كوكشەتاۋ. 26 ءساۋىر. اقمولا وبلىسىندا ۇيقى قىسىپ, ەسىنەن تانعاندار قاتارى كوبەيۋدە. وسىنداي جاعدايمەن ەسىل اۋدانى كالاچي اۋىلىنىڭ تاعى دا 5 تۇرعىنى اۋرۋحاناعا جەتكىزىلدى. بۇل تۋرالى كتك تەلەارناسى حابارلادى.
كالاچي اۋىلىنىڭ تۇرعىنى ۆلاديمير كۋرگۋزكين: «باستاپقىدا 1 تاۋلىك ۇيىقتامادىم. بۇل جولى ەكىنشى رەت قايتالانىپ وتىر. اۋرۋحاناعا بايلاپ اكەلىپتى. ساندىراقتاپ ءجۇرىپ كەتكەن ەكەنمىن. ايەلىم دە وسىنداي جاعدايعا تاپ بولدى», – دەيدى.
تەرەڭ ۇيقىعا كەتكەندەردىڭ سىرتقى بەلگىلەرى ۇقساس كورىنەدى. ءبارى دە ەسىنەن جاڭىلىپ, ساندىراقتايدى ەكەن.
ۇيقى قىسقانداردى العاشقىدا ەسىل اۋداندىق, سودان كەيىن وبلىستىق اۋرۋحاناعا الىپ كەلگەن. قازىر ولار ويانعانىمەن, ءالى دە بولسا دەل-سال كۇيدە.
بىلتىردان بەرى اتالعان كەسەلگە كالاچي اۋىلىنىڭ 42 تۇرعىنى شالدىعىپتى.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, 2004 جىلدىڭ 19 ساۋىرىندە egemen.kz ءتىلشىسى وسى دەرتكە قاتىستى تولىمدى ماقالا جاريالاعان. ءتىلشى ءوز ماتەريالىنا قازاقستان كاسىپكەرلەر فورۋمى استاناداعى وكىلدىگىنىڭ ديرەكتورى گۇلنار قۋانعانوۆانىڭ اتالعان ماسەلەگە بايلانىستى پىكىرىن ارقاۋ ەتكەن بولاتىن. سول ماقالا ارقىلى گۇلنار قۋانعانوۆا رەسەيلىك عالىمداردىڭ زەرتتەۋىنە سۇيەنگەن دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ: «اتالعان دەرت ۆيرۋستىق, باكتەريالىق جانە ساۋلەلىك اۋرۋ ەمەس. كالاچي تۇرعىندارى رادونمەن ۋلانعان» دەگەن مازمۇنداعى حابارىن جەتكىزگەن ەدى.
ءتىلشى جازعانداي, رادوننىڭ قۇرامىنداعى نەون, ارگون, كريپتون, كسەنون سەكىلدى گازداردىڭ ەسىرتكىلىك قاسيەتى بار. بۇلاردىڭ ىشىندەگى كريپتون مەن كسەنون قالىپتى اتموسفەرالىق قىسىمدا ادامدى تەرەڭ ۇيقىعا باتىرادى. كسەنون 15 جىلدان بەرى مەديتسينادا وتا جاساۋ كەزىندە ناركوز رەتىندە قولدانىلۋدا. ال رادوننىڭ ودان دا ەسىرتكىلىك اسەرى كۇشتى. بۇل گاز ءتۇسسىز, ءيىسسىز, اۋادان سالماعى اۋىر كەلەدى. سۋدا 50 پايىزعا دەيىن ەريدى. سوندىقتان دا, رادون كۇن جىلىنا توپىراقتان ءبولىنىپ شىعادى. ول جەرتولەلەر مەن جابىق جايلارعا جينالادى. اسىرەسە, كوكتەم ايلارىندا قار ەرىپ, رادون بولىنە باستاعاندا «ۇيقى اۋرۋى» كۇرت بەلەڭ الادى.
ماماننىڭ ايتۋىنشا, رادوننان قورعانۋدىڭ قاراپايىم تۇرلەرى بولادى ەكەن. ماسەلەن, «ۇيقى دەرتىنە» ۇرىنباۋ ءۇشىن جەرتولە, جابىق مەكەمەلەردى جەلدەتۋ, قۇدىق سۋىن تۇندىرىپ الۋ, سۋدى ارنايى سۇزگىدەن وتكىزۋ, قاردى الىس جەرگە اپارىپ تاستاۋ سەكىلدى بەلگىلى ءبىر تالاپتار ساقتالسا, جەتىپ جاتىر.
جولدىباي بازار.
دەرەككوز: كتك تەلەارناسى.
فوتو: Nur.kz.