اكادەميك ءو.جولداسبەكوۆ اتىنداعى مەحانيكا جانە ماشيناتانۋ ينستيتۋتىنىڭ عالىمدارى «جاس عالىم» جوباسى گرانتتىق جوباسى اياسىندا مۇناي-گاز وندىرىسىنە ارنالعان شتانگالى پىسپەكتى قوندىرعىنىڭ جاڭا ءتۇرىن شىعاردى.
بۇگىندە مۇناي-گاز سەكتورى – عىلىمي-زەرتتەۋلەرمەن قاتار ەل ەكونوميكاسىندا باسىمدىققا يە باعىتتاردىڭ ءبىرى. ايتا كەتەتىن باستى ماسەلە, بۇرىن-سوڭدى مۇناي, بەنزين باعاسى ارزان بولعاندىقتان, ءونىم ءوندىرۋدىڭ وزىندىك قۇنىنا قاتىستى ناقتى ماسەلەلەر تۋىنداي قويعان جوق. ال قازىرگى كەزدە مۇناي شىعارۋدىڭ وزىندىك قۇنىن تومەندەتۋ ەكونوميكالىق جاعىنان وزەكتى ماسەلەنىڭ بىرىنە اينالىپ وتىر.
PhD اياۋلىم راحماتۋلينانىڭ جەتەكشىلىگىمەن جۇزەگە اسقان جوبا مۇناي وندىرۋدە ەنەرگيا شىعىنىن ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. جوبا اياسىندا پىسپەكتى قوندىرعىنىڭ ماكەتى جاسالىپ, بالاما رەتىندە ەكىنشى ۆاريانتى قاراستىرىلعان. وسى ەكى يدەيا ناتيجەسىندە بىلتىر پىسپەكتى قوندىرعى جاسالدى. اياۋلىم راحماتۋلينانىڭ ايتۋىنشا, كونسترۋكتسياسى شاعىن, ەنەرگيا قۋاتىن پايدالانۋ جاعىنان ءتيىمدى, بەرىكتىگى جوعارى وندىرىستىك پىسپەكتى قوندىرعى نەگىزىنەن توپسالى-يىنتىرەكتى مەحانيزمدەردىڭ فۋنكتسيونالدى مۇمكىندىكتەرىن بارىنشا ءتيىمدى پايدالانۋ تۇرعىسىنان, ءداستۇرلى قوندىرعىلاردىڭ ورنىنا گاباريتتەرى شاعىن جانە ەنەرگيا پايدالانۋ جاعىنان ەكى ەسە ءتيىمدى كەلەدى, سونداي-اق تەڭگەرىلۋى جاعىنان ۇتىمدى جاسالعان.
بۇل ءبالانسيرسىز پىسپەكتى قوندىرعى – مۇناي وندىرۋدە قولدانىلاتىن ۇڭعىمالىق شتانگالىق سورعىلاردىڭ جەر ۇستىندە پايدالاناتىن ءتۇرى. ونىڭ بالعا تۇرىندەگى تەربەلەتىن جوعارعى بولىگى مۇناي ءوندىرۋدىڭ كلاسسيكالىق سيمۆولىنا اينالعانى بەلگىلى. ال ونىڭ ديزاينىن جاقسارتۋ جانە تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ وتە كۇردەلى بولىپ كەلەدى. سونىمەن بىرگە ونەرتابىس مۇناي-گاز ماشيناسىن جاساۋعا جانە مۇناي-گاز ونەركاسىبىندە قولدانىلاتىن جەر استىنان مۇناي ايداۋعا ارنالعان سورعىلاردى جۇمىس ىستەتەتىن مەحانيزم رەتىندە ءتيىمدى. ونەرتابىستىڭ ەرەكشەلىگى – قۇرىلىمدىق جاعىنان قاراپايىم, مەتالدى از قاجەت ەتەدى, قۋات شىعىنى دا تومەن.
اياۋلىم راحماتۋلينانىڭ كومانداسى ەكى جىل ىشىندە تىڭ جوبانى ىسكە اسىرۋمەن قاتار, امبەباپ الگوريتم مەن كومپيۋتەرلىك باعدارلاما جاسادى. ول شتانگالىق سورعى قوندىرعىلارىنىڭ جاڭا جەتەك كونسترۋكتسيالارىن جوبالاۋعا جانە كوپتەگەن كريتەريى بار ەسەپتەردە وڭتايلى شەشىمدەردى ىزدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
ماتەماتيكالىق مودەلدەۋ Matlab جانە SolidWorks زاماناۋي باعدارلامالىق كەشەندەرىنىڭ نەگىزىندە جۇرگىزىلگەن جوبانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ەسەپتەۋدىڭ زاماناۋي ءارى تەوريالىق مەحانيكا ادىستەرى, مەحانيزمدەر مەن ماشينالار, مەحانيزمدەردى سينتەزدەۋ تەورياسى قولدانىلدى. ەسەپتەۋدىڭ جاڭا ادىستەرى مۇناي ينجەنەرلەرىنە ءوندىرىس ادىستەرىن ودان ءارى جەتىلدىرۋگە, ەكونوميكالىق تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. جاڭا قوندىرعى مەن ونىڭ ەسەپتەۋ ادىستەرى ەلىمىزدىڭ مۇناي سالاسى مەن عىلىمىنىڭ دامۋىنا بارىنشا ىقپال ەتەدى.
الماتى