شاعبان ايى تۋرالى نە بىلەسىز؟

بيىل رامازان ايى 23 ناۋرىزدا باستالادى, سايكەسىنشە ورازاعا 30 كۇن قالدى. بۇل وتىز كۇن – مۇسىلمان جىل ساناۋى بويىنشا شاعبان ايىنا سايكەس كەلەدى. «شاعبان» – «كوپ جاقسىلىقتىڭ باستاۋى» دەپ اۋدارىلادى, حالىق اراسىندا ونى «ورازاعا دايىندىق ايى» دەيدى. شاعبان ايىندا مۇسىلماندار قانداي امالدار جاساۋى قاجەت؟ بۇل ايدا اۋىز بەكىتىپ, ورازا ۇستاۋعا بولا ما؟ وسى سىندى ءتۇرلى سۇراقتارعا قمدب دەرەكتەرىنە سۇيەنە وتىرىپ جاۋاپ بەرەمىز. 

شاعبان ايى قاشان باستالادى؟

بيىل شاعبان ايى 21 اقپاندا باستالىپ, 23 ناۋرىزعا دەيىن جالعاسادى. بۇل – يسلامداعى قاسيەتتى ءۇش ايدىڭ ءبىرى. شاعبان ايىننان كەيىن ورازا ۇستاۋ پارىز ەتىلگەن رامازان ايى كەلەدى.

شاعبان ءسوزىنىڭ ماعىناسى قانداي؟

«شاعبان» ءسوزى «كوپ جاقسىلىقتىڭ باستاۋى» دەگەن ماعىناعا يە. بۇل اي ەرەجەپ ايىنىڭ بىتۋىنەن حابار بەرىپ, رامازاننىڭ جاقىنداعانىن سۇيىنشىلەيدى.

شاعبان ارابتىڭ بەس ارپىنەن تۇرادى. شين, اين, ءبا, ءاليف, نۋن:

شين – اللا تاعالانىڭ شاراپاتى; اين – دارەجەسىنىڭ كوتەرىلۋى; ءبا – اللانىڭ جاقسىلىعى; ءاليف – حاققا جاقىنداۋ; نۋن – اللانىڭ  نۇرى.

وسى ايدا ورازا ۇستاعان ادامعا اللانىڭ شاراپاتى جاۋادى, سوندىقتان «شاراپاتى مول شاعبان ايى» دەگەن ءسوز بار.

شاعبان مەن رامازاننىڭ بايلانىسى قانداي؟

شاعبان ايىن رامازانعا دايىندىق ايى دەۋگە بولادى. بۇل ايدا مۇسىلماندار رامازاندى بوس وتكىزىپ الماۋدىڭ قامىن جاساعانى ءجون.

شاعباندا ورازاعا قالاي دايىندالادى؟

بۇل ايدا دەنساۋلىققا كوڭىل ءبولىپ, يماننىڭ دا, دەنەنىڭ دە يممۋنيتەتىن بارىنشا كوتەرىپ الۋ كەرەك. مۇمكىندىك بولسا دارىگەرگە كورىنىپ, اسقازان-ىشەك جولدارىن تەكسەرىپ العان ءجون. بيىل ورازا كوكتەمنىڭ قاق ورتاسىندا باستالاتىندىقتان اۆيتامينوز, ياعني اعزاداعى ۆيتامين جەتىسپەۋشىلىگى ءجيى مازالايتىن ۋاقىتقا ءدوپ كەلىپ تۇر. وسى ورايدا اعزاڭىزعا قاجەتتى دارۋمەندەردى, قۇنارلى تاعامدى ۋاقىتىلى ءىشىپ, ىڭعايى كەلسە دۇيسەنبى مەن بەيسەنبى كۇندەرى نەمەسە اپتاسىنا كەم دەگەندە ءبىر كۇن ورازا تۇتۋ ابزال بولماق.

ال رۋحاني دايىندىققا ورازا جايلى ناقتى مالىمەتتەردى ءبىلۋ, قۇران وقۋ, بىلمەسە ونى ۇيرەنۋ, سالاۋات ايتىپ, دۇعا وقۋ, اعايىن-تۋىسپەن, وتباسىمەن, دوستارمەن بايلانىستى جاقسارتا ءتۇسۋ, رەنجىسكەنمەن تاتۋلاسۋ جاتادى. سونداي-اق بۇل - جامان ادەتتەردى تاستاپ, جاقسى ادەتتەر ۇيرەنۋگە تاپتىرماس ۋاقىت.

شاعباندا نەشە كۇن ورازا ۇستاۋ كەرەك؟

شاعبان ايى – شاماسى كەلگەن مۇسىلمانعا كوپتەپ ءناپىل (ەرىكتى) ورازا ۇستايتىن اي. دەگەنمەن, قانشا كۇن ءارى قاي كۇندەرى ورازا ۇستاۋ كەرەك ەكەنى جايىندا ناقتى ايتىلماعان. سوندىقتان قانشا كۇن ۇستايمىن دەسەڭىز دە ءوز ەركىڭىز.

ماسەلەن, دۇيسەنبى مەن بەيسەنبى كۇندەرى اۋىز بەكىتسە بولادى. سونداي-اق شاعبان ايىنىڭ 13, 14, 15 كۇندەرى, ياعني, ء«ۇش اق كۇندەرى» ورازا ۇستاعان دۇرىس. اسىرەسە شاعبان ايىنىڭ 15-ءشى كۇنى كۇندىز ورازا ۇستاپ (6 ناۋرىز), ءتۇنىن (باراات ءتۇنى, 7 ناۋرىز) عيباداتپەن وتكىزگەننىڭ ساۋابى مول. 

شاعباندا قارىز ورازانى ۇستاۋعا بولا ما؟

ءيا, بولادى. رامازان ايىنان وتەلمەي قالعان قارىز ورازانى وسى ايدا وتەسە بولادى. الايدا شاعبان ايىنىڭ ورازاسىن شاماسى جەتكەندەر عانا ۇستاعانى ابزال. شاعبان ايىندا ۇزدىكسىز ورازا تۇتىپ, رامازان ايىنداعى پارىز ورازاعا شاماسى كەلمەي قالۋىنان سەزىكتەنگەن ادام بولسا, ول ادامعا شاعبان ايىندا ورازا تۇتۋدىڭ قاجەتى جوق.

رامازان ايىنا ەكى-ءۇش كۇن قالعاندا ورازا تۇتپاعان ابزال.

باراات قانداي ءتۇن؟

شاعبان ايىنىڭ 14-ىنەن 15-ىنە قاراعان (6 ناۋرىزدان جەتىسىنە قاراعان) تۇن – باراات ءتۇنى. بۇل ءتۇنى قۇبىلا قۇدىس قالاسىنداعى اقسا مەشىتىنەن مەككەدەگى قاسيەتتى قاعباعا قاراي وزگەرگەن. باراات ءتۇنىن كۇنادان تازارۋ جانە «كەشىرىم ءتۇنى» دەپ تە اتايدى. يسلام عۇلامالارى باراات ءتۇنىن رامازان ايىنداعى قادىر تۇنىنەن كەيىنگى ەڭ ۇلىق ءتۇن دەپ ەسەپتەگەن. بارااتتى بوس جىبەرىپ الماي, شاما كەلگەنشە قۇلشىلىق ەتىپ وتكىزۋ رامازان ايىنداعى مىڭ ايدان دا قايىرلى قادىر تۇنىنە دايىندىق ىسپەتتەس. باراات ءتۇنىن دۇرىس قارسى الۋ ءۇشىن بۇل ءتۇندى ۇيقىسىز وتكىزگەن ابزال. الايدا كىمنىڭ بۇعان شاماسى جەتپەسە, ول ادام وسى ءتۇننىڭ كەز كەلگەن بولىگىن قۇلشىلىققا ارناي الادى. باراات ءتۇنى ناماز وقىعان, سارەسىنى ىشكەن ادامعا رامازاننىڭ سوڭعى تۇندەرى جەڭىل بولماق.

