قازاقستاندا شومىلۋعا رۇقسات ەتىلگەن 497 ورىن بەلگىلەنىپ, ونىڭ ىشىندە 142-ءسى – كوممۋنالدىق, 341-ءى – جەكە جاعاجاي جانە 14 ورىننىڭ يەلەرىن بەكىتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇل تۋرالى توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگى ازاماتتىق قورعانىس جانە اسكەري بولىمدەر كوميتەتىنىڭ توراعاسى باۋىرجان سىزدىقوۆ ايتتى.
جاۋاپتى ۆەدومستۆونىڭ وكىلى ايتقانداي, سۋداعى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ جانە جويۋ جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق مەملەكەتتىك كوميسسيانىڭ وتىرىسىندا, سونداي-اق توتەنشە جاعدايلار جونىندەگى وبلىستىق, قالالىق جانە اۋداندىق كوميسسيالاردا قارالىپ, ناقتى مىندەتتەرى مەن شارالارى ايقىندالعان.
«حالىق ەڭ كوپ جۇرەتىن 125 سۋ ايدىنىندا توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگىنىڭ 493 قۇتقارۋشىسى تاۋلىكتىك كەزەكشىلىكتى اتقارىپ جاتىر. بيىل سۋ ايدىندارىندا باقىلاۋدى كۇشەيتۋ مەن ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن شومىلۋ ماۋسىمى باستالىسىمەن سۋ قويمالارىنىڭ قاۋىپتى جانە كۇزەتىلمەيتىن بولىكتەرىندە مينيسترلىكتىڭ قوسىمشا 55 جىلجىمالى قۇتقارۋ بەكەتى جۇمىس ىستەپ تۇر. بۇدان باسقا اكىمدىكتەرمەن جانە سۋ ماڭىنداعى دەمالىس ورىندارىنىڭ يەلەرىمەن, مينيسترلىكتىڭ جەدەل-قۇتقارۋ جاساقتارىندا دايارلىقتان وتكەن قوعامدىق قۇتقارۋشىلار ەسەبىنەن 377 نىساندىق قۇتقارۋ بەكەتى جابدىقتالعان. زارداپ شەككەندەرگە العاشقى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ ءۇشىن كوممۋنالدىق جانە جەكە جاعاجايلاردا 162 مەديتسينالىق پۋنكتتىڭ قىزمەتى جولعا قويىلدى», دەدى ب.سىزدىقوۆ.
كوممۋنالدىق جاعاجايلاردا بالالار ءۇشىن قاۋىپسىز ارنايى ورىندار قاراستىرىلىپتى. ونىڭ سانى – 148. مۇندا قۇتقارۋشىلار بالالارعا ءجۇزۋ داعدىلارىن ۇيرەتەدى.
«رەسپۋبليكانىڭ اۋماعىندا 271 ورنىقتى (ستاتسيونارلى) جانە 161 تىرەكتى-ءمودۋلدى باسسەين بار. قازىر سۋ كوزدەرىنىڭ ماڭىندا 64 بالالار لاگەرى جۇمىس ىستەپ جاتىر. جىل باسىنان بەرى اتالعان باسسەيندەردە 50 مىڭعا جۋىق بالا ءجۇزۋ داعدىلارىن ۇيرەندى», دەدى ازاماتتىق قورعانىس جانە اسكەري بولىمدەر كوميتەتىنىڭ توراعاسى.
بۇعان قوسا 2GIS قوسىمشاسىندا, الماتى وبلىسىن قوسپاعاندا شومىلۋعا تىيىم سالىنعان (4 458) جانە رۇقسات ەتىلگەن (486) ورىندار تۋرالى مالىمەتتەر قامتىلىپتى.
شومىلۋ ماۋسىمى باستالعالى جاۋاپتى ورگان ىشكى ىستەر مينيسترلىگى, اكىمدىكتەر جانە ەرىكتىلەرمەن بىرلەسىپ 9 مىڭنان استام ءپاترۋلدى باقىلاۋ مەن رەيد جۇرگىزىپ, بۇعان 25 مىڭعا جۋىق ادام جۇمىلدىرىلدى. زاڭدى بۇزعان 537 ازامات اكىمشىلىك جاۋاپقا تارتىلدى.
ارنايى جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە بيىل ەلىمىزدىڭ سۋ قويمالارىندا 50 ادام قۇتقارىلدى. ونىڭ ىشىندە 10 بالا بار. بۇل ورايدا وقيعا كۋاگەرلەرىنىڭ كومەگى سەپتەسكەنىن ايتا كەتكەن ورىندى.
«الايدا قايعىلى وقيعالار دا بار. وكىنىشكە قاراي, سۋداعى قاراپايىم قاۋىپسىزدىك ەرەجەلەرىن ساقتاماۋ سالدارىنان ادامدار قازا بولىپ جاتقان جاعدايلار تىركەلىپ جاتىر. اتاپ ايتقاندا, 81 ادام قازا تاپتى, ونىڭ ىشىندە 32-ءسى – بالا. بىلتىر 125 ادام سۋعا كەتسە, ونىڭ 64-ءى بالا بولعان. ادامداردىڭ قازا بولۋى 35%-عا, بالالاردىڭ قازا بولۋى 2 ەسە ازايدى. شومىلۋ ماۋسىمى باستالىسىمەن 36 ادام سۋعا كەتسە, ونىڭ ىشىندە 19-ى – بالا», دەدى توتەنشە جاعدايلار مينيسترلىگىنىڭ وكىلى.
قايعىلى فاكتىنىڭ نەگىزگى سەبەپتەرى رەتىندە جابدىقتالماعان جەرلەردە شومىلۋ مەن بالالاردى قاراۋسىز قالدىرۋى ايتىلىپ وتىر. مينيسترلىك وكىلدەرى سۋداعى قاۋىپسىزدىكتى بۇزعان ازاماتتار اكىمشىلىك كودەكسكە سايكەس جاۋاپقا تارتىلاتىنىن جەتكىزدى.
«ازاماتتارعا ايىپپۇل سالىناتىنىن ەسكەرتكىمىز كەلەدى. ەشقانداي دا ەسكەرتۋ جاسالمايدى, بىردەن 7 اەك مولشەرىندە ايىپپۇل سالىنادى – 21 مىڭ تەڭگەدەن جوعارى. پوليتسيا 364-ءشى جانە 440-باپتارعا سايكەس جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردى جاۋاپقا تارتاتىنىن ايتا كەتۋ كەرەك. وسىنداي 530-دان استام قۇقىق بۇزۋشىلىق تىركەلدى. وڭىرلەردە ءماسليحاