ىرىس الدى – ىنتىماق

استانادا وتكەن قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ XXI سەسسيا­سىنا قاتىسۋشىلاردان مەملەكەت باسشىسى اتىنا جىلى لەبىزدى حاتتار, سونداي-اق, قازاقستان حال­قىنىڭ بىرلىگى كۇنى مەرەكەسىنە بايلانىستى قۇتتىقتاۋلار تولاسسىز كەلىپ تۇسۋدە.

ءوز حاتىندا قوستاناي وبلى­سىنداعى سارىكول اۋدانى حالىق تەاترىنىڭ جەتەكشىسى جانە رە­جيسسەرى ۆ.ستارودۋب اسسامبلەيا جۇمىسىنا تىكەلەي قاتىسۋ ونىڭ ماڭىزدىلىعىن مۇلدە باسقا قىرىنان ۇقتىرا تۇسەتىنىن ايتادى. «ىستىق ىقىلاس, دوستىق, ەلىمىزدىڭ جارقىن بولاشاعىنا دەگەن سەنىم احۋالى ءاردايىم جادىمىزدا ساقتالادى. بىرگە وتكىزگەن كوپ جىل ىشىندە تاعدىرىمىز, ءومىرىمىز ەتەنە توعىسىپ, ءبىز ءبىرتۇتاس قوعامعا اينالدىق», دەلىنگەن حاتتا.

ورال قالاسىنداعى «ۆايناح» چەشەن-ينگۋش مادەني-اعارتۋشىلىق قوعامىنىڭ توراعاسى د.ساراتوۆ تۇراقتىلىق پەن وركەندەۋ كەپىلى بولىپ وتىرعان قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ بىرەگەي ۇيىم ەكەنىنە نازار اۋدارعان. «بىرلىككە سانالۋاندىلىق ار­قىلى بارۋ باعىتىنىڭ دۇرىستىعىن ۋاقىت دالەلدەپ بەردى. ءبىزدىڭ بالالارىمىزدىڭ بولاشاعى زور, ال بىزدە سالت-ءداستۇر, مادەنيەت پەن ءتىلىمىزدىڭ باي مۇراسى ساق­تا­لا­تى­نىنا بەرىك سەنىم بار», دەپ جازادى اۆتور.

شىعىس قازاقستان وبلىسىنداعى ورىس ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى ن.زايتسەۆ وڭىردەگى بارلىق ەتنومادەني بىرلەستىكتەر اتىنان ەلدەگى تاتۋلىق پەن قوعامدىق كەلىسىمنىڭ نىعايتىلعانى ءۇشىن العىس بىلدىرگەن. ول مەملەكەت ەكو­نو­ميكاسىنىڭ دامۋىنا, ەتنوس­ارالىق قارىم-قاتىناستار مەن ازاماتتىق تەڭ قۇقىقتىلىقتىڭ نىعايۋىنا شىعىسقازاقستاندىقتار بار كۇش-جىگەرىن جۇمسايتىنىنا سەندىرەدى.

وسى پىكىرگە دومبىراشى, سەمەي قالاسىنىڭ تۇرعىنى ولگا ساعىندىقوۆا دا قوسىلىپ, وزىنە بۇكىل ەل-جۇرت الدىندا ونەر كورسەتۋگە مۇمكىندىك بەرگەن سەس­سياعا قاتىسقانىنا قۋانىشتى ەكەنىن بىلدىرەدى. تاراز قالاسىنداعى «شيۆات تسيون» ەۆرەي ەتنومادەني بىر­لەستىگى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, №2 مەكتەپتىڭ ديرەكتورى س.گۋرسكايا ءوزى باسشىلىق ەتەتىن وقۋ ورنىندا 37 ۇلتتىڭ بالاسى وقيتىنىن ايتادى. «پەداگوگيكالىق ۇجىمنىڭ قىزمەتى ەتنوستىق جانە ءدىني ەرەك­شەلىگىنە, الەۋمەتتىك جاعدايىنا قاراماستان, تولەرانتتىلىق پەن ءبىر-بىرىنە دەگەن قۇرمەتتى قالىپ­تاستىرۋعا باعىتتالعان. مەن تۇ­راقتىلىق پەن حالىقتىڭ بىرلىگى باستى ورىندا تۇرعان ەلدە ءومىر ءسۇرىپ جاتقانىمدى ماقتان ەتەمىن», دەلىنگەن حاتتا.

