زامان – زياتكەردىكى

دامىعان قوعامنىڭ ءبىر بەلگىسى حالىقتىڭ مادەنيەتىنەن كورىنەدى. بۇل جەردە مادەنيەتتى ۇلكەن اۋقىمدا مەڭزەپ وتىرمىز. وسى كەڭ ماعىناداعى مادەنيەت دۇنيەتانىمى كەڭ, ساناسى سەرگەك, كوكىرەك كوزى اشىق ادامداردىڭ ءبىر-بىرىنە ىقپال ەتۋى, وي-پىكىر الماسۋى ارقىلى قالىپتاسادى. الەۋمەتتانۋ عىلىمىندا مادەنيەتتىڭ ءمانىن قوعام مۇشەلەرىنىڭ ءبىر-بىرىمەن ءمان-ماعىنالار الماسۋى, ال بۇل الماسۋدىڭ باستى تەتىگى – ورتاق ءتىل دەپ تۇسىندىرەدى.

وسى ورايدا ورتاق ءتىل توپتاستىرعان, ويلاپ ويناي بىلەتىن ازاماتتاردىڭ ورتاسىن قالىپتىرعان كۋيز سياقتى زاماناۋي زياتكەرلىك ويىننىڭ جاڭا ۇردىسكە اينالا باستاعانى – جاقسىلىقتىڭ نىشانى. راسىندا, قازىرگى كەزدە بۇل مادەني-زياتكەرلىك ويىن ءتۇرى كوپشىلىك اراسىندا كەڭىنەن تانىلا باستادى. بۇگىندە استانا قالاسىنىڭ وزىندە 20-دان اسا كۋيز ويىنى تۇراقتى تۇردە ايىنا بىرنەشە رەت ۇيىمداستىرىلىپ ءجۇر. قاتىسۋشىلار قاتارى بارعان سايىن ارتا تۇسۋدە. وكىنىشتىسى, وسىنشاما كۋيز ويىنىنىڭ تەك ەكەۋى عانا قازاق تىلىندە وتكىزىلىپ كەلەدى. قالعانىنىڭ ءبارى – ورىس تىلىندە, بىرەۋى – اعىلشىن تىلىندە.

ەلىمىزدە ەندى ترەندكە اينالىپ كەلە جاتقان مادەني دەمالىستىڭ بۇل ءتۇرى باتىس ەۋروپادا دامىعان. ويىننىڭ نەگىزگى ستسەناريى شون حەننەسسي ويلاپ تاپقان Quiz ويىنىنا نەگىزدەلگەن.

كۋيز – ماقساتتى اۋديتوريانى تارتۋعا ارنالعان ينتەراكتيۆتى تەستتەر مەن ۆيكتورينالار, ياعني كوماندالىق ويىن. مۇنىڭ نەگىزگى ولشەمدەرى – تاپقىرلىق, شاپشاڭدىق, باسەكەگە قابىلەتتىلىك, ناتيجە جانە باستىسى قاراپايىمدىلىق. ويىندا قاتىسۋشىلاردىڭ قىسىلىپ-قىمتىرىلماي, ءوزىن ەركىن, جايلى سەزىنۋى ءۇشىن بارىنشا جاعداي جاسالادى. سۇراقتار قاتە جاۋاپ بولمايتىنداي ەتىپ قۇرىلادى. ياعني بەرگەن جاۋابىڭ دۇرىس بولماسا دا, سوعان ۇيلەسەتىندەي, قيسىنعا كەلەتىندەي بولادى. بۇل مادەني دەمالىستا كوماندالىق رۋح نىعايادى, جەكەلەگەن قاتىسۋشىلاردىڭ كوشباسشىلىق قاسيەتتەرى كورىنەدى, ۋاقىت جارقىن ءارى كوڭىلدى وتەدى.

