استانا حالقىنىڭ بۇقارالىق سپورتقا بەتبۇرىسى جىلدان جىلعا كۇشەيىپ كەلەدى. بەلسەندى ءومىر سۇرۋگە شاقىراتىن بۇل باعىتتاعى ءىس-شارالار داعدىعا اينالىپ, تۇرعىنداردىڭ دەنساۋلىعىن عانا ەمەس, اۋىزبىرلىگىن دە نىعايتۋعا اسەر ەتىپ جاتىر. وسى داستۇردەن اينىماي, جىل باسىنان بەرى ەلوردادا 350-گە جۋىق سپورت ءىس-شاراسى ۇيىمداستىرىلدى, وعان 60 مىڭ ادام قاتىستى.
مەملەكەت باسشىسى بىلتىرعى جولداۋىندا سپورت ينفراقۇرىلىمىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن سالۋ ارقىلى بۇقارالىق جانە بالالار سپورتىمەن اينالىسۋعا كەڭ جاعداي جاساۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالدى. پرەزيدەنت تاراپىنان بۇل باعىتقا باسىمدىق بەرۋ تۋرالى تاپسىرمالار اۋەلدەن ايتىلىپ كەلەدى. ونىڭ ءبىرازى 2020 جىلى 30 جەلتوقساندا قابىلدانعان بۇقاpالىق سپوpتتى ودان ءاpi دامىتۋدى كوزدەيتiن دەنە شىنىقتىpۋ جانە سپوpت ماسەلەلەpi بويىنشا زاڭدا قامتىلدى. اتاپ ايتقاندا, دەنە شىنىقتىpۋ داياpلىعىنىڭ, بالالاp-جاسوسپipiمدەp كلۋبتاpىنىڭ جانە داpiگەpلiك-دەنە شىنىقتىpۋ ديسپانسەpلەpiنiڭ جەلiسiن كەڭەيتۋ, دەنە شىنىقتىpۋ جانە سپوpت بويىنشا ساباقتان تىس سەكتسيالاpدى جۇpگiزگەنi ءۇشiن مۇعالiمدەpگە بازالىق لاۋازىمدىق جالاقىنىڭ 100% مولشەpiندە قوسىمشا اقى ەنگiزۋ, بiلiم بەpۋدiڭ باpلىق دەڭگەيiندەگi دەنە شىنىقتىpۋ ساباقتاpىندا ۇلتتىق سپوpت تۇpلەpi بويىنشا مiندەتتi كومپونەنت ەنگiزۋ جونiندەگi نوpمالاp بار. سونداي-اق حالىقپەن جۇمىس iستەۋ ءۇشiن سپوpت نۇسقاۋشىلاpىن شتاتتىق ورىنمەن قامتاماسىز ەتۋ كوزدەلگەن.
دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت باسقارماسىنىڭ باسشىسى سامات جىلقىباەۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىندە استانادا 672 دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت ۇجىمدارى جۇمىس ىستەيدى. 2022 جىلى ەلوردالىق وقۋشىلار سانى 209 مىڭدى قۇراسا, ونىڭ 52,8%-ى, ياعني 110,5 مىڭ بالا سپورت سەكتسيالارىنا قاتىسادى. سونداي-اق قالاداعى 34 كوللەدجدە وقيتىن 28 مىڭ ستۋدەنتتىڭ 70,5 پايىزى نەمەسە 20 مىڭى سپورتپەن شۇعىلدانادى. ال 15 جوعارى وقۋ ورنىندا ءبىلىم الىپ جۇرگەن 63,5 مىڭ ستۋدەنتتىڭ 42,5 مىڭى سپورتقا بەيىم.
استانا حالقىن سپورتپەن جۇيەلى تۇردە اينالىسۋعا تارتۋ ءۇشىن جىل باسىنان بەرى 248 نۇسقاۋشى-ادىسكەر ەنگىزىلدى. قالاداعى دەنە شىنىقتىرۋ, ساۋىقتىرۋ جانە سپورت جۇمىستارىن 3 403 شتاتتىق قىزمەتكەر ۇيىمداستىرىپ جۇرگىزەدى. بيىل دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت باسقارماسىنا قاراستى مەكەمەلەردە جاتتىقتىرۋشىلار سانى 410 جاتتىقتىرۋشىنى قۇراپ وتىر. استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ وليمپيادالىق رەزەرۆتى دايارلاۋ ورتالىعىندا 21 جاتتىقتىرۋشى, جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردە 785 جاتتىقتىرۋشى بار.
بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر اراسىندا بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ ءۇشىن 2021 جىلى 1 مامىردان باستاپ مەملەكەتتىك سپورت پەن شىعارماشىلىق تاپسىرىستاردى جان باسىنا شاققانداعى نورماتيۆتىك قارجىلاندىرۋ تەتىگى ەنگىزىلدى. مەملەكەتتىك سپورت تاپسىرىسى اياسىندا 4-17 جاس ارالىعىنداعى بالالار كونتينگەنتى بار 25 سپورت ءتۇرى بويىنشا 577 سەكتسيا جۇمىس ىستەيدى. 36 مىڭنان اسا جولداما العان بالالار سپورت سەكتسيالارىنا تەگىن بارادى. ءار بالانىڭ سپورتتىق جانە شىعارماشىلىق باعىتتا ەكى جولداماعا دەيىن الۋعا مۇمكىندىگى بار. قازىرگى كەزدە 28 اۋلا كلۋبىندا الەۋمەتتىك از قامتىلعان وتباسىلاردان 3 مىڭنان اسا بالا تەگىن وقىپ, جاتتىعادى. سونداي-اق اكىمدىك تاراپىنان بالا كۇنىنەن سپورتپەن اينالىسىپ كەلە جاتقان جاستار نازاردان تىس قالماي, ولارعا وسى باعىتتاعى جولىن ارى قاراي جالعاستىرۋى ءۇشىن جوو-لاردىڭ ءبىلىم گرانتتارى بەرىلىپ كەلەدى. بىلتىر ءبىر عانا سپورت سالاسى بويىنشا 50 گرانت ءبولىندى. بۇل باعدارلاما الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسىن تابادى.
پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس استانادا بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋعا باعىتتالعان ارناۋلى باعدارلامالار مەن ءتۇرلى جوبا قولعا الىنعان. سونىڭ ءبىرى – «قولجەتىمدى سپورت» جوباسى. بۇل باستاما قالا تۇرعىندارىن سپورت تۇرلەرىنە باۋلۋعا باعىتتالعان, سونداي-اق بىرنەشە سپورت سەكتسياسىنا تەگىن قاتىسۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. اتالعان جوبا العاش رەت 2021 جىلدىڭ قازان ايىنان باستاپ قالاداعى سپورت زالدارىندا جۇزەگە اسىرىلدى. سپورتتىڭ 6 ءتۇرى (فيتنەس/زۋمبا, سكانديناۆيالىق ءجۇرىس, كاراتە, جۇگىرۋ, توعىزقۇمالاق, ۇستەل تەننيسى) بويىنشا جاتتىعۋلار 40-تان اسا جەردە وتكىزىلدى. سكانديناۆيالىق سەرۋەندەۋ ساياباقتاردا ءوتتى. كەز كەلگەن ادام سپورت ءتۇرىن تاڭداپ, اپتاسىنا 3 رەت جاتتىعۋ جاساۋعا مۇمكىندىك الدى. جوباعا جوعارى ساناتتى جاتتىقتىرۋشىلار, سپورت شەبەرلەرى, بىلىكتى نۇسقاۋشىلار تارتىلدى. جاتتىعۋلار كلۋب اۋلالارىندا, سپورت ورتالىقتارىندا جانە سپورت سارايلارىندا, سونىڭ ىشىندە «QAZAQSTAN» جەڭىل اتلەتيكا مانەجىندە, تاۋەلسىزدىك سارايىندا, «الاۋ» مۇز سارايىندا وتكىزىلدى. جوبا ەلوردا تۇرعىندارى اراسىندا جانە Instagram الەۋمەتتىك جەلىسىندە تانىمال بولدى. كۇن سايىن Instagram-دا جاتتىعۋلاردان بەينەماتەريالدار مەن فوتوسۋرەتتەر جاريالانىپ وتىردى.