بۇل ءتۇن – پەرىشتەلەر جەر بەتىنە تۇسەتىن, دۇعالار قابىل بولاتىن, كەرى قايتارىلمايتىن بەرەكەلى ءتۇن. سوندىقتان بۇل تۇندە پايعامبارعا كوپ سالاۋات, كۇنالاردىڭ كەشىرىلۋىن تىلەپ, دۇعا, عيبادات, قۇلشىلىقپەن وتكىزگەن ابزال. بۇل ءتۇنى كوپ عيبادات جاساپ, كۇنا ىستەردەن ارىلىپ, تاۋبە ەتكەن ءجون.

باراات ءتۇنى قانداي قۇلشىلىق جاساۋعا بولادى؟

ناماز – وسى تۇندە اتقارىلاتىن ەڭ ابزال قۇلشىلىقتىڭ ءبىرى. ناماز راكاعاتىنىڭ بەلگىلەنگەن سانى جوق, الايدا راكاعات سانى سەگىزدەن كەم بولماۋى ءتيىس. نامازدا قۇراننان ۇزاق اياتتار وقىلعانى جاقسى. كىمدە-كىم ۇزاق سۇرەلەردى ەسىنە تۇسىرە المايتىن بولسا, ءبىر راكاعاتتا قىسقا ءبىر سۇرەنى بىرنەشە رەت قايتالاۋىنا دا بولادى. ءتيلاۋات. قۇران وقۋ – وسى ءتۇنى اتقارىلار پايدالى قۇلشىلىق ءتۇرى. ناماز وقىپ بولعان سوڭ يا بولماسا باسقا ۋاقىتتا شاماڭىز جەتكەنشە قۇران وقىڭىز. زىكىر. پايعامبارعا سالاۋات ايتۋ. سونداي-اق زىكىردى ءجۇرىپ بارا جاتقاندا, توسەكتە جاتىپ جانە دە جۇمىس ۋاقىتىندا نەمەسە جۇمىستان تىس ۋاقىتتا دا وقۋعا دا بولادى. دۇعا. بۇل ءتۇنى كوپ پايدا اكەلەتىن عيباداتتىڭ ءبىرى.                                                                                           

باراات ءتۇنى قانداي امالدار جاساۋعا بولمايدى؟

كۇنالى ىستەردەن اۋلاق بولۋ قاجەت. كەيبىر جاندار وسى ءتۇندى اتاپ ءوتۋ ماقساتىندا ەركەشە تاعامدار ازىرلەپ, ءۇي ءىشىن يا بولماسا مەشىتتى بەزەندىرىپ جاتادى. مۇنىڭ ءبارى نەگىزسىز امالدار. كەيبىر ادامدار ءبىر جەرگە جينالىپ ءدىني جيىن وتكىزىپ, ۇزاق ساباقتار وقيدى. مۇنداي امالداردى اتقارۋدىڭ قاجەتى جوق. بۇل ءتۇنى تەك قانا قۇلشىلىق جاساعان ابزال.

ناماز, قۇران وقۋ جانە زىكىر دەگەن سەكىلدى قۇلشىلىقتاردى توپپەن ەمەس, جەكە ورىنداۋ قاجەت. ءناپىل ناماز جاماعاتپەن وقىلمايدى. بۇل ءتۇندى اتاپ ءوتۋ ءۇشىن جاماعاتتى مەشىتكە جيناۋدىڭ قاجەتى جوق. 

ماتەريال قمدب سايتىنداعى مالىمەتتەر نەگىزىندە ازىرلەندى.