتى قولداۋىنا, ەلدىڭ ىنتىماعىنا سەپتىگىن تيگىزىپ وتىر.

 

تۇركىستان وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار