مەديتسينا ءتىلىن مەملەكەتتىك تىلدە سويلەتۋ استە وڭاي ەمەس. ءتۇپ تامىرىن لاتىننان تارتقان سالانىڭ سان قىرلى تەرمينىن الەمنىڭ ءوزى سول قالپىندا قولدانىپ كەلەدى. دەگەنمەن ادام جانىنىڭ اراشاشىلارى مەملەكەتتىك تىلگە قۇرمەتتىڭ قانداي بولۋعا تيىستىگىن قاراعاندىدا وتكەن رەسپۋبليكالىق بايقاۋدا كورسەتتى. ءتىل ۇيرەنگىسى كەلگەن نيەتكە تەگەۋرىن بولار توسقاۋىل جوقتىعىن جانە ءبىر ەسكە سالدى.
عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى ءتىل ساياساتى كوميتەتى شايسۇلتان شاياحمەتوۆ اتىنداعى ء«تىل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعى ۇيىمداستىرعان مەديتسينا سالاسىنداعى وزگە ۇلت وكىلدەرى اراسىنداعى «مەملەكەتتىك ءتىل – تاۋەلسىزدىك سيمۆولى» رەسپۋبليكالىق بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازدارى قاراعاندى جەرىندە انىقتالدى.
مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قانداي دا ءبىر ۇلتتىڭ ءتىلىن ءبىلۋ – ونىڭ تاريحىنا, ءداستۇرى مەن دۇنيەتانىمىنا جەتەكتەر باستاۋ. ءتىل ارقىلى عانا حالىقتىڭ بولمىس بوياۋىن بىلۋگە بولادى. بايقاۋعا قاتىسۋشىلارعا ىستىق ىقىلاسىن جەتكىزگەن ەۆنەي بوكەتوۆ اتىنداعى قاراعاندى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسقارما مۇشەسى, الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ جونىندەگى پرورەكتورى مەيىرجان سىزدىقوۆ جينالعاندارعا وسىنداي تۇشىمدى وي ايتتى. ءتىلدى مەڭگەرۋ تۇتاس ءبىر ۇلتتىڭ تاريحىن, ادەت-عۇرپىمەن تانىسۋعا ءمۇم- كىندىك بەرەتىنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
«الەمدەگى جاھاندانۋ ۇدەرىسى ءار حالىقتىڭ الدىنا وزدەرىنىڭ ۇلتتىق رۋحاني-مادەني قۇندىلىقتارىن جانداندىرۋ مىندەتىن قويىپ وتىر. وسى رەتتە ءبىز ءۇشىن قازاق ءتىلىنىڭ الەۋمەتتىك مارتەبەسىن جوعارىلاتۋ, مەملەكەتتىك ءتىلدى رۋحاني-مادەني قۇندىلىق رەتىندە دارىپتەۋ اسا ماڭىزدى. بيىلعى بايقاۋ مەديتسينا سالاسىندا جۇرگەن وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ اراسىندا ءوتىپ وتىر. ونىڭ وزىندىك ەرەكشەلىگى بار. بىرىنشىدەن, مەديتسينا – حالىق ءجيى باراتىن سالا. نەلسون ماندەلا ايتقانداي, «ەگەر ادامدارمەن ۇعىنىسا الاتىن تىلدە سويلەسسەڭىز, ءسوزىڭىز ونىڭ اقىل-ويىنا عانا ارنالعان بولىپ شىعادى. ال ونىڭ انا تىلىندە قارىم-قاتىناس ۇستاساڭىز, بىردەن جۇرەگىنە جول تاپتىم دەي بەرىڭىز». ەكىنشىدەن, قازاق ءتىلىن تۇرمىستىق دەڭگەيدە مەڭگەرۋ ءوز الدىنا, ونىڭ سالت-ءداستۇرىن, ادەت-عۇرپىن, مادەنيەتى مەن ادەبيەتىن, ونەرىن تانىساڭىز, ءسىز ەلدىڭ كوز الدىندا جان دۇنيەسى باي ادامعا اينالىپ, زيالى قاۋىم وكىلى قاتارىنان تابىلاسىز, قاراپايىم ەڭبەك ادامدارىنىڭ قۇرمەتىنە بولەنەسىز», دەدى ول.
مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قوعامداعى ورنىن قوماقتى قىلۋدى ماقسات تۇتقان مۇنداي بايقاۋ-باسەكەلەر تەڭىزدىڭ تامشىسىنداي بولعانىمەن, ىنتا مەن ىقىلاسقا سەپ ەكەنى كۇمانسىز. وسىنداي زور مىندەتتى كوزدەپ, ۇيىمداستىرىلعان بايقاۋعا ەلىمىزدىڭ وڭىرلەرى مەن استانا, الماتى, شىمكەنت قالالارىنان ىرىكتەۋ كەزەڭدەرىنىڭ 12 ۇمىتكەرى قاتىستى.
قازىلار القاسىنىڭ قۇرامىنا بەلگىلى عالىمدار, ءتىل سالاسىنىڭ بىلىكتى ماماندارى مەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ مۇشەلەرى ەندى.
رەسپۋبليكالىق بايقاۋ ءتورت كەزەڭنەن تۇردى. العاشقىسىندا قاتىسۋشىلار ءوز ونەرلەرىن كورسەتسە, ەكىنشى بولىگىندە قازاقتىڭ ماقال-ماتەلدەرى بويىنشا ءبىلىم سىناستى. بۇدان كەيىن ەكرانداعى ۇياشىقتاردا كورسەتىلگەن تاقىرىپ توڭىرەگىندە وي ءوربىتتى. ەڭ سوڭىندا ءبىر مينۋت ىشىندە جيىرما سۇراققا جەدەل جاۋاپ بەرىپ, سايىستى.
بايگەنىڭ باس جۇلدەسىن استانالىق روزالينا ماحمۋدوۆا جەڭىپ الىپ, 300 مىڭ تەڭگەگە يە بولدى. ءبىرىنشى ورىنعا شىمكەنتتىك ساردوربەك رۋستامجانوۆ لايىقتى دەپ تانىلدى. وعان 200 مىڭ تەڭگەنىڭ سەرتيفيكاتى تابىستالدى. ەكىنشى ورىن تۇركىستان وبلىسىنان كەلگەن فاتيما مامەدوۆاعا (150 مىڭ تەڭگە) بۇيىردى. ءۇشىنشى ورىندى سولتۇستىكقازاقستاندىق سايدالي يۋسۋپوۆ مەن الماتى وبلىسىنان رۋفات سايداليموۆ ءبولىستى. ولاردىڭ ارقايسىسىنا 100 مىڭ تەڭگەدەن تابىستالدى. بۇدان بولەك, ءتورت ۇمىتكەر ىنتالاندىرۋ سىيلىعىنا لايىق دەپ تانىلدى.
ۇلان-عايىر ەلىمىزدىڭ ءار تۇكپىرىندە ءجۇرىپ, قازاق تىلىنە قوشەمەتىن وسىنداي باسەكەدە كورسەتە بىلگەن ابزال جاندارعا جينالعان بۇقارانىڭ العىستان باسقا ايتارى بولمادى.
قاراعاندى