جاقىندا الماتى وبلىستىق ەكولوگيا باسقارماسىنىڭ ماماندارى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرلەسىپ قوناەۆ قالاسىندا جانە ىلە مەن تالعار اۋداندارىنداعى اۋىلدار ماڭىنا زەرتتەۋ جۇرگىزگەن بولاتىن. الايدا ونىڭ ناتيجەسى كوڭىل كونشىتپەيدى. ويتكەنى ايماقتاعى احۋال اسقىنىپ, اۋىلداردىڭ ماڭى قوقىس الاڭىنا اينالىپ بارا جاتقانى انىقتالعان.
زاڭسىز قوقىس الاڭدارىن انىقتاۋ جۇمىسى كوسمومونيتورينگ باقىلاۋى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلعان ەكەن. زەرتتەۋ بارىسىندا ارنايى باقىلاۋ جۇيەسى بۇعان دەيىن انىقتالىپ, جويىلۋعا ءتيىستى قوقىس وشاقتارىنا قاتىستى نەمقۇرايدىلىقتى دا اشىپ بەرىپتى. ياعني قوناەۆ قالاسىنان تابىلعان 62 قاۋىپتى ءۇيىندى ءالى كۇنگە سول كۇيىندە جاتسا, ىلە اۋدانىنداعى 72 اپاتتى قوقىس ءۇيىندىسىنىڭ 66-سى جانە تالعار اۋدانىندا 44 قاۋىپتى ءۇيىندىنىڭ 20-سى عانا جويىلعان. مۇنان بولەك قابىلدانعان شارالارعا قاراماستان زاڭسىز قوقىس پوليگوندارىنىڭ سانى ءوسىپ جاتىر.
– قازىرگە دەيىن وبلىس اۋماعىنداعى 149 قاۋىپتى قوقىس ءۇيىندىسى جويىلدى. الايدا اۋىلدىق وكرۋگ اكىمدەرىنىڭ سانيتارلىق تازالىق جۇمىسىنا جەتكىلىكتى كوڭىل بولمەيتىنىن مويىنداۋىمىز كەرەك. وڭىردە قوقىس تاستاعانداردى جاۋاپقا تارتۋ جۇمىسى وتە تومەن دەڭگەيدە. سالدارىنان ەلدى مەكەندەر قالدىقتارعا كومىلىپ جاتىر. اۋدان اكىمدەرى مەن جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى بۇل ماسەلەنى قاتاڭ باقىلاۋعا الۋعا ءتيىس دەپ ەسەپتەيمىن, – دەيدى الماتى وبلىسى اكىمدىگى اپپاراتىنىڭ باسشىسى تولەگەن سارسەمباەۆ.
بۇگىندە الماتى وبلىسىندا جيناقتالعان قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتاردىڭ جالپى كولەمى 9 ملن توننانى قۇرايدى. جىل سايىن بۇل كورسەتكىش 1 ملن توننادان استام قوقىسپەن تولىعادى دەگەن بولجام بار. ال ونىڭ 440 مىڭ تونناسى تەك قانا الماتى قالاسىنىڭ اۋماعىنان تاسىمالداناتىن قوقىس تۇرلەرى بولىپ وتىر. دەمەك وسىنشا كولەمدەگى قوقىستى جيناقتاۋ, ساقتاۋ قىرۋار قارجى مەن ارنايى ورىنداردى قاجەت ەتەتىنى ءسوزسىز. قازىر وبلىس اۋماعىندا قاتتى تۇرمىستىق قالدىقتاردى ۋاقىتشا ساقتايتىن 313 ارنايى ورىن بار جانە 14 قاتتى تۇرمىستىق قالدىق پوليگونى جۇمىس ىستەپ تۇر.
مالىمەتكە سۇيەنسەك, قازىر تۇرمىستىق قالدىقتى كوپ شىعاراتىن قالانىڭ كوش باسىندا الماتى تۇر. مەگاپوليس تۇرعىندارى 2020 جىلى عانا 414,4 مىڭ توننا قوقىس تاستاعان. ياعني قورشاعان ورتاعا وسىنشا كولەمدە زيان كەلگەنى انىق. ويتكەنى بۇگىندە الماتى ماڭىندا قوقىستىڭ كەز كەلگەن ءتۇرىن قايتا وڭدەپ, زالالسىزداندىراتىن زاۋىت جوق. ەسەسىنە, ۇلكەن قالانىڭ قالدىعى الماتى وبلىسىنىڭ اۋماعىنداعى قوقىس پوليگوندارىنا تاسىمالدانىپ, ايماقتاعى ەكولوگيالىق احۋالدىڭ اسقىنۋىنا اسەر ەتىپ وتىر. بۇعان وبلىستىڭ ءوز ىشىندەگى قاتتى قالدىقتاردىڭ كولەمىن قوسقاندا, وڭىردەگى قوقىس جيناۋ مەن قايتا وڭدەۋ ءىسىنىڭ دابىل قاعارلىق دەڭگەيگە جەتكەنىن بايقاۋعا بولادى.
الماتى وبلىسى