2022 جىلعى شىلدەدە ەلەكتروندى ەڭبەك بيرجاسىندا 87 مىڭ بوس جۇمىس ورنى جانە 70,6 مىڭ تۇيىندەمە ورنالاستىرىلدى. وتكەن ايمەن سالىستىرعاندا بوس ورىندار سانى 30%-عا تومەندەدى, ال وزەكتى تۇيىندەمەلەر سانى 18%-عا ارتتى. سونداي-اق ەڭبەك نارىعىنىڭ ماۋسىمدىق ەرەكشەلىكتەرى ەسەبىنەن بىلىكتىلىگى تومەن كادرلارعا سۇرانىس قىسقارۋدا.
وتكەن ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مامىر ايىندا كورسەتكىشتەرگە جاقىنداي وتىرىپ, جۇمىس بەرۋشىلەر تاراپىنان بەلسەندىلىكتىڭ تومەندەگەنى بايقالادى. بۇل قۇلدىراۋ فەرمەرلەر مەن اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى جۇمىسشىلارعا (-70%) جانە بىلىكتىلىگى جوق جۇمىسشىلارعا (-43%) سۇرانىستىڭ تومەندەۋىنە بايلانىستى. بۇل ءۇردىس ماۋسىمدىق سيپاتقا يە. ماسەلەن, وتكەن جىلدىڭ شىلدە ايىندا بوس ورىندار سانى وتكەن جىلدىڭ وتكەن ايىمەن سالىستىرعاندا 15%-عا تومەندەدى.
وڭىرلەر بويىنشا جامبىل وبلىسىندا ۇسىنىس – 71%-عا, قىزىلوردا وبلىسىندا – 55%-عا, اقتوبە وبلىسىندا – 52%-عا جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا 48%-عا تومەندەدى. الايدا باتىس قازاقستان جانە الماتى وبلىستارىندا كەرى ءۇردىس بايقالادى, ۇسىنىستىڭ تيىسىنشە 13%-عا جانە 4%-عا ۇلعايۋى بايقالادى.
«وقۋ كەزەڭىنىڭ باستالۋىنا بايلانىستى ورتا جانە مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە كادرلارعا دەگەن سۇرانىس جوعارى: قازىرگى ۋاقىتتا قاجەتتىلىك 10,2 مىڭ بوس جۇمىس ورنىن نەمەسە بارلىق بوس جۇمىس ورىندارىنىڭ 12%-ىن قۇرايدى. بوس جۇمىس ورىندارىنىڭ كوپشىلىگى قاراعاندى (899 بوس ورىن), جامبىل (792 بوس ورىن) جانە الماتى (737 بوس ورىن) وبلىستارىندا ورنالاستىرىلدى. جالپى, قازاقستان بويىنشا مۇعالىمدەردىڭ ورتاشا جالاقىسى 109,4 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى», دەدى «ەڭبەك رەسۋرستارىن دامىتۋ ورتالىعى» اق باسقارۋشى ديرەكتورى الەكساندرا مولچانوۆسكايا.
ەڭ سۇرانىسقا يە رەيتينگتە ەكىنشى ورىندا اۋىل شارۋاشىلىعى جانە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى كاسىپورىندارى (4 مىڭ بوس جۇمىس ورنى نەمەسە 5%-دان) تۇر. بۇل رەتتە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى بوس ورىنداردىڭ 36%-ى تۇركىستان وبلىسىنا تيەسىلى, ال قۇرىلىس سالاسىنداعى بوس ورىنداردىڭ جارتىسىنا جۋىعى (43%) نۇر-سۇلتان قالاسىندا جاريالانعان.
وسى جىلدىڭ شىلدە ايىندا بىلىكتىلىگى تومەن قىزمەتكەرلەرگە سۇرانىس وتكەن ايمەن سالىستىرعاندا 2 ەسەگە, 50,6 مىڭنان 28,7 مىڭعا دەيىن تومەندەدى, ال ۇسىنىس 11%-عا, 29,1 مىڭنان 25,8 مىڭعا دەيىن تومەندەدى.
«سونىمەن قاتار ەڭبەك نارىعىنىڭ قاجەتتىلىكتەرى مەن ورتاشا بىلىكتى مامانداردى ۇسىنۋ اراسىنداعى تەڭگەرىمسىزدىك كۇشەيە ءتۇستى. ماسەلەن, ورتا بىلىكتى ماماندارعا ارنالعان بوس ورىندار سانى ۇسىنىستان 1,7 ەسە اسىپ ءتۇستى: 38,9 مىڭ بوس ورىن, 23,6 مىڭ تۇيىندەمە. ال ەەب-دا جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ جوعارى بىلىكتى ماماندارعا دەگەن قاجەتتىلىگى – ورنالاستىرىلعان بوس جۇمىس ورىندارى سانىنىڭ 17%-ى عانا», دەپ ءبولىستى ا.مولچانوۆسكايا.
