احمەت جۇبانوۆتىڭ «زامانا بۇلبۇلدارى» كىتابى – XX عاسىرداعى ۇلت ءانشى-سازگەرلەرىنىڭ بەت-بەدەرىن ايقىندار بىرەگەي تۋىندى. رەسەيدە وقىپ, شۇڭعىما ءبىلىم العان جۇبانوۆ ءار ونەرپازعا تەرەڭنەن باعا بەرىپ, تەبىرەنە سىر شەرتەدى. اسىرەسە امىرەگە كەلگەندە كىتاپتىڭ كورىگى قىزىپ, وقىرماندى قوڭىرسالقىن ۇيىعىنا تارتا تۇسەدى.
جاسىنان كەدەيلىكتىڭ زاردابىن تارتىپ, جوقشىلىق قامىتىن جامىلعان امىرە جىلقى باعىپ ءجۇرىپ ءارتۇرلى انگە سالادى. تۋما تالانتتىڭ داۋىسى التى قىردان ارىعا جەتىپ, جاقىن اۋىلداردان تىڭداۋشىلار لەگى قاراڭداي باستايدى. «قاشاۋبايدىڭ «جامان بالاسى» بۇكىل قالانى اۋزىنا قاراتۋعا اينالدى. مۇنىڭ ءبارى دە يسابەك بايعا ۇناماي, ول قالاي دا امىرەنىڭ, مىنا ءبىر كەدەيگە «كەلىسپەيتىن» قىلىعىن توقتاتقىسى كەلدى. ءبىرىنشى شارا ەسەبىندە ول امىرەنى جامشىك ايداعاندا قالانى ارالاپ, كوزگە تۇسەدى, قالاعا تانىسادى, قۇلاعىن ءتۇرىپ, ونىڭ ءانىن تىندايتىندار كوبەيەدى, سوندىقتان ءبىر جەرگە قاداپ قويۋ ماقساتىمەن, امىرەنى تەرى كۇزەتتىرىپ قويدى. ونداعىسى امىرەنىڭ جولىن كەسىپ تاستاۋ, ءانشىنى سۇيگەن حالىقتان ايىرۋ ەدى. بىراق ول ماقساتىنا يسابەك جەتە المادى. امىرەنىڭ داۋىسى تۇنگى سەمەيدى تەگىس ارالاپ, كوشە بويى قىدىرىپ, سايرانداعان جاستار, تەرەزەسىن اشىپ قويعان انقۇمار ۇلكەندەر قۇلاقتارىن توسىپ تىڭداپ ءلاززات الدى. جاراتىلىستان كۇشتى داۋىس كەشقۇرىم سالقىنمەن بۇرىنعىدان دا دۇرىلدەپ, «مىنا بايلاۋدان قۇتقار, ەركىندىككە جىبەر, قاناتىمدى ءبىر قارىشتايىن, اسپانعا ءبىر شىرقايىن» دەگەن سياقتى بولىپ, امىرەنىڭ داۋىسى وزىنەن بۇرىن يسابەكتىڭ ساسىق ءيىستى تەرى قويماسىنان ىرگەنى اۋلاق سالۋدى سۇراپ تۇرعانداي ارقانىڭ جازىعىنا, ەرتىستىڭ ەركىن اعىسىنا شىققىسى كەلگەندەي كەيىپ بىلدىرەتىن...»
بۇل تالانت دەگەندى قويساڭشى, ول قاي قاپاستان شىعا الماس, قاي توردى بۇزا الماس؟ گەيزەر سۋىنداي كۇيبەڭ عۇمىر قۇرساۋىن تاس-تالقان ەتكەن دوستوەۆسكيدىڭ قۋاتى, بەتحوۆەننىڭ حانعا سالەم بەرمەس پاڭ بولمىسى سوزىمىزگە ايعاق ەمەس پە؟ «مىڭمەن جالعىز الىسار» الىپ كۇشتى ارقالاعان اباي, ءبىر ءوزى تولاعاي تەڭىزگە قارسى اققان حاللاج مانسۇر سيپاتىنا نە دەيمىز؟ مىنە, دارىن دابىلى, تالانت تۇعىرى.
