ۇكىمەت وتىرىسىندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىن جانە 2022 جىلعى 12 جەلتوقسانداعى ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا بەرگەن تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى شارالار قارالدى. ءتيىستى شارالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋى تۋرالى ەنەرگەتيكا ءمينيسترى بولات اقشولاقوۆ بايانداما جاسادى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz ۇكىمەتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ.
سايلاۋالدى تۇعىرناما شەڭبەرىندە ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ ورىنداۋىندا 8 تاپسىرما بار. ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مەملەكەت باسشىسى ايتقان 3 تاپسىرما ورىنداۋعا قابىلداندى.
ەنەرگەتيكا ءمينيسترىنىڭ ايتۋىنشا, رەسپۋبليكا ءۇشىن ەكونوميكالىق تيىمدىلىكتى ارتتىرۋ ماقساتىندا ءادىل ەكونوميكا بولىمىندە ءىرى مۇناي گاز جوبالارىنىڭ سەرىكتەستەرىمەن ولاردى دامىتۋدىڭ كەشەندى جوسپارىن قابىلداۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلەدى.
2029 جىلعا قاراي شىمكەنت مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىن 9 ملن تونناعا دەيىن كەڭەيتۋ جوباسىن اياقتاۋ جوسپارلانۋدا. بۇل قايتا وڭدەۋ كولەمىن جىلىنا 21 ملن تونناعا دەيىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
«ەكسپورت باعىتتارىن ءارتاراپتاندىرۋ جونىندەگى تاپسىرما شەڭبەرىندە مۇناي ەكسپورتىنىڭ بالامالى باعىتتارىن دامىتۋ جونىندەگى جول كارتاسىنىڭ جوباسى ازىرلەندى. وسىلايشا, ازەربايجان, گرۋزيا جانە تۇركيا پورتتارى باعىتىندا ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعىتىن دامىتۋعا, سونداي-اق قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى مەن يرانعا ەكسپورتتىق باعىتتارعا باسا نازار اۋدارىلادى», دەدى ب. اقشولاقوۆ.
مەملەكەت باسشىسى 2029 جىلعا قاراي تاۋارلىق گاز ءوندىرىسىنىڭ كولەمىن 30 ملرد تەكشە مەترگە دەيىن جەتكىزۋ مىندەتىن قويدى. قاشاعان كەن ورنىندا قۋاتى 1,1 ملرد تەكشە مەتر جانە 2 ملرد تەكشە مەتر ىلەسپە گاز وڭدەۋ بويىنشا 2 زاۋىت سالىنادى.
بۇدان باسقا, 2023 جىلى «جايىقمۇناي» گاز وڭدەۋ زاۋىتىندا قاراشىعاناق گازىن وڭدەۋ بويىنشا شەشىم قابىلدانادى, بۇل گازدى وڭدەۋدى 4 ملرد تەكشە مەترگە ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
مەملەكەت باسشىسى قويعان ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – حالىقتى گازبەن قامتاماسىز ەتۋ. ەكونوميكا مينيسترلىگى حالىقتى گازداندىرۋ دەڭگەيىن 2029 جىلعا قاراي 65%-عا دەيىن جەتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىر, بۇل 12 ملن ادامدى تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتەدى.
ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىن كۇشەيتۋ ءۇشىن:
– 2029 جىلعا قاراي 3,7 گۆت ەنەرگيا گەنەراتسيالايتىن قۋاتتار ەنگىزىلەتىن بولادى, ونىڭ ىشىندە: 1,8 گۆت ەلەكتر ستانتسيالارىن جاڭعىرتۋ جانە 1,9 گۆت جاڭا بۋ-گاز قوندىرعىلارىن سالۋ.
– 2026 جىلعا قاراي جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ 50-دەن استام وبەكتىسى ىسكە قوسىلادى, وسىلايشا جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا ءوندىرىسىنىڭ كولەمى 1,5 ەسە وسەدى جانە ەل بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ جالپى وندىرىسىندە 7%-عا جەتەدى.
2029 جىلعا دەيىن ۇلتتىق ەلەكتر جەلىسىن جاڭعىرتۋ, ونىڭ ىشىندە باتىس قازاقستاننىڭ ەلەكتر جەلىلەرىن بىرىڭعاي ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى جۇيەسىنە قوسۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلەدى.
ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى جۇمىس ىستەپ تۇرعان جىلۋ ەلەكتر ورتالىقتارىنىڭ ماسەلەرىن جويۋ بويىنشا بىرقاتار شارانى پىسىقتاۋدا.
بىرىنشىدەن, ازىرلەنىپ جاتقان ء«تاريفتى ينۆەستيتسياعا ايىرباستاۋ» باعدارلاماسى مىناداي مۇمكىندىكتەردى بەرەدى, ونىڭ ىشىندە:
– سالاعا جىل سايىن 400 ملرد تەڭگەگە دەيىن ينۆەستيتسيالار تارتۋعا;
– 2035 جىلعا قاراي گەنەراتسيالايتىن قۋاتتاردىڭ توزۋ دەڭگەيىن 15%-عا تومەندەتۋگە;
– نارىق قاتىسۋشىلارىنىڭ قارسى مىندەتتەمەلەرىمەن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
ەكىنشىدەن, 2023 جىلى «جىلۋ ەنەرگەتيكاسى تۋرالى» زاڭ قابىلدانادى, ول وڭىرلەردى جىلۋمەن جابدىقتاۋ پروبلەمالارىن شەشۋگە نازار اۋدارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ونىڭ شەڭبەرىندە اتومدىق جانە ەنەرگەتيكالىق قاداعالاۋ مەن باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ ءرولى كۇشەيتىلەدى. زاڭ ەلەكتر ەنەرگياسىن ورتالىقتاندىرىلعان ساتىپ الۋ جانە ساتۋدى, سونداي-اق ناقتى ۋاقىت رەجيمىندە تەڭگەرىمدەۋشى نارىقتى ەنگىزۋدى كوزدەيتىن نارىقتىڭ جاڭا ماقساتتى مودەلىنە كوشۋدى كوزدەيدى.
ۇشىنشىدەن, 2023 جىلدىڭ 1 توقسانىندا ەلدىڭ بارلىق جىلۋ ەلەكتر ورتالىقتارى جانە ەلەكتر جەلىلەرىنىڭ ءاۋديتى اياقتالادى, بۇل پروبلەمالاردى جانە ولاردىڭ اعىمداعى تەحنيكالىق جاي-كۇيىن انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇدان ءارى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ءاربىر كۇردەلى ينفراقۇرىلىم وبەكتىسى بويىنشا شەشىمدەر قابىلدانادى.