جامبىل وبلىسىنداعى «ۆىن­حۋا» دۇنگەن مادەني ورتا­لىقتارى قاۋ­ىمداستىعى» قوعامدىق بىرلەس­تىگى جاستار ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى ز.ماحۋسەەۆ قازاقستاندىق جاستار العا قويىلعان بارلىق مىندەتتەردى ورىنداۋعا ءازىر ەكەنىن جەتكىزگەن. ء«بىز – جاڭا ەلدىڭ جاس ۇرپاعىمىز. بىزدەر كوپپىز, ءبارىمىز ءارتۇرلىمىز, بىراق تاعدىرىمىز ءبىر. ءبىز ءسىزدى ۇياتقا قالدىرمايتىنىمىزعا جانە قازاقستاننىڭ الەمدەگى ەڭ دامىعان 30 مەملەكەتتىڭ قاتارىنا قوسىلۋى ءۇشىن قولدان كەلگەننىڭ ءبارىن جاسايتىنىمىزعا سەندىرەمىز», دەپ جازادى اۆتور.

الماتى وبلىسى «بىرلىك» جاس­تار قاۋىمداستىعىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى ن.بەليك ءوز تاعدىرى جانە تۋعان وتانىنا اينالعان ەلگە دەگەن كوزقاراسى تۋرالى ايتقان. «تالدىقورعان – مەنىڭ قالام, ال قازاقستان – مەنىڭ ەلىم, مەنىڭ وتانىم, ول مەنى سۇيىسپەنشىلىكپەن قۇشاق جايا قابىل الدى. مەن باسقا رەسپۋبليكادا تۋىپ-ءوستىم, قازاقستانعا 17 جىل بۇرىن كەلدىم. سوعىستى كورگەن مەن تاتۋلىقتى, ءوزارا تۇسىنىستىكتى جانە كەلىسىمدى باعالاي بىلەتىن ەلگە كەلدىم», دەلىنگەن حاتتا.

قازاقستان كورەيلەرى قاۋىم­داستىعى قاراعاندى فيليالىنىڭ توراعاسى ل.كيم جاڭا ستراتەگيا­نىڭ مەملەكەت باسشىسى ايتقان جەتى قاعيداتىن ءوزىنىڭ اعا ۇرپاق قول جەتكىزگەن قۇندىلىق رەتىندە ساقتاپ, ەسەلەۋ جانە جاستارعا تا­بىستاۋ جونىندەگى وسيەت دەپ قا­بىلداعانىن اتاپ وتكەن. ء«بىزدىڭ قاريالارىمىز وز­دەرى باستان وتكەرگەن رەپرەسسيا ۋاقىتىنىڭ قيىنشىلىعى جاع­دايىندا دا قاتالدانىپ كەتكەن جوق, بىزدەردىڭ وتباسىلارىمىزدا سول جىلداردىڭ سۇمدىعى جايىندا ەمەس, وزدەرىنە پانا بولعان, سوڭعى ءتىلىم نانىن بولىسكەن قازاقتاردىڭ ارقاسىندا ويانعان بولاشاققا دەگەن ءۇمىت تۋرالى, سونداي-اق, ءبىز ءۇشىن وگەي ەمەس, وتان-اناعا اينالعان وسى مەكەنگە ريزا بولۋ كەرەكتىگىن ايتىپ وتىراتىن. ءبىز مۇنى ەشقاشان ۇمىتپايمىز جانە ءاردايىم ولاردىڭ الدىندا قارىزدارمىز», دەلىنگەن حاتتا.

قحا مۇشەسى گ.يانديەۆ مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ باسشىلىعىمەن قازاقستان بەيبىتشىلىك پەن كەلى­سىمدى نىعايتۋ جونىندە وراسان جۇمىس اتقارعانىن اتاپ وتكەن. «ورايلى ءساتتى پايدالانىپ, ءاربىر انانىڭ كوز جاسى توگىل­مەگەنى, ءاربىر بالانىڭ ۇرەيدى بىل­مەگەنى, قاسيەتتى قازاق جەرى­نە دەگەن سەنىمىنە سەلكەۋ تۇسپە­گەنى ءۇشىن بارلىعىمىزدىڭ ريزاشى­لى­عىمىزدى سىزگە ايتقىم كەلەدى», دەپ جازادى اۆتور.