بۇل جوبا بىلتىر جەلتوقسان ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن جالعاسىپ, 20 مىڭعا جۋىق ازاماتتى قامتىدى. 2022 جىلدىڭ ءساۋىر ايىنان باستاپ جوبا قازاقستاننىڭ 7 قالاسىندا قولعا الىنا باستادى. بۇل – استانا, الماتى, شىمكەنت, سەمەي, پەتروپاۆل, اقتاۋ جانە تالدىقورعان قالالارى. جالپى العاندا, بارلىق قالانى قوسا ەسەپتەگەندە جوباعا 120 بىلىكتى نۇسقاۋشى مەن جاتتىقتىرۋشى جۇمىلدىرىلدى.
شىنىققىسى كەلەتىن تۇرعىندار ءۇشىن الىسقا ۇزاماي, اۋلاسىندا دا سپورتپەن اينالىسۋعا جان-جاقتى جاعداي جاسالىپ جاتىر. اۋلالاردى جاتتىعۋ قۇرالدارىمەن جابدىقتاپ قانا قويماي, ولاردى تۇراقتى پايدالانۋعا ىنتالاندىراتىن ءىس-شارالار دا ءجيى ۇيىمداستىرىلىپ كەلەدى. سونداي باستامالاردىڭ ءبىرى – #AulaFit جوباسى «مانحەتتەن-2», «وليمپ پالاس-2», «ازات-2» تۇرعىن ءۇي كەشەندەرىنىڭ اۋلالارىندا جۇزەگە اسىرىلۋدا. جوبا بويىنشا جازدا دەنە شىنىقتىرۋدان ارنايى ساباقتار اپتاسىنا 5 ساعات, قىستا 3 ساعات وتكىزىلدى. جوباعا بىلىكتى جاتتىقتىرۋشىلار قاتىستى. بىلتىردان باستاپ فۋتبول, شاحمات, ستريت ۆوركاۋت, باسكەتبول, بالالار فيتنەسى بويىنشا بارلىق اۋلادا تەگىن جاتتىعۋلار ۇيىمداستىرۋ قولعا الىندى.
«2020 جىلى 25 مامىردان باستاپ استانا قالاسىندا #AulaFit قاناتقاقتى جوباسى باستالدى. تۇرعىندار ءوز اۋلالارىندا تاجىريبەلى جاتتىقتىرۋشىلاردىڭ نۇسقاۋىمەن سپورتپەن تەگىن اينالىسۋعا مۇمكىندىك الدى. اعا بۋىن, جاستار مەن بالالار كۇن سايىن سپورتپەن شۇعىلدانادى, بوس ۋاقىتىن, دەمالىسىن قىزىقتى جانە پايدالى وتكىزەدى, پسيحولوگيالىق قولداۋ الادى. ءبىز وسى جوبا ارقىلى تۇرعىنداردىڭ ءبىر-بىرىمەن قالاي تانىسقانىنا, دوستاسقانىنا كۋا بولدىق. بارلىعى اشىق-جارقىن جانە سپورتپەن شۇعىلدانۋعا دەگەن ىقىلاسى زور. جاسى ەگدە تارتقان كىسىلەر دە جاستاردان قالماي بىلىكتى جاتتىقتىرۋشىلاردىڭ ساباعىنا تۇراقتى قاتىسادى. بولاشاق وليمپيادا چەمپيوندارى وسىنداي اۋلالاردان شىعادى», دەدى س.جىلقىباەۆ.
سونىمەن قاتار استانادا ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىن دامىتۋعا دەن قويىلعان. مۇنىڭ ءبىر دالەلى رەتىندە «اسار جولى» قايىرىمدىلىق اكتسياسىن اتاۋعا بولادى. بۇل جوبا اياسىندا مۇقتاج جاندارعا قولداۋ كورسەتۋمەن قاتار جاس ۇرپاقتى ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا باۋلۋ كوزدەلگەن. وسى ورايدا ۇيىمداستىرۋشىلار قالالىق يپپودرومداردىڭ بىرىندە كيىز ءۇي تىگىپ, اسىق اتىپ, قۇرىلتاي وتكىزدى. مارافونعا مۇرىندىق بولعاندار – اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى, قالا اكىمدىگى مەن «Asar Ume» قايىرىمدىلىق قورى. اكتسيا بارىسىندا كاسىپكەرلەر مەن باسقا دا قايىرىمدى ازاماتتار الەۋمەتتىك از قامتىلعان, كوپبالالى وتباسىلارعا باسپانا بەرىپ, قولداۋ كورسەتتى.
