دىمكاس جاندارعا دۇرىس كۇتىم جاساۋدى ۇيرەتەدى

قازىر ەلىمىزدە ەرەكشە قامقورلىققا ءزارۋ جانداردى قولداۋ ءۇشىن مەملەكەت تاراپىنان اتقارىلىپ جاتقان يگى شارالار بارشىلىق. الايدا مەملەكەتكە عانا قول جايىپ قاراپ وتىرا بەرۋ جاعدايدى جاقسارتىپ جىبەرمەسى انىق. وسى رەتتە الەمدىك تاجىريبەگە زەر سالساق, جاپونيا, گەرمانيا جانە تمد ەلدەرىنىڭ ءبىرازىندا ءىرى كومپانيالاردىڭ دەمەۋىمەن كونسۋلتاتسيالىق قولداۋ ورتالىقتارى جۇمىس ىستەيتىنىن كورەمىز. ەندى مىنە, وسىنداي ورتالىقتار ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دە اشىلا باستادى.

Qoldau كونسۋلتاتسيالىق ورتالىعى – قامقورشىلارعا, كاسىبي كۇتىم جاسايتىن ما­ماندارعا, الەۋمەتتىك قىزمەتكەرلەر مەن ەرىكتىلەرگە ارنالعان وقىتۋ باعدارلامالارىن ۇسىناتىن العاشقى مەكەمەلەردىڭ ءبىرى. وندا قيمىل-قوزعالىسى كۇردەلى ادامدار مەن ولار­دىڭ جەكە كومەكشىلەرىن جان-جاقتى قول­داۋ ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالعان. اۋىر ناۋقاستارعا, قارتتارعا جانە مۇگەدەكتەرگە دۇرىس كۇتىم جاساۋ ءۇشىن تەك قۇرال-جابدىقتار عانا ەمەس, تاجىريبەنى دە قاجەت ەتەدى. مۇندا كەز كەلگەن ادام قارت تۋىستارىمەن مۇگەدەك ادامداردى كۇتۋ جانە وڭالتۋ بويىنشا كەڭەس الا الادى. وعان قوسا الەۋمەتتىك قىزمەتتەر پورتالىندا (اقپ) مەملەكەتتىك كومەك الۋعا قالاي ءوتىنىش بەرۋ كەرەكتىگىن دە ءتۇسىندىرىپ, تەگىن كومەك كورسەتەدى.

– مۇنداي ورتالىقتار وركەنيەتتى قوعام ءۇشىن وتە قاجەت. بۇل – حالىقتىڭ قاجەتتى جانە ماڭىزدى تەتىكتەرىن ينۆەستيتسيالاۋعا, دامىتۋعا دايىن جەكە ورتالىق. كومەككە مۇق­تاج ادامدارعا قانداي قۇرالداردى قولدانۋ قاجەت ەكەنى كاسىبي تۇردە ۇيرەتىلسە, بۇل ارقا­شان سۇرانىسقا يە بولدى, – دەيدى استانا قالاسى جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى يليا سكۋب.

ورتالىق قىزمەتكەرلەرىنىڭ ايتۋىنشا, بۇل جوبانىڭ اشىلعانىن ەڭ ءبىرىنشى بولىپ استانا مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى قولداپتى. ويتكەنى قازىر مۇندا جەكە كومەكشىلەر عانا ەمەس, مەديتسينا ماماندارى دا ءدارىس الادى. وسى رەتتە استانا مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى كامالجان نادىروۆ: «ۋنيۆەرسيتەت ورتالىقتى ساراپتامالىق سۇيەمەلدەۋدى قامتاماسىز ەتۋگە, مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن جەتىلدىرۋ كۋرس­تارىن وتكىزۋگە, سونداي-اق جۇمىسقا ەرىكتى ستۋدەنتتەردى تارتۋعا دايىن», دەيدى.

استاناداعى Qoldau كونسۋلتاتسيالىق ورتالىعىنىڭ جەتەكشى مامانى نازيرا بەرىكقىزى قازىر ورتالىققا مەديتسينالىق جوعارعى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتەرى كوپتەپ كەلەتىنىن ايتادى.

– ازاماتتار جەكە كومەكشى بولۋ ءۇشىن نەمەسە بۇل جونىندەگى قاجەتتى اقپاراتتاردى الۋ ءۇشىن Qoldau كونسۋلتاتسيالىق ورتالىعىنىڭ رەسمي پورتالىنا تىركەلگەننەن كەيىن كەز كەلگەن ادام تولىقتاي اقىسىز نەگىزدە كۇتىم جاساۋدىڭ پراكتيكالىق داعدىلارىن ۇيرەنە الا الادى. وقۋدان وتكەندەردىڭ بارلىعىنا سەرتيفيكات بەرىلەدى – دەيدى ول.

بۇل ورتالىق قوعامدىق ۇيىم بولعانىمەن, مەملەكەتتىك مەكەمەلەرمەن تىعىز بايلا­نىس­تا. اتاپ ايتقاندا, الماتى قالاسى الەۋمەت­تىك ءال-اۋقات باسقارماسى, استانا قالاسى جۇ­­مىس­پەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ باس­قار­ماسى جانە الەۋمەتتىك مەكەمەلەر (مىسالى, قارتتار ءۇيى), بەلسەندى جانە ۇزاق ءومىر ءسۇرۋ ورتالىقتارىمەن, قوعامدىق مۇگەدەكتەر بىرلەستىكتەرىمەن بىرلەسە جۇمىس ىستەيدى.

