ىندەت بارلىق وڭىردە ءورشىپ بارادى

«قازاقستاندا كۆي جۇقتىرۋ جاعدايىنىڭ قايتا كوبەيۋى سيپات الىپ جاتىر. كەيىنگى ەكى اپتادا الدىڭعى اپتالارمەن سالىس­تىر­عاندا ىندەتكە شالدىق­قان­دار­دىڭ سانى 10 مىڭنان 34,5 مىڭعا جەتتى, ياعني ءوسىم 3,2 ەسەنى قۇرايدى. ىندەتتىڭ كەڭ تارالۋى بارلىق وڭىردە باي­قا­­لادى. باعالاۋ ماتريتساسىنا سايكەس بۇگىندە نۇر-سۇلتان قا­لا­سى «سارى ايماقتا», قالعان وڭىر­لەر «جاسىل ايماقتا» تۇر. قازىر ۆي­رۋستىڭ بۇل ءتۇرى جەڭىل ءوتىپ جات­قانىمەن, بىرنەشە ساناتتاعى ادام ءۇشىن ءالى دە قاۋىپتى بولىپ وتىر. تاۋلىگىنە كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ وڭ ناتيجەسىمەن 3 مىڭ جاعدايعا دەيىن تىركەلىپ وتىر. ىندەتتىڭ قازىرگى تۇرىندە اۋرۋ جەڭىل وتەدى. بىراق اۋرۋدىڭ قاتاڭ تۇرىمەن اۋىراتىندارعا جۇكتى ايەل­دەر, 60 جاستان اسقان ادامدار, سوزىلمالى, قوسالقى اۋرۋلارى بار ناۋ­قاس­تار, كۆي-عا قارسى ۆاكتسينا سال­دىرماعاندار جاتادى», دەدى ا.عينيات.

جالپى, ىندەتتىڭ قايتادان كۇ­شىنە مىنە باستاعانى الەمنىڭ تۇس-تۇسىندا بايقالىپ جاتىر. دۇنيە­جۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيى­مى­نىڭ مالىمەتى بويىنشا كەيىنگى اپتادا 69 ەلدە كۆي جۇقتىرۋشىلار كۇرت كوبەيگەن. مىسالى وتكەن اپتادا الەمدە 6,5 ملن ادام ىندەتكە شالدىعىپ, وسى دەرتتىڭ سالدارىنان 14 ادام قايتىس بولعان.

«كۆي-مەن سىرقاتتانۋدىڭ قا­زىر­گى سيپاتى – ناۋقاستاردا اۋرۋ جەڭىل تۇردە وتۋىندە. الايدا دەر كەزىندە ەمدەلمەسە, اۋرۋ اسقىنادى. بۇل ناۋقاستاردىڭ 94%-دان استامى امبۋلاتوريالىق جاعدايدا ەم­دە­لەتىنىمەن دە راستالىپ وتىر. قازىرگى تاڭدا رەسپۋبليكادا 5 062 توسەكتىك ورنى بار 191 ينفەكتسيالىق اۋرۋحانا كۆي بويىنشا ستاتسيو­نار­لىق كومەك كورسەتەدى. توسەكتىك ورىنمەن قامتۋ 28%-دى قۇرايدى. رەانيماتسيالىق توسەكتىك ورىن 7%-دى قۇرايدى. سونداي-اق ينفەك­تسيا­لىق توسەكتىك ورىن قولدانۋ كورسەتكىشى نۇر-سۇلتان قالاسىندا 55%-دى جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا 59%-دى قۇراپ وتىر. ال رەاني­ماتسيالىق توسەكتىك ورىنمەن قام­تۋدىڭ ەڭ جوعارى كورسەتكىشى نۇر-سۇلتان قالاسىندا – 28% جانە تۇركىستان وبلىسىندا – 20%. بۇگىنگى تاڭدا كۆي دياگنوزىمەن 43 پاتسيەنت ەم الىپ جاتىر. ساراپتاما, تەكسەرىستەر كەزىندە قا­را­عاندا, پاتسيەنتتەردىڭ 20,3%-ىنان ارتىعىندا ارتەريالىق گيپپەرتەنزيا اۋرۋى, 7%-ىندا وكپەنىڭ سوزىلمالى وبسترۋكتيۆتى اۋرۋى, 5%-ىندا جۇرەكتىڭ يشەميالىق اۋرۋى, 8%-دان استامىندا قانت ديابەتى سياقتى سوزىلمالى اۋرۋلارى بار», دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.

دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ ايتۋىنشا, كۆي-مەن اۋىرعان ناۋقاستاردى ەمدەۋ ءۇشىن ءدارى-دارمەكتىڭ جانە مەديتسينالىق ماقساتتاعى بۇيىمداردىڭ كولەمى جەتكىلىكتى. وڭىرلەردە كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىن ەمدەۋ ءۇشىن دارىلىك زاتتاردىڭ 16 اتاۋى بو­يىنشا ەكى ايلىق قور قامتاماسىز ەتىلدى. العاشقى مەديتسينالىق-ساني­تارلىق كومەك كورسەتۋ ۇيىم­­دارىندا جالپى سوماسى 1,3 ملرد تەڭگەدەن ارتىق دارىلىك زاتتار­دىڭ قورى بار. سونىمەن قاتار مينيس­ترلىك بولشەك جانە كوتەرمە ساۋدا ورىنداردا دارىلىك زاتتاردىڭ جەتكىلىكتى بولۋىنا تۇراقتى مونيتورينگ جۇرگىزىپ وتىر ەكەن. بۇعان قوسا وسى جىلدىڭ باسىنان باستاپ مەديتسينالىق ۇيىمدارعا 6 ملرد تەڭگەگە دارىلىك زاتتار اكەلىندى. بۇل جىلدىق كولەمنىڭ 70%-ىن قۇرايدى.

سونداي-اق بريفينگ بارىسىندا كوروناۆيرۋسقا قارسى شەكتەۋ شارالارى قانداي جاعدايدا قاتاڭداتىلاتىنى تۋرالى ايتىلدى.

«قاتاڭ شەكتەۋ شارالارىن قاندايدا ءبىر ءوڭىر نەمەسە رەسپۋبليكا «قىزىل ايماقتا» بولعان جاعدايدا ەنگىزەمىز. «قىزىل ايماقتىڭ» ءوزىن ءبىز ەكى كەزەڭگە بولدىك. ءبىرىنشى كەزەڭدە ماسكا تاعۋدى مىندەتتەيمىز. قازىر رەسپۋبليكا نەگىزىنەن «جاسىل ايماقتا» تۇرعاندىقتان, ماس­كا تاعۋدى ۇسىنىپ قانا وتىرمىز. پاندەميا ەكى جىلدان اسا ۋاقىتتان بەرى جالعاسىپ كەلەدى. حالىق جاقسى بىلەدى. سوندىقتان ءوزىڭىز تۇراتىن وڭىردە ناۋقاستار كوبەيگەن بولسا, ماسكا تاعىڭىز. بايقاساڭىزدار, بيزنەسكە ەشقانداي شەكتەۋ شارالارىن قابىلداپ جاتقان جوقپىز. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى الدىن الۋ شارالارىن ساقتاۋعا كەڭەس بەرەدى. بۇل ءوزىڭىزدى دە, حالىقتى دا اۋرۋ جۇقتىرۋدان ساقتايدى. قازىر اۋرۋ ءبىرشاما جەڭىل ءوتىپ جاتقانى بەلگىلى. بىراق حالىقتىڭ دەنساۋلىعىنا قاتەر تونسە نەمەسە اۋىر جاعدايلار كوبەيىپ, ءولىم-ءجىتىم جيىلەپ كەتسە, قابىلدايتىن شارالاردى قايتا قارايمىز», دەدى ا.عينيات.