ونەرىن شىڭداۋعا جان سالا كىرىسكەن امىرەنىڭ اتاعى الىستارعا جەتىپ, ماسكەۋدەن حات الادى. پاريجدە وتەر سالتاناتتى كەشكە شاقىرتۋ العان ءانشى ەلدەن تىسقارىعا جولعا شىعادى. «پاريج حالقى نەشە ءتۇرلى وسەك ەسىتەتىن سوۆەت ەلى تۋرالى مالىمەتتەرىنىڭ ۇستىنە ونەر وكىلدەرىن كورەتىنىنە قۋانادى. كوزدەرىمەن كورىپ, ەسىتكەننىڭ جاڭساق جەرلەرىن تۇزەتىپ العىسى كەلەدى. سونىمەن قاتار ولار بۇل كەلە جاتقان سوۆەت ەلىن جايلايتىن حالىقتىڭ بىرقاتارىنىڭ عانا وكىلدەرى ەكەنىن جايىلعان جارنامالاردان ەسىتەدى. سوۆەت ونەرشىلەرى ءپاريجدىڭ زالدارىندا 11 كونتسەرت بەرەدى. سول كونتسەرتتەردە امىرە ءوزىنىڭ سۇيىكتى اندەرى: «اعاشاياق», ء«ۇش دوس», «ەكى جيرەن», «دۋدار», «قوس بارابان», «قىزىل بيداي», تاعى باسقالارىن ايتادى», دەيدى احمەت جۇبانوۆ.
امىرە اندەرى تىڭداۋشىلاردى تەبىرەنىسكە ءتۇسىرىپ, شەڭبەرگە سىيماس «وعاش» داۋىسى فرانتسۋز زەرتتەۋشىلەرىنىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋعىزادى. «ايتۋشىلار امىرە «اعاشاياقتىڭ» باسىنداعى جوعارعى نوتاسىن شىرقاپ العاندا, پارتەردىڭ الدىڭعى قاتارىندا وتىرعان ءبىر ايەل: «مىناۋ نە دەگەن كۇشتى داۋىس!» – دەپ, شوشىپ كەتىپتى دەسەدى».
احمەت جۇبانوۆ پاريجدەگى ءدۇبىرلى كونتسەرت جايلى ماڭىزدى دەرەكتەر بەرە كەلە, ءبىرشاما جايتتاردى قامتىپ وتەدى. «فرانتسۋزدىڭ بەلگىلى مۋزىكا زەرتتەۋشى عالىمى «لە ميۋزيكال» جۋرنالىندا امىرەنىڭ سيرەك كەزدەسەتىن مۋزىكالىق كورىنىس ەكەنىن جازدى. سوربونن ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى پەرنو فونوگرافقا امىرەنىڭ ورىنداۋىندا قازاقتىڭ بىرنەشە اندەرىن جازىپ الدى. ءبىر ايتا كەتەتىن جاي, ءبىز وسى كۇنگە دەيىن امىرەنىڭ سول فونوگرافقا تۇسكەن اندەرىن شەتەلمەن بايلانىستى مەكەمەلەر ارقىلى قانشا تالاپتانساق تا, الا الماي ءجۇرمىز». سولايشا جان دۇنيەسى قازاق حالقىنا ۇقساس باۋىرماشىل, ەركىن دە سەزىمشىل فرانتسۋز جۇرتى شىن دارىنعا ءۇن قوسىپ, باۋىرىنا تارتادى, باعاسىن بەرەدى.
ءبىر ءوزى بۇكىل ۇلتتىڭ مۇراتىن, تاعدىرىن, تاريحىن انمەن تولعاعان ەر امىرە ەل داڭقىن شارىقتاتتى. جۇرتىمىزعا ورالعان سوڭ ءارتۇرلى قىزمەت اتقارىپ, قازاق ونەرىنىڭ ىلگەرىلەۋىنە ات سالىسادى. جەكە بولمىسى قاراپايىمدىلىق, ادەپتىلىك, اقجۇرەكتىلىك سىندى بيىك قاسيەتتەرگە سۋارىلعان امىرە جىرعا ارقاۋ, شىعارماعا تاقىرىپقا اينالدى. اسىرەسە جۇسىپبەك ايماۋىتوۆتىڭ ء«انشى» اڭگىمەسى ناعىز ونەرپازدىڭ دارالىعىن اشقان كوركەم تۋىندى, كەسەك دۇنيە. ءيا, امىرە – دارا, امىرە – فەنومەن. احمەت جۇبانوۆ تىلىمەن كەستەلەسەك, «امىرە – ۇلى ءانشى, ازامات. ونىڭ ءومىرى مەن قيمىلى ءالى دە زەرتتەلە تۇسەدى. ول جونىندە تالاي كىتاپتار, داستاندار جازىلماق. ونىڭ اتى ءان-بي مەكتەبىندە ماڭگى قالدى».