ماماندىقتار بويىنشا ورتا مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەر – 1,2 مىڭ بوس جۇمىس ورنى سۇرانىسقا يە بولدى. بوس جۇمىس ورىندارى مەن تۇيىندەمەلەر اراسىنداعى مامانداردىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنە بايلانىستى ەڭ ۇلكەن الشاقتىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ وقىتۋشىلارى اراسىندا بايقالادى. ياعني 1 331 بوس ورىن – 945 تۇيىندەمە, دارىگەرلەر – 1 772 بوس ورىن – 605 تۇيىندەمە, كۇزەتشىلەر – 1 685 بوس ورىن – 463 تۇيىندەمە جانە تاربيەشىلەر – 1 450 بوس ورىن – 990 تۇيىندەمە.
ينفوگرافيكانى جاساعان امانگەلدى قياس, «ەQ»
سونىمەن قاتار جۇمىس ىزدەۋشىلەر اراسىندا ەڭ ۇلكەن پروفيتسيت زاڭگەرلەردە (1 143 بوس ورىنعا 331 تۇيىندەمە), ەكونوميستەردە (182 بوس ورىنعا 457 تۇيىندەمە), فەلدشەرلەردە (174 بوس ورىنعا 735 تۇيىندەمە), ۆاحتەرلەردە (130 بوس ورىنعا 864 تۇيىندەمە), كۋرەرلەردە (123 بوس ورىنعا 465 تۇيىندەمە) جانە بىلىكتى ەمەس جۇمىسشىلاردا (1 245 تۇيىندەمەگە 644 بوس ورىن).
وڭىرلىك بولىنىستە ىزدەنۋشىلەر تاراپىنان بەلسەندىلىك نەگىزىنەن جامبىل (5,5 مىڭ تۇيىندەمە) جانە اقتوبە (4,7 مىڭ تۇيىندەمە) وبلىستارىندا – 3 ەسەگە جۋىق, شىمكەنت قالاسىندا – 2 ەسەدەن استام (6 مىڭ تۇيىندەمە), الماتى قالاسىندا – 1,8 ەسە (3,5 مىڭ تۇيىندەمە) ءوستى. وتكەن ايمەن سالىستىرعاندا تۇيىندەمەنىڭ جالپى سانى مۇعالىمدەردەن 2,3 ەسەگە (2,8 مىڭنان 6,5 مىڭعا دەيىن تۇيىندەمە), زاڭگەرلەردەن – 1,7 ەسەگە (677-دەن 1143 تۇيىندەمەگە دەيىن) جانە تاربيەشىلەردەن 1,6 ەسەگە (609-دان 990 تۇيىندەمەگە دەيىن) ءوستى.
سۇراتىلعان جالاقىنىڭ ەڭ جوعارى مولشەرىن كوبىنەسە ءوز تۇيىندەمەلەرىندە اۆياتسيا ينجەنەرلەرى اراسىنداعى ىزدەنۋشىلەر كورسەتەدى – 3,3 ملن تەڭگە, جوعارى بۋىن باسشىلارى – 2 ملن تەڭگە, باس اۋديتورلار, عارىش ينجەنەرلەرى, باس ديرەكتورلار – 1 ملن تەڭگەدەن استام. ال جۇمىس بەرۋشىلەر ۇشقىشتارعا ورتاشا ەسەپپەن 900 مىڭ تەڭگە, باس قۇرىلىسشىلارعا – 700 مىڭ تەڭگە, جوندەۋ – مەحانيكالىق شەبەرحاناسىنىڭ مەڭگەرۋشىلەرىنە جانە بۇرعىلاۋ جونىندەگى سۋپەرۆايزەرلەرگە 600 مىڭ تەڭگە ەڭبەكاقى تولەۋدى ۇسىنادى.
جۇمىس ىزدەۋشىلەر تاراپىنان بەلسەندىلىكتىڭ وسۋىنە جانە جۇمىس بەرۋشىلەردەن سۇرانىستىڭ تومەندەۋىنە قاراماستان, كەيبىر كادرلارعا جالپى تاپشىلىق ايقىن. بىلىكتىلىگى تومەن ىزدەنۋشىلەر تاراپىنان بايقالىپ وتىرعان قىزىعۋشىلىقتىڭ باسەڭدەۋى ماۋسىمدىق جۇمىستارعا بايلانىستى.