ۋاقىت كوشى

كوشكەن اۋىلعا جولىققان ادام «كوش كولىكتى بولسىن, قۇدايىم امان كوشىن بەر­سىن» دەپ تىلەك بىلدىرگەن ەكەن. بەلگىلى سۋرەتشى ومىربەك جۇ­بانيازوۆتىڭ «كوش» اتتى كارتيناسىنا قاراپ, سول ناقىلدى قايىرا ايتقىڭىز كەلەدى. بىراق كىمگە ايتاسىز؟! ەستىر قۇلاق بار ما؟! بۇگىندە زامان باسقا, ۋاقىت بولەك, تالعام ەرەك. قو­عام­نىڭ ويلاۋ ءورىسى وزگەرگەن شا­قتا ەسكىنىڭ كوزى ۇلتتىڭ باي­­لىعىنا اينالادى ەكەن-اۋ! كوز اپارا قاراڭىزشى...

قىلقالام شەبەرىنىڭ شى­عارماسىنىڭ نەگىزگى كۋلتى – تاريح. وتكەن ءداۋىردىڭ ەلەسى مەن اقىل-ويى كەنەپ بەتىنە ءتۇس بولىپ تامعان. ءناسىبىن ءتورت ت ۇلىكتەن تاپقان قازاقتىڭ ءبىر ورىننان ەكىنشى ورىنعا كو­شىپ وتىرۋى – تۇرمىس تىرشىلىگىنە ءتان سيپات. كوشتى باستاۋ ءىسى كوپ­تى كورگەن, جولدى انىق بىلەتىن, ورتا جاستان اسقان ازاماتقا تاپسىرىلعان. ول زەرلى, شا­ناق­تى جابۋمەن نەمەسە تۇكتى كىلەممەن جابىلعان جۇگى بار تۇيەنى جەتەلەپ, كوشتى باس­تاي­تىن بولعان. ونىڭ سوڭىن الا تۇيە ءجۇن شەكپەن مەن اق قال­پاق كيىپ, جورعا مىنگەن اۋىل اقساقالدارى ءجۇردى. بۇل – قان­سىڭ­دى تاربيە.

سۋرەتشى ەجەلگى قالاعا جا­­قىنداپ كەلە جاتقان تۇيە كەرۋەنىنىڭ قالاي تۇرمىستىق زاتتار مەن شاعىن شاتىرلار­دى ارتىپ العانىن بەينەلەگەن. قۇمدى بوراننىڭ توزاڭدى بۇلتىنىڭ اراسىنان ونىڭ نو­بايى عانا بايقالادى. كە­رۋەن­نىڭ باسىنداعى ەسەككە مىنگەن كەرۋەنباسى قيمىل ىرعاعىن كورسەتىپ كەلەدى. ول جولدىڭ دۇرىستىعىنا, دەمالاتىن جانە تۇنەيتىن ورىن مەن ۋاقىتتى تاڭداۋعا, سول سياقتى مالداردىڭ جەم-ءشوبىن بەرىپ, سۋعارۋ تارتىبىنە جاۋاپ بەرەدى. كەرۋەندى قارۋلى جاۋىنگەرلەر قورعاپ كەلەدى, ارالارىندا بۇركىت ۇستاعان اڭشىلار دا بار. اقىلدى توبەتتەر بولسا كە­ر­ۋەنگە ىلەسىپ كەلە جاتقان قوي مەن ەشكىلەردى ايداپ كەلەدى.

كوشتىڭ ەڭ سوڭىندا جور­عا مەن سايگ ۇلىك مىنگەن كام­شات بورىكتى, بۇرمەلى شايى كوي­لەكتى, ساۋكەلە كيىپ, شولپى تاق­قان, سىرعالى سىلقىم قىز­دار مەن جاس جىگىتتەر ءجۇرىپ وتىر­عان. وسىنداي سالتاناتتى شەرۋ جىل مەزگىلدەرى اۋىسقان سا­­يىن ۇلتتىڭ بەرەكەسىن كەلتىرىپ, جان­عا جايلى قونىس ىزدەگەن قازاقتىڭ تىرشىلىگىنە ءمان سىي­لاعان.