ءسوز باسىندا كەلتىرگەنىمىزدەي, قوعامدا بولىپ جاتقان جاڭالىقتاردى قانشالىقتى قاپەرىڭە العانىڭ, ونىڭ وزىندە كوكىرەك كوزىڭمەن كوڭىلىڭە توقىعانىڭ وسى كۋيزدە دە كورىنەدى. ويتكەنى قوعامدىق پىكىر تۋعىزعان ماسەلەلەر, كوپشىلىكتىڭ نازارىن اۋدارعان وقيعالار جانە باسقا دا اعىمداعى قۇبىلىستار كۋيزدە ساۋال بولىپ الدىڭنان شىعادى. تۇسپالداپ قويىلاتىن مۇنداي سۇراقتارعا بەرگەن جاۋابىنا قاراپ قاتىسۋشىلاردىڭ اينالامىزدا بولىپ جاتقان دۇنيەلەرگە قانشالىقتى سەرگەك قارايتىنىن دا اڭعارۋعا بولادى. ءبىر جاعىنان, كەيبىر جاعدايلاردان بەيحابار ادامدار وسى كۋيز ارقىلى ءبىراز جايتقا كوز جەتكىزەدى. ياعني بالانىڭ ويىن ارقىلى دۇنيەنى تانيتىنى سياقتى قاتىسۋشىلار كۋيز ارقىلى كەيىنگى جاڭالىقتارعا قانىعادى. بىلايشا ايتقاندا, كۋيز سۇراقتارىنىڭ جاۋابى بارىنشا قاراپايىم كەلەدى. تەك سۇراقتىڭ بەرىلۋ فورماسى عانا كۇردەلىرەك. امەريكالىق پۋبليتسيست روبەرت گرين ينگەرسولل «زياتكەر دەگەنىمىز – قارابايىر زاتتاردى ءتۇسىنۋ ءۇشىن تىم اقىلدى ادام» دەگەن ەكەن. كۋيز سۇراقتارىن وسى ءسوزدىڭ كەرى دەپ تۇسىندىرۋگە دە بولادى. ياعني جاۋابى قاراپايىم كۇردەلى سۇراقتار.

قالاي دەگەنمەن, كەڭىنەن سيپات الىپ كەلە جاتقان بۇل مادەني-زياتكەرلىك ويىنعا كۇن وتكەن سايىن قىزىعۋشىلىق ارتىپ, قاتىسۋشىلار كوبەيىپ كەلەدى. قازىر كۋيز ويىندارى ەلوردادا عانا ەمەس, ەلىمىزدىڭ ءبىراز وڭىرىندە دە كوپتەپ ۇيىمداستىرىلا باستادى. ەندىگى تىلەك – قازاق ءتىلدى ورتاعا ارنالعان كۋيزدەردىڭ قاتارى ارتا تۇسسە ەكەن. ويتكەنى ويلاپ وينايتىن وسى ويىنعا قاتىسۋشىلاردىڭ قاتارىنا قاراپ, كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ قاراكوزدەرىمىز قايدا ەكەن دەگەن وي كەلەدى. وسىنداي قاراپايىم كۋيز سياقتى كرەاتيۆتى ورتالاردا قازاق ءتىلدى قاتىسۋشىلار كوپتەپ توبە كورسەتسە, انا ءتىلىمىزدىڭ قادىرى ارتا تۇسەر ەدى. قايبىر كۇنى الەۋمەتتىك جەلىدە ءبىر پابتىڭ قازاقتىلدى كۋيز وتكىزۋگە قارسى بولىپ, تەك ورىس تىلىندە بولسا عانا كەلىسەتىنى تۋرالى جاڭالىققا كوپشىلىك قىنجىلىس ءبىلدىردى. ءوز ءتىلىمىزدىڭ ءوز جەرىندە وگەيدىڭ كۇيىن كەشۋىنىڭ بۇل دا ءبىر مىسالى بولدى. سوندىقتان زامانا كوشىنە ىلەسىپ, جاڭا دۇنيەلەرگە بارىنشا جاقىن جۇرسەك ەكەن. سوسىن سۇرانىسقا قاراي قازاقتىلدى كۋيزدەردىڭ دە سانى كوبەيەر ەدى. ايتپاقشى, «بۇلاق كورسەڭ كوزىن اش» دەگەندەي, وتكەن اپتادا استانادا تاعى ءبىر قازاقتىلدى كۋيز اشىلىپ, كوزى اشىق جاستارىمىز بارىپ قاتىسىپ, قولداۋ كورسەتتى.

زامان – زياتكەردىكى. قازاقشا ويلايىق, قازاقشا وينايىق!