• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
پارلامەنت 21 قازان, 2022

تاريحتاعى تاعدىرشەشتى كۇندەرىمىزدى ۇلىقتاۋىمىز كەرەك - ماۋلەن اشىمباەۆ

220 رەت
كورسەتىلدى

سەنات توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن «ۇلتتىق مۇددە» ديالوگ الاڭىنىڭ وتىرىسى ءوتتى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.

رەسپۋبليكا كۇنىنە وراي ۇيىمداستىرىلعان ءىس-شارا «ەگەمەندىك جانە قازاقستاننىڭ ساياسي-قۇقىقتىق ترانسفورماتسياسى» تاقىرىبىنا ارنالدى. جيىنعا قاتىسقان زيالى قاۋىم وكىلدەرى, ساراپشىلار ەلىمىزدە جۇرگىزىلىپ جاتقان قوعامدىق-ساياسي جانە الەۋمەتتىك باعىتتاعى رەفورمالاردى, ەگەمەندىگىمىزدى ودان ءارى نىعايتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى.

وتىرىستى اشقان ماۋلەن اشىمباەۆ مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلىتاۋ تورىندە وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدا رەسپۋبليكا كۇنىن قالپىنا كەلتىرىپ, وعان ۇلتتىق مەرەكە مارتەبەسىن قايتارۋدى ۇسىنعانىن, بۇل تاريحي شەشىم ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

سونداي-اق سەنات توراعاسى مەملەكەتتىلىگىمىزدىڭ قالىپتاسۋى جولىندا 1990 جىلى 25 قازاندا قابىلدانعان قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك ەگەمەندىگى تۋرالى دەكلاراتسيا اسا ماڭىزدى ءرول اتقارعانىن تىلگە تيەك ەتتى. ەلدىڭ تاۋەلسىزدىگىنە جول اشقان بۇل تاعدىرشەشتى قادام ەگەمەندىكتىڭ قۇقىقتىق نەگىزى بولدى.

«تاۋەلسىزدىك تۋرالى ايتقاندا, ونىڭ نەگىزى بولعان دەكلاراتسيانىڭ ءرولى مەن ماڭىزىنا ءاردايىم باسا ءمان بەرۋىمىز كەرەك. وسى ورايدا رەسپۋبليكا كۇنىن ۇلتتىق مەرەكەگە اينالدىرۋ تاريحي ادىلەتتىلىكتىڭ سالتاناتى دەپ سانايمىز. ءبىز تاريحىمىزداعى تاعدىرشەشتى كۇندەر مەن وقيعالاردى ۇمىتپاي, ۇلىقتاۋىمىز قاجەت. سول ارقىلى ءبىز وتكەنگە وبەكتيۆتى كوزقاراس قالىپتاستىرامىز», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.

سونىمەن قاتار سەنات سپيكەرى ەلىمىز ءۇشىن تاۋەلسىزدىك كۇنىنىڭ ءرولى الاسارمايتىنىنا, بۇل داتانىڭ قوعامدىق-ساياسي ءومىرىمىز بەن تاريحىمىزداعى ماڭىزى زور ەكەنىنە توقتالدى.

«جەلتوقسان – حالقىمىز ءۇشىن قاسيەتتى ءارى قاستەرلى اي. الاش ۇكىمەتى ەركىندىككە ۇمتىلىپ, وسى ايدا اۆتونوميا جاريالادى. ەگەمەندىك جولىنداعى ۇلتتىق رۋحتىڭ سيمۆولىنا اينالعان 1986 جىلعى جەلتوقسان كوتەرىلىسىن دە ەل جادىنان ءوشىرۋ مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان تاۋەلسىزدىك كۇنىندە ءبىز كوبىنە تاريحقا ءۇڭىلىپ, ودان تاعىلىم الۋعا ءمان بەرەمىز», دەدى سەنات توراعاسى.

ءوز سوزىندە ماۋلەن اشىمباەۆ قازىرگى الەمدىك احۋالعا نازار اۋدارىپ, بۇگىنگىدەي شيەلەنىستى جاعدايدا ەلدىگىمىزدى نىعايتۋ ءبىزدىڭ ەڭ باستى ماقساتىمىز ەكەنىن ايتتى. سونداي-اق ول مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن ەلىمىزدە ساياسي جۇيەنى جاڭعىرتۋعا ارنالعان اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلىپ جاتقانىن جانە بۇگىندە قازاقستان دامۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە قادام باسقانىن اتاپ ءوتتى.

«بيلىك تارماقتارىنىڭ تەپە-تەڭدىگى ارتىپ, ەسەپتىلىك پەن اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتەتىن ماڭىزدى وزگەرىستەر ورىن الۋدا. كونستيتۋتسيالىق سوت قۇرىلادى. ادام قۇقىعىن قورعاۋ جونىندەگى ۋاكىلدىڭ مارتەبەسى دە بۇرىن بولماعان دەڭگەيگە كوتەرىلۋدە. بۇل باعىتتا پارلامەنت سەناتى جۇرتشىلىقپەن تۇراقتى تۇردە كەزدەسىپ, جۇرگىزىلىپ جاتقان رەفورمالاردى زاڭنامالىق تۇرعىدان قولداۋ ماسەلەلەرى بويىنشا كەڭەسىپ جۇمىس ىستەۋدى جالعاستىرا بەرەدى», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.

وتىرىسقا سەناتورلارمەن بىرگە مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى قۋانىش سۇلتانوۆ, ومىرزاق وزعانباەۆ, سەناتورلار كەڭەسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى بىرعانىم ءايتىموۆا, پروفەسسور نينا كايۋپوۆا, قازاقستان ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى الۋا جولدىبالينا, پارلامەنت سەناتى جانىنداعى جاس ساراپشىلار كلۋبىنىڭ مۇشەلەرى جانە باسقا دا بىرقاتار ساراپشى قاتىستى.

سوڭعى جاڭالىقتار