سونىمەن قاتار ىندەتتىڭ تارالۋىنا بايلانىستى ءبىلىم بەرۋ ۇيىم­­دارىندا شەكتەۋلەر ەنگىزىل­ۋى مۇمكىن. سەبەبى قازىر اۋرۋ جۇق­تىرعان بالالاردىڭ سانى دا از بولماي تۇر. ولاردىڭ اعزا­سىنىڭ ەرەكشەلىگىنە قاراي ۆيرۋس­قا شالدىققاندا سەپسيس, شوك سياقتى اسقىنۋلار بولىپ جاتادى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, وقۋ جىلى باستالعاندا مەكتەپتەگى سانيتارلىق تالاپتار كۇشەيتىلەدى. ەگەر قىركۇيەك ايىندا اۋرۋ ءورشىپ تۇرسا, وندا بالالار قاتىساتىن كوپشىلىككە ارنالعان ءىس-شارالارعا شەكتەۋ قويىلادى. سونداي-اق وڭىرلەردەگى احۋال دا ەسكەرىلەدى. جىل باسىنان بەرى 6 مىڭنان اسا بالا اۋىردى. قازىر اۋرۋ­حانادا 423 بالا كۆي-دەن ەمدەلىپ جاتىر. ءار بالانىڭ دەنساۋلىعى مينيسترلىك دەڭگەيىندە قارالادى. بۇگىندە وسى اۋىرعان بالالاردىڭ 21%-ىندا اۋرۋ جەڭىل, 77%-ىندا ورتاشا, 0,7%-ىندا اۋىر حالدە ءوتىپ جاتىر, ال 3 بالا جانساقتاۋ بولىمىندە جاتىر. ولاردى ەمدەۋگە رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى ماماندار ارالاسادى.

ىندەتتىڭ الدىن الۋدىڭ بىر­دەن-ءبىر جولى – ۆاكتسينا سالدىرۋ. وسى ورايدا ەلىمىزدە ۆاكتسينا قابىلداۋعا جارايتىن ازاماتتاردىڭ 80%-دان استامى نەمەسە جالپى حالىقتىڭ 56%-ى ۆاكتسينا الدى. ال رەۆاكتسينالاۋمەن 5 ملن-نان اسا ادام قامتىلدى. ءبىر تاۋلىكتە 14 مىڭنان اسا ادام ۆاكتسينا سالدىرىپ جاتىر. قازىر قازاقستاندا ۆاكتسينانىڭ ءۇش ءتۇرى – QazVac, Sinofarm جانە Pfizer قولجەتىمدى, بارلىعى 1 ملن 200 مىڭ دوزا بار.

بۇگىندە الەمدە كەڭ تارالىپ جاتقان مايمىل شەشەگىنەن ساق­تانۋدى نازاردان تىس قالدىرۋعا بولمايدى. بۇل رەتتە ا.عينيات قا­زاق­ستاندا مايمىل شەشەگىن دياگ­نوس­تيكالاۋدىڭ ادىستەمەسى ازىر­لە­نىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.

«مايمىل شەشەگى بويىنشا 89 ەلدە 25 مىڭنان اسا جاعداي تىركەلگەن. اۋرۋ اتالعان ەلدەردە كوبىنەسە جەڭىل تۇردە ءوتىپ جاتىر. مىسالى, بۇگىنگى اقپاراتتى قاراساق, 7 ەلدە 8 ءولىم جاعدايى بولعان, ياعني اۋرۋ كەڭ تاراپ جاتقان جەرلەردە ءبىر-ءبىر قايعىلى جاعداي بولعان. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ كەڭەسى – مايمىل شەشەگىنە قارسى ارنايى ەكپە جۇرگىزۋدىڭ قاجەتى جوق. سوندىقتان اتالعان ۇيىم تاراپىنان قانداي دا ءبىر نۇسقاۋ بولسا, سونى ورىنداۋعا تىرىسامىز. ال ءوزىمىز وسى اۋرۋعا ۇقساس سيمپتومدارى بار ناۋقاستارعا مونيتورينگ جۇرگىزىپ جاتىرمىز. سونىمەن قاتار اتالعان اۋرۋدىڭ دياگنوزىن قويۋ ءۇشىن دياگنوستيكۋمدار الىپ قويماقپىز. ءوزىمىزدىڭ قىزمەتكەرلەردى ازىرلەپ, وقىتىپ, وسى اۋرۋدى ەمدەۋگە نۇسقاۋ بولاتىن جانە دياگنوستيكا قويۋدىڭ ادىستەمەسىن بەلگىلەيتىن حاتتاما ازىرلەنەدى. ءبىزدىڭ ۇلكەن ماماندارىمىز ددۇ-نىڭ وكىلدەرىمەن بىرگە وسى باعىتتا جۇمىس ىستەپ جاتىر», دەدى مينيستر.