مىندەت ايقىن, باعدار ناقتى

جولداۋدا ايتىلعان مىندەتتەردىڭ اۋقىمى مەن رەفورما باعىتتارى كەڭ, جان-جاقتى جانە تەرەڭ. جولداۋدىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى, ونىڭ بۇكىل مازمۇنى مەن ورىنداۋ باعىتتارى تەك ادىلەتتىلىك, بارلىعىنا بىردەي مۇمكىندىك بەرۋ, باسەكەلەستىكتى بارىنشا دامىتۋ ارقىلى شەشۋ كوزدەلگەن. بۇل زاڭ­دى دا. مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆ پرە­زيدەنت بولىپ سايلانعاننان باستاپ ءوزى­نىڭ باستى ۇستانىمى ادىلەتتىلىك ەكەنىن, ون­سىز قوعام ەشقاشان دامىمايتىنىن اي­تىپ كەلەدى. Əدىلەتتىلىك سالتانات قۇر­ما­عان قوعامدا تەك قايشىلىق, قيىن­دىق پەن قۇلدىراۋ ۇستەمدىك ەتەدى. قوعام­داعى بارلىق كەلەڭسىز جاعدايلار: سىبايلاس جەمقورلىق, ۇلتتىق بايلىقتىڭ تەڭدەي جəنە ءəدىل بولىنبەۋى, ازاماتتاردىڭ قۇقىق­تارى­نىڭ قورعالماۋى, زاڭداردىڭ تولىق­قاندى ورىن­دالماۋى بيلىكتىڭ جۇرگىزگەن ساياساتى­نىڭ ادىلەتتىلىگىنە بايلانىستى ەكەنى بەلگىلى.

مەملەكەت باسشىسى جولداۋدا حالقى­مىز جالپىۇلتتىق كونستيتۋتسيالىق رەفەرەندۋمدا, ەلىمىزدەگى ساياسي جاڭعىرۋ باعدارلاماسىن قولداعانىن, ەندىگى كەزەكتە ونىڭ ەكونوميكالىق وزگەرىستەرگە ۇلاسۋى كەرەك ەكەنىن ايتتى. ول سونداي-اق, مەملەكەت ەكونوميكالىق ەركىندىكتى قولداپ, بارلىعىنا بىردەي مۇمكىندىك بەرەتىنىن, جاعدايى تومەن ازاماتتارعا بارىنشا قولداۋ كورسەتەتىنىن ايتا كەلە, ەل ەكونوميكاسىنداعى قوردالانىپ قالعان ماسەلەلەرگە تالداۋ جاساپ, ودان شىعۋدىڭ ناقتى جولدارىن كورسەتتى. پرەزيدەنت نەگىزگى باسىمدىقتىڭ ءبىرى جەكە كاسىپكەرلىكتى جۇيەلى تۇردە قولداۋ ارقىلى باسەكەلەستىكتى بارىنشا دامىتۋ, ۇلتتىق تابىستى ءادىل ءبولۋ ەكەنىنە توقتالدى. مەملەكەتتىك قولداۋ كەزىندەگى كاسىپكەرلەرگە قويىلاتىن نەگىزگى تالاپ ەڭبەكاقى قورى, سالىق تولەمدەرىن كوبەيتۋ, اتقارىلعان جۇمىس پەن قىزمەتتىڭ ساپالىلىعى ەكەنىنە باسا نازار اۋداردى.

