مارقاكول, كۇرشىم حالقى كوپتەن كۇتكەن كوپىردىڭ قۇرىلىسى الدىڭعى جىلدارى باستالعان-دى. الدىن الا قۇرعان جوسپارلارىنا سەنسەك, كوپىر 2025 جىلى قولدانىسقا بەرىلەدى ەكەن. دەگەنمەن كوپشىلىك كوپىردىڭ ۋاقتىلى اياقتالارىنا كۇمانمەن قارايدى. قارايتىن ءجونى دە بار.
نەگە دەسەڭىز, ومبى – مايقاپشاعاي, وسكەمەن – تالدىقورعان تاسجولدارىنىڭ قۇرىلىسى 2020 جىلدارى اياقتالۋى كەرەك بولعان. قۇرىلىسى اششى ىشەكتەي ءالى سوزىلىپ كەلەدى. وسكەمەن – راحمان قاينارى باعىتىنداعى توتە جولدىڭ قۇرىلىسى تۇرالاپ قالعان. وسىنداي ساقالدى قۇرىلىستاردى كورگەن ەل كۇدىكتەنبەي قايتەدى؟!
وتكەن اپتادا بۇقتىرما سۋ قويماسىندا سالىنىپ جاتقان بۇل كوپىر قۇرىلىسىنىڭ قارقىنىن ارنايى بارىپ كورگەنبىز. قالاي دەگەنمەن, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ نازارىنداعى نىسان عوي, ۋاقتىلى ءارى ساپالى اياقتالۋعا ءتيىس.
قۇرىلىس ەكى جاق جاعالاۋدان قاتار باستالىپتى. ءبىز كۇرشىم اۋدانىنا قاراستى قۇيعان اۋىلىنىڭ تۇسىنان باردىق. اسىر-گۇسىر جۇمىس, ابىر-سابىر تەحنيكا... جاعادا قوس بىردەي بەتون زاۋىتى تۇر. ءتىپتى قىستىڭ ايازىندا دا تسەمەنتتى ىستىقتاي قۇيا بەرەدى. تسەمەنتكە قوسىلاتىن قۇم ارنايى بوران اۋىلىنىڭ تۇسىنان اكەلىنگەن. قۇرامى ابدەن زەرتتەلگەن. ال قيىرشىق تاستى وسكەمەننەن تاسيدى. وسىلايشا, قوس زاۋىت كەزەك-كەزەك توقتاۋسىز جۇمىس ىستەيتىن سياقتى. جۇمىسشىلار دا ەكى اۋىسىمدا. ولار ءۇشىن ارقايسىسى 84 ورىندىق ەكى جاتاقحانا تۇرعىزىلعان.
– قۇرىلىس ماتەريالدارىنان ماسەلە جوق. جۇمىسشى كۇشى دە جەتكىلىكتى. تەحنيكالىق كوپىرمەن قاتار نەگىزگى كوپىردىڭ قۇرىلىسىن قاتار الىپ كەلە جاتىرمىز. تىرەۋلەرىن قۇيىپ العان سوڭ جۇمىس تەز جۇرەدى. №21 تىرەۋ دايىن تۇر. تاعى ەكى تىرەۋدىڭ ارماتۋرا تەمىردەن قاڭقاسى توقىلىپ جاتىر, – دەيدى قۇرىلىس الاڭىنداعى جۇمىستارمەن تانىستىرىپ جۇرگەن ۋچاسكە باسشىسى يۋري چانوۆ.
دەي تۇرعانمەن, رەسەي مەن ۋكراينا اراسىنداعى جاعدايدىڭ اسەرى قۇرىلىس سالاسىنا ازدى-كوپتى كەدەرگىسىن كەلتىرىپ جاتقان كورىنەدى. سەبەبى كوپىر قۇرىلىسىنا ارنالعان بولات دەتال ۋكراينادا شىعارىلعان ەكەن. ەندى بۇل تەتىكتى باسقا جاقتان ىزدەستىرىپ جاتقان كورىنەدى. قالاي بولعاندا دا, امالى تابىلادى دەگەندەي بولدى ۋچاسكە باسشىسى.
ايتقانداي, قازاقستانداعى ەڭ ۇزىن كوپىردىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزىپ جاتقان «وبلشىعىسجول» جشس – بۇرىن-سوڭدى كوپىر سالىپ كورمەگەن كومپانيا. الايدا ارنايى ماماندارمەن اقىلداسىپ بارىپ ىسكە كىرىسكەن. ۋچاسكە باسشىسى يۋ.چانوۆتىڭ ايتۋىنشا, ەڭ قيىن جۇمىستار – سۋ استىنا بەتون تىرەۋلەر ورناتۋ. سۋدىڭ ەڭ تەرەڭ تۇسى 20 مەتردەن اسادى. ونى ورناتۋ ءتاسىلىن دە ءتۇسىندىردى بىزگە. جۋان تەمىر قۇبىرلاردى سۋ تۇبىندەگى قاتتى قىرتىستى قاباتقا تىرەلگەنشە قاعادى ەكەن. سودان كەيىن بارىپ قۇبىر ىشىنە ارماتۋرادان توقىلعان قاڭقا ورناتىلادى. مىقتاپ ورناتىلعان سوڭ بەتون قۇيادى. بەتون سالماعىمەن سۋدى سىرتقا شىعارادى. تىرەۋ ورناتىلعان سوڭ ارنايى ماماندار ۇنەمى تەكسەرىپ وتىرادى ەكەن. قالاي تەكسەرەدى دەيسىز عوي. ۇستىنەن 450 توننا سالماقپەن باسادى ەكەن. ابىروي بولعاندا, بىردە-ءبىر تىرەۋ ورنىنان قوزعالماپتى. دەمەك جۇمىس ساپالى جۇرگىزىلىپ كەلە جاتىر.
كوپىر تىرەۋگە تۇسەتىندىكتەن, سۋ جولىنا دا كەدەرگى كەلتىرمەۋى كەرەك. بارجا, پاروم, كەمەلەر ءوتۋى ءۇشىن ءبىر تۇستا بەتونداردىڭ اراسى 75 مەتر قاشىقتىقتا ورنالاسادى. ال قالعان بەتونداردىڭ اراقاشىقتىعى – 64 مەتر.
– تەحنيكالىق كوپىردىڭ 300 مەترىن سالىپ قويدىق. جۇمىس جوسپارعا ساي جۇرگىزىلىپ جاتىر. قۇرىلىسى اياقتالعان سوڭ جارىق تارتۋ, جاقتاۋلارىن ورناتۋ سەكىلدى جۇمىستار دا ءبىراز ۋاقىت الادى. كوپىرگە دەيىنگى جول قۇرىلىسى جانە بار. ەلىمىزدە ءبارى جاقسى بولسا, 2025 جىلى كۇرشىمگە كوپىرمەن زۋلايتىن بولامىز, – دەپ سەندىردى يۋ.چانوۆ.
ءيا, زىمىراعان زاماندا كۇرشىمدىكتەردىڭ مالاقايلارىن اسپانعا اتار كۇنى الىس ەمەس. ەستەرىڭىزگە سالا كەتسەك, وتكەل ماسەلەسى «Egemen Qazaqstan» گازەتىندە كوتەرىلىپ, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ دەرەۋ ۇكىمەتكە تاپسىرما بەرگەن ەدى. ءسويتىپ, كوپ ۇزاماي كوپىر سالۋ جۇمىستارى باستالىپ كەتكەن. قازىرگى ۋاقىتتا قۇرىلىس قارقىنى جامان ەمەس.
شىعىس قازاقستان وبلىسى