قازاقستان حالقى اسسام­ب­لەيا­سىنىڭ اقمولالىق عىلىمي-تال­دامالىق ورتالىعىنىڭ مۇشەسى ا.احەتوۆا الەمنىڭ كۇردەلى كە­زەڭىندەگى بىرلىكتىڭ ماڭىزدى­لىعىنا توقتالادى. «بىزدەر, قازاقستاندىقتار, ەلدىڭ 17 ميلليون تۇرعىنىنىڭ ار­قايسىسىنىڭ بىرلىكتىڭ جاسامپاز, قاۋىپسىز, تولەرانتتى احۋالى مەن ءوزىمىزدى بىرىكتىرىپ وتىرعان تاعدىر توعىستىرعان شىنايى باۋ­ىرلاستىعىمىزعا دەگەن وراسان جاۋاپكەرشىلىكتىڭ اۋقىمىن اي­رىقشا سەزىنەمىز», دەلىنگەن حاتتا.

كوكشەتاۋ قالاسىنان حات جولداعان ز.شۋاتاەۆا دا تۇراق­تىلىقتىڭ, تاتۋلىق پەن كەلىسىمنىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ايتقان. ء«سىزدىڭ سوزدەرىڭىزدىڭ قۋاتى, كوزدەلگەن ستراتەگيالارىمىزدىڭ سالتانات قۇراتىنىنا دەگەن بەرىك سەنىمىڭىز ءبىزدىڭ ارقايسىمىزعا اسەر ەتتى. جاستاردىڭ ساليقالى سوزدەرى, سىزگە دەگەن ريزاشىلىعى ەرەكشە بايقالادى, بولاشاق بىزدىكى ەكەنىنە ەش كۇمان قالمايدى», دەلىنگەن حاتتا.

قاراعاندى وبلىسىنداعى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى عىلىمي-ساراپتامالىق توبىنىڭ جەتەكشىسى ۆ.مولوتوۆ-لۋچانسكي قحا جىلدان-جىلعا كۇش الىپ, ەل حالقى الدىندا لايىقتى بەدەلگە يە بولىپ كەلە جاتقانىن, وتكەن سەسسيا وسىنىڭ ايقىن ايعاعى ەكەنىن ايتقان.

قىزىلوردا وبلىسى قىرعىز ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى س.جۇباتحانوۆ, قىزىلوردا وبلىستىق «پونتيتسى» گرەك ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى ف.الحازوۆ جانە ماڭعىستاۋ وبلىسى «رۋسسكوە زەملياچەستۆو» ورىس ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ مۇشەسى ن.ساۆچەنكو حالىق ءۇشىن بارشاعا ورتاق يگىلىككە اينالعان قازاقستاندىق تاتۋلىق, رۋحانيلىق جانە كەلىسىم قاعيداتتارىنىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ وتكەن.

ماڭعىستاۋ وبلىسى «سالاۋات» باشقۇرت ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى ۋ.ازناباەۆ, اتىراۋ وبلىسى «ۆايناح» چەشەن-ينگۋش ەتنومادەني بىرلەستىگىنىڭ ارداگەرى س.اكاەۆ جانە الماتى وبلىسىنىڭ قازاق مادەنيەتى مەن سالت-ءداستۇرى ورتالىعىنىڭ توراعاسى س.شىنىباەۆ 2015 جىلدى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى جىلى دەپ جاريالاۋ تۋرالى شەشىمدى ەرەكشە قۋانىشپەن قابىل العان.

قازاقستان حالقى اسسام­بلەياسىنىڭ اقمولالىق عىلىمي-تالداۋ ورتالىعىنىڭ مۇشەسى ب.گاز­ديەۆا, اتىراۋ وبلىسى «ۆوز­روجدەنيە» ەتنومادەني بىرلەس­تىگىنىڭ وكىلى يۋ.كۋستادينوۆ, قوس­تاناي وبلىسى التىن دالا اۋى­لىنىڭ تۇرعىنى  ت.سيتنيكوۆا جانە ورال قالاسىنداعى «كازارماپروم» جشس باس ديرەكتورى س.كاچالو «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا قويىلعان مىندەتتەردىڭ ورىندالاتىنىنا سەنىم بىلدىرگەن.