مەملەكەت باسشىسى ەكونوميكانى رەفورمالاۋدى تەزدەتۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىن تۇبەگەيلى جاڭارتۋ قاجەت ەكەندىگىنە توقتالىپ, ۇكىمەت پەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار الدىنا وتكىر, وزەكتى, حالىقتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن ماسەلەلەردى شەشۋ تۋرالى تاپسىرمالار بەردى. الايدا ورىنداۋشى­لىق ءتارتىپتىڭ تومەندىگىنەن, كەيبىر باسشى قىزمەتكەرلەردىڭ جاۋاپسىزدىعىنان, ماسەلەنىڭ شەشىلۋى سوزىلىپ, سوزبۇيداعا سالىنىپ كەتەدى. بۇل ارينە, حالىقتىڭ نارازىلىعىن تۋدىرادى. سوندىقتان ۇكىمەت, مينيسترلىكتەر مەن əكىمدىكتەر ۋاقىت پەن قاراجاتتى شىعىندايتىن قاجەت­سىز رəسىمدەردى, كەلىسىمدەر مەن كەڭەستەر­دى بارىنشا ازايتىپ, اۋقىمدى وزگەرىس­تەردى اشىقتىق, əدىلدىك جəنە ءوزارا سەنىم ارقى­لى جۇزەگە اسىرىپ, ەلەكتروندى ۇكىمەت باعدار­لاماسىنا, تسيفرلاندىرۋعا وتكەندەرى ءجون. اتقارۋشى ورگان باسشىلارى ەلدى مەكەندەردە حالىقپەن ءجيى كەزدەسىپ, اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستارعا ەسەپ بەرىپ, الدا تۇرعان مىندەتتەر تۋرالى حابارلاپ وتىرۋ­لارى كەرەك. مۇنداي كەزدەسۋلەر مەن قابىل­داۋلاردا كۇندەلىكتى تىرشىلىكتەگى تۇيتكىلدى ماسەلەلەرگە بايلانىستى اشىق وي-پىكىرلەر, ۇسىنىس-وتىنىشتەر ايتىلادى. ولاردى ەسەپكە الىپ, ورىنداۋىن باقىلاپ, كەلەسى كەزدەسۋلەردە قالاي ورىندالىپ جاتقانى باياندالىپ وتىرسا, حالىق ايتىلعان ۇسىنىستاردىڭ جەردە قالمايتىنىن ءتۇسىنىپ, قوعامدىق جۇمىسقا بەلسەنە ارالاساتىن بولادى.

تىڭداي بىلسەڭ حالىق – دانا. پىكىرلەسۋ, اقىلداسۋ, تىڭداۋ بارىسىندا ايتىلعان وي-پىكىرلەردىڭ ىشىنەن تالاي ءىنجۋ-مارجاندى تەرىپ الۋعا بولادى. حالىق جاي اڭگىمەنىڭ وزىندە ساعان تالاي اقىل ايتادى, تالاپ قويا­دى, مىندەت ارتادى. كوپتەگەن ءتۇيىندى ماسە­لەلەر كوپشىلىك تالقىسىنا تۇسكەندە ءوز-وزى­نەن شەشىمىن تاۋىپ كەتۋى دە مۇمكىن. نەمە­سە مۇنداي كەزدەسۋلەردىڭ الداعى جۇمىس­تارعا باعىت-باعدار بەرۋى دە عاجاپ ەمەس. ەڭ باس­تىسى, جۇمىستىڭ وسىنداي باعىتى بيلىك­تى حا­لىقپەن جاقىنداستىرادى, حالىق­تىڭ بي­لىك­كە دەگەن سەنىمىن ۇلعايتادى, ەلدىڭ بىرلىگىن نىعايتادى.