– مۇگەدەكتىگى بار ادامدارعا, توسەك تارتىپ جاتقان اۋىر ناۋقاستارعا جانە قارت كىسىلەرگە كۇتىم جاسايتىن قامقورشىلارعا ءتۇرلى سەمينار وتكىزۋمەن قاتار, باسقا دا ورتالىقتىڭ بەرەتىن كەڭەستەرى بار. ماسەلەن, مۇگەدەكتىگى بار ادامدارعا مەملەكەت تاراپىنان بەرىلەتىن يگىلىكتەردى دۇرىس يگەرۋ, ياعني اقپاراتتىق قولداۋ جانە ءتيىستى قۇجاتتاردى ءتيىمدى راسىمدەۋگە كەڭەس بەرىلەدى. مىسالى, مەملەكەتتەن كەپىلدىك بەرىلگەن تەحنيكالىق وڭالتۋ قۇرالدارىن جانە اقپ جۇمىسى ارقىلى ءوتىنىشتى دۇرىس رەسىمدەۋ سەكىلدى جۇمىستارعا دا قولداۋ كورسەتەمىز, – دەيدى ن.بەرىكقىزى.

ورتالىقتىڭ كۇتۋشىلەرگە ۇيرەتەتىن ۇلگىسى كوپ. اسىرەسە توسەك تارتىپ جاتىپ قالعان ناۋقاستىڭ جانباسى ويىلىپ كەتۋى نەمەسە نەسەبىن توقتاتا الماي قالۋ سەكىلدى جاعدايلاردا قانداي شارا قولدانۋعا بولاتىنىن كاسىبي تۇردە ۇيرەتەدى. ماماندار مۇنداي قاجەتتى تاجىريبەنى جاسىرىپ قالماي, قۋانا-قۋانا ۇيرەتۋگە دايىن. بۇل ناۋقاس ادامداردىڭ كۇتىمىن جاسايتىن كۇتۋشىلەر ءۇشىن ۇلكەن دەمەۋ ەكەنى ءسوزسىز.

– توسەك-ورىن جابدىعىن ۇنەمى اۋىستىرىپ تۇرۋ جانە ۇنتاقپەن جۋ كەرەك. كىر توسەك جايمالارى تەك دەنەنىڭ ويىلۋىنا عانا ەمەس, باسقا دا دەرماتولوگيالىق اۋرۋلارعا اكەلىپ سوعۋى مۇمكىن. ويتكەنى ناۋقاس توسەگى زياندى ميكروورگانيزمدەردىڭ ۇياسى دەۋگە دە بولادى. ال ناۋقاس ادام كىشى جانە ۇلكەن دارەتىن توقتاتا الماۋدان زارداپ شەكسە, ءبىر رەتتىك توسەنىش نەمەسە ەرەسەكتەرگە ارنالعان پامپەرس سياقتى گيگيەنا قۇرالدارىن پايدالانۋدىڭ دا وزىندىك تارتىپتەرى بارىن ەسكەرتەمىز,  دەيدى ماماندار.

قازىر بۇل ورتالىقتان تاجىريبە الىپ جاتقانداردىڭ ايتار العىسى مول. ونىڭ ءبىرى الەۋمەتتىك قىزمەتكەر لاۋرا اقجانقىزى Qoldau كاسىبي جۇمىسىنا وڭ باعاسىن بەرىپ وتىر. سونىمەن بىرگە مۇگەدەكتىگى بار ادام­داردىڭ جەكە كۇتۋشىلەرى دە وسى ورتالىقتان كوپ تاجىريبە جيناۋعا بولاتىنىن ايتادى.

– مەنىڭ انام ونكولوگيالىق دەرتپەن اۋى­رادى. قازىر سول قارت كىسىنىڭ كۇتىمىن جاساپ وتىرمىن. Qoldau كونسۋلتاتسيالىق ورتالىعىنىڭ 3 ساعاتتىق سەمينارىنا قاتى­سىپ, ءبىز بىلە بەرمەيتىن كوپتەگەن جايتتىڭ بارىنا كوزىم جەتتى. بۇل – ءبىز ءۇشىن تاپتىرمايتىن مۇمكىندىك. ورتالىقتاعى ماماندارعا العىسىمىز زور, – دەيدى جەكە كۇتۋشى ز.مۇ­قاشوۆا.

قازاقستان اۋماعىنداعى Qoldau كونسۋل­تاتسيالىق ورتالىقتارىنىڭ باسشىسى انا­تولي جۋراۆلەۆ مۇنداي قامقورلىق ورتا­لىقتارى TZMO SA كومپانياسىنىڭ قول­داۋىمەن قۇرىلعانىن ايتتى.

– قامقورلىق پەن كۇتىم – اۋىر جانە وتە جاۋاپتى جۇمىس. Qoldau ورتالىعى جاقىندا­رىندا مۇگەدەكتىگى بار ادامداردىڭ كۇتىمىن جاساۋدا مول سەپتىگىن تيگىزەتىن دارىستەر ۇسىنادى. ناۋقاس ادامنىڭ كۇتىمىن جاساۋ – وتىرعىزىپ-تۇرعىزىپ, تاماقتاندىرىپ, دارىلەرىن بەرۋمەن عانا شەكتەلمەيدى. ءۇي جاعدايىندا جاسالاتىن ءتۇرلى ەم-شارالارى بار. ول ساۋاتتى ءارى كاسىبي جاسالماسا بولمايدى. سوندىقتان مۇنداي ادامدارعا كاسىبي قولداۋ قاجەت. بارلىق تىلەك بىلدىرۋشىلەردى جانە مۇنداي قولداۋدى قاجەت ەتەتىن ازاماتتاردى ءبىزدىڭ ورتالىقتاردا تەگىن تىركەلىپ, ساپالى سەمينارلاردان وتۋگە شاقىرامىز, – دەيدى ا.جۋراۆلەۆ.