بۇل باعىتتاعى جۇمىستار دا تسيفرلاندىرۋ ارقىلى كەڭىنەن كورىنە باستادى. ايتالىق, بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋ ماقساتىندا «One sport» جوباسى ازىرلەنىپ جاتىر. ياعني ارنايى ءموبيلدى قوسىمشادا قالاداعى بارلىق سپورتتىق ينفراقۇرىلىم, سپورت تۇرلەرى بويىنشا جاتتىعۋلار وتكىزىلەتىن زالدار, سپورت مەكەمەلەرىندەگى جاتتىقتىرۋشىلار, سپورتتىق ءىس-شارالار جونىندە اقپاراتتار قامتۋ جوسپارلانعان. وسى ورايدا استانادا 1 016 سپورت نىسانى جۇمىس ىستەيتىنىن ايتا كەتكەن ءجون. ونىڭ ىشىندە دەنە شىنىقتىرۋ نىساندارى – 804, ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى – 215, سپورت مەكتەپتەرى – 9. كۇنىنە 7 مىڭنان اسا ادام شۇعىلداناتىن 32 ءىرى سپورت نىسانى بار.
«قالامىزدا ءتۇرلى سپورت نىساندارى حالىقتىڭ يگىلىگىنە جاراپ جاتىر. ول ورىنداردا جاتتىعۋلارعا ارنالعان قوسىمشا ساعاتتار بولىنەدى. وسىلايشا, سپورت نىساندارى قالا تۇرعىندارى مەن وسكەلەڭ ۇرپاعىمىز ءۇشىن قولجەتىمدى بولماق. وسى باعىتتاعى جۇمىستارىمىزدى ارى قاراي جالعاستىرامىز. حالىق تاراپىنان ءتۇسىپ جاتقان ۇسىنىستار دا ەسكەرىلەدى. مىسالى, سپورتتىق قۇرال-جابدىقتار ساتىپ الۋ ماسەلەسى دە كوپ ايتىلادى», دەيدى باسقارما باسشىسى.
سونداي-اق قالانىڭ شەت ايماقتارىنداعى تۇرعىنداردىڭ دا دەنە شىنىقتىرۋمەن ۇدايى اينالىسۋىنا قاجەتتى ينفراقۇرىلىم جاساقتاۋ نازاردان تىس قالعان ەمەس. بىرەر جىل بۇرىن پرەزيدەنت پارمەنىمەن ەلوردانىڭ ءتورت شەتىندە, اتاپ ايتقاندا, «كوكتال-2», ء«وندىرىس», «ۇركەر» جانە «جەلەزنودوروجنىي» تۇرعىن الاپتارىندا سپورتتىق ساۋىقتىرۋ كەشەنىن سالۋ جوسپارلانعان ەدى. بۇگىندە سولاردىڭ ەكەۋى «كوكتال-2» مەن ء«وندىرىس» ماڭىندا پايدالانۋعا بەرىلىپ, وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. ال «ۇركەر» جانە «جەلەزنودوروجنىي» تۇرعىن الاپتارىنداعى ساۋىقتىرۋ كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى جوسپار بويىنشا 2023 جىلى اياقتالۋى كەرەك.
بۇعان قوسا بۇرىننان بەرى بۇقارانىڭ بەلسەندى جينالاتىن ورنىنا اينالىپ كەتكەن سپورت نىساندارىن تالاپقا سايكەس جوندەپ-باپتاۋ جۇمىستارىنا ءمان بەرىلەدى. بۇل رەتتە ق.مۇڭايتپاسوۆ اتىنداعى فۋتبول ستاديونى مەن «قازاقستان» سپورت سارايىن قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. جاڭالاناتىن نىساندار ەكى جىلدان كەيىن ەسىگىن ايقارا اشادى.