بەرىك وتباسى – بەرەكەلى قوعام

ۇلتتىق كوميسسيا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, پارلامەنت سەناتىنىڭ دەپۋتاتى ءلاززات سۇلەيمەننىڭ ايتۋىنشا, ەلدەگى كۇردەلى الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا جانە ازاماتتىق قوعاممەن ءوزارا ءىس-قيمىلدى كەڭەيتۋگە باعىت­تال­عان ءبىرشاما جۇمىس اتقارىلدى. ءاربىر باسىمدىق بويىنشا ساراپتامالىق توپتار قۇرىلدى, جاڭا تاسىلدەر قا­بىل­داندى, كوميسسيانىڭ جۇمىسىن رەتكە كەلتىرەتىن, سەكتورلاردىڭ جۇ­مى­سىن جانە ونىڭ مۇشەلەرىنىڭ قىز­مە­تىن باعالاۋدى ايقىندايتىن رەگلامەنت بەكىتىلدى.

«بالالار جىلى بالالاردىڭ قۇ­قىق­تارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋ ماسە­لەسى باستى نازاردا بولدى. وسى ماقساتتا ارنايى جوسپار ازىرلەنىپ, وندا 65 جۇيەلى ءىس-شارا قامتىلدى. كۇردەلى الەۋمەتتىك ماسەلەلەر بو­يىنشا 18 وڭىرگە ۇلتتىق كوميسسيانىڭ موني­تورينگتىك توبىنىڭ ساپارى ۇيىم­داس­تىرىلدى. ولار پەر­زەنت­حا­نالارعا, پەريناتالدىق ورتا­لىقتارعا بارىپ, قاتارداعى دارى­گەرلەرمەن جانە بوساناتىن ايەل­دەر­دىڭ وزىمەن تىكەلەي بايلانىس ورناتىپ, وڭىرلەردە انا مەن بالا ءولىمىنىڭ ءوسۋ سەبەپتەرىن ەگجەي-تەگجەيلى زەرتتەدى. بۇل جۇ­مىس­قا اكۋشەرلىك, گينەكولوگيا جانە پەريناتولوگيا سالاسىنداعى ساراپ­شى­لار, ەلىمىزدىڭ مەديتسينالىق جو­عارى وقۋ ورىندارىنىڭ بەلگىلى عا­لىم­­دارى تارتىلدى», دەدى سپيكەر.

ونىڭ ايتۋىنشا, بالالاردى زورلىق-زومبىلىقتان قورعاۋ ءسۋيتسيدتىڭ الدىن الۋ جانە بالالاردىڭ قۇ­قىقتارى مەن ءال-اۋقاتىن قامتا­ماسىز ەتۋدىڭ 2023-2025 جىلدارعا ار­نا­لعان كەشەندى جوسپارى ازىرلەندى. بالالارعا قاتىستى زورلىق-زومبىلىق فاكتىلەرى بويىنشا جەدەل ارەكەت ەتۋ الگوريتمى جاسالدى. الگوريتم نە­گىزىندە ۆەدومستۆوارالىق دەن قويۋ جۇيەسىن كۇشەيتۋگە مۇمكىندىك بەرە­تىن جانە جەرگىلىكتى جەرلەردە ۋا­كى­لەت­تى ورگانداردىڭ ءتيىمدى جۇمىسىن قام­تا­ماسىز ەتەتىن جۇمىس توبى قۇرىلدى.

«ۇلتتىق كوميسسيانىڭ ازاماتتىق قوعام قۇرىلىمدارىمەن سىندارلى ديالوگى بەلگىلەندى. بۇگىنگى تاڭدا وتبا­سىلىق-گەندەرلىك پروبلەمامەن اينالىساتىن 500-گە جۋىق ۇەۇ جۇ­مىس ىستەيدى. ازاماتتىق سەكتورمەن بىر­لەسىپ جۇمىس ىستەۋدە تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋ ماسەلەلەرى ەرەكشە وزەكتى بولىپ وتىر. بۇل باعىتتا «وتباسىندا – زورلىق-زومبىلىقسىز قازاقستان» جوباسى جۇزەگە اسىرىلۋدا. قازاقستان – ىشكى ىستەر ورگاندارى جۇيەسىندە ايەلدەردى زورلىق-زومبىلىقتان قورعاۋ جونىن­دە­گى بولىمشەلەر قۇرىلعان پوست­كەڭەستىك ەلدەردىڭ ءبىرى. ايەلدەرگە قارسى جاسالعان زورلىق-زومبىلىق قىلمىستارىن ەڭ تاجىريبەلى ايەل تەرگەۋشىلەر زەرتتەيدى. مۇنداي تا­جىري­بە قىلمىستاردى تەزىرەك جانە ءتيىمدى اشۋعا ىقپال ەتەدى», دەدى ل.سۇلەيمەن.

سونىمەن قاتار ۇلتتىق كوميسسيا «مەرەيلى وتباسى» ۇلتتىق بايقاۋىن, اكەلەردىڭ رەسپۋبليكالىق فورۋمىن, اۋىلداعى ايەلدەردىڭ رەسپۋبليكالىق فورۋمىن وتكىزدى. ايەلدەر مەن قىز­دار­دىڭ باسقارۋشىلىق الەۋەتى مەن ساياسي مادەنيەتىن دامىتۋ ماق­سا­تىن­دا «توميريس» جوباسى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر.

«قازاقستاننىڭ دامۋىنىڭ جاڭا كەزە­ڭىندەگى وتباسىلىق-دەموگرا­فيا­لىق جانە گەندەرلىك ساياسات» تاقى­رى­بىن­داعى حالىقارالىق عىلىمي كونفەرەنتسيا قازاقستان, چەحيا, شۆەيتساريا, ءۇندىستان جانە اقش عالىمدارى مەن ساراپشىلارىن, سونداي-اق پارلامەنت دەپۋتاتتارىن, ورتالىق جانە جەرگىلىكتى ات­­قا­رۋشى ورگاندار, ۇەۇ جانە حا­لىق­ارالىق ۇيىمدار وكىل­دە­رىن, جالپى 300-گە جۋىق قا­تى­سۋ­شىنىڭ با­سىن قوستى. كون­فە­رەنتسيا قورى­تىن­دىسى بويىنشا ۇكىمەت پەن جەر­گىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ قۇرى­لىمدارى پايدالاناتىن عىلىمي نە­­گىز­دەلگەن ساراپتامالىق تالداۋ ازىر­­­لەندى.

بيىل جۇرگىزىلگەن جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە قازاقستان دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋمنىڭ گەندەرلىك تەڭدىك بويىنشا كورسەتكىشتەرىن جاق­سارت­تى, دالىرەك ايتقاندا, 80-ورىننان (2021 جىل) بيىل 65-ورىنعا دەيىن كوتەرىلدى.