ءبىز بيىل ەلىمىزدە كونستيتۋتسيالىق رەفورما وتكىزىپ, ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ جولىنا تۇستىك. مەملەكەت باسشىسى جولداۋدا Əدىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ جولىندا تۇبەگەيلى جəنە جان-جاقتى رەفورمالاردى تابىستى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن حالىقتىڭ جاڭا سەنىم مانداتى قاجەت ەكەنىنە ەرەكشە توقتالدى. سوندىقتان دا, ول ءوزىنىڭ وكىلەتتىك مەرزىمىن قىسقارتۋعا جəنە كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋىنا بارۋعا دايىن ەكەنىن ايتا كەلە, پرەزيدەنت مانداتىن ۇزاقتىعى 7 جىلدىق ءبىر مەرزىممەن شەكتەۋدى ۇسىندى. مەن بۇل باستامانى قولدايمىن. بىرىنشىدەن, ءبىز بۇگىنگى گەوساياسي جاعدايدا مەملەكەتىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىن نىعايتىپ, رەفورمالاردى تەز ءارى تياناقتى ىسكە اسىرۋىمىز قاجەت. ەكىنشىدەن, 7 جىل – كەز كەلگەن اۋقىمدى باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى مەرزىم. ۇشىنشىدەن, الەمدەگى كەيبىر ەلدەردە مەملەكەت باسشىسىنىڭ وكىلەتتىگىن ۇزارتۋ ماسەلەلەرى كوتەرىلىپ جاتقان تۇستا, ق.توقاەۆتىڭ پرەزيدەنت وكىلەتتىگىن قايتا سايلانۋ قۇقىعىنسىز 7 جىلدىق ءبىر مەرزىممەن شەكتەۋ تۋرالى ۇسىنىسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ ەلدى دەموكراتيالاندىرۋ باعىتىن بەرىك ۇستانعانىن كورسەتەدى. تورتىنشىدەن, بۇل – ەلىمىزدىڭ سۋپەرپرەزيدەنتتىك جۇيەدەن تۇبەگەيلى كەتكەنىنىڭ ايعاعى. بەسىنشىدەن, بۇل جاعدايدا پرەزيدەنت مەملەكەتىمىزدىڭ ستراتەگيالىق دامۋىنا بايلانىستى مىندەتتەرىن شەشۋگە بارىنشا جۇمىلا كىرىسەدى. سونىمەن بىرگە, ءبىز ەسكى جۇيەدە ۇزاق جىلدار جۇمىس ىستەپ, بۇگىندە شەتتەپ قالعان ساياسي كۇش وكىلدەرىنىڭ دە بيلىككە ۇمتىلىپ وتىرعاندارىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. پرەزيدەنتتىڭ بۇل ۇسىنىستارى مەملەكەتىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن ەلدەگى ساياسي تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتىپ, قوعامىمىزدىڭ العا دامۋىنا ۇلكەن سەرپىن بەرەدى.

مەملەكەت باسشىسى ءمəجىلىستىڭ جəنە بارلىق دەڭگەيدەگى مəسليحاتتاردىڭ سايلاۋى كەلەسى جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىسىندا وتەتىنىن ايتا كەلە, كونستيتۋتسيالىق رەفورمادا كوزدەلگەن وزگەرىستەردىڭ ءبəرىن: ساياسي پارتيالاردى تىركەۋ ءرəسىمىن جەڭىلدەتۋ, پارلامەنت پەن مəسليحاتتاردى پارتيالىق ءتىزىم جəنە ءبىر مانداتتى وكرۋگ بويىنشا جاساقتاۋدى جىل سوڭىنا دەيىن زاڭمەن بەكىتىپ, ىسكە قوسۋ قاجەتتىگىنە توقتالدى. بۇل وزگەرىستەر ساياسي بəسەكەنى كۇشەيتىپ, ساياسي پارتيالاردىڭ سانىن ارتتىرادى, دەپۋتاتتاردىڭ جاڭا لەگى پايدا بولىپ, مəسليحاتتار مەن پارلامەنت جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرادى.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ الدا تۇرعان مىندەتتەردى ايقىن­داپ, اتقارىلاتىن جۇمىستاردىڭ باسىم باعىتتارىن ناقتىلادى. پرەزيدەنت باستاما­لارى ەڭ الدىمەن ەكونوميكانى دامى­تۋعا, حالقىمىزدىڭ الەۋمەتتىك جاعد­ايىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان. ءاربىر قازاقستان­دىق, ءاربىر مەكەمە, كاسىپورىن, مەملە­كەت­تىك قىزمەتكەر پرەزيدەنت جولداۋى­نا ساي ءوز ورنىن تابا بىلۋگە ءتيىس. ءبارىمىز ادى­لەتتى قازاقستان قۇرۋ جولىندا ەسەلى ەڭبەك پەن تىنىمسىز تىرلىكتىڭ ۇلگىسىن كور­سەتىپ, ايانباي تەر توگەيىك, ەل بىرلىگىن, ىنتى­ماعىن نىعايتىپ, ءوز ۇلەسىمىزدى قوسايىق.

قۋانىش ايتاحانوۆ,

قوعام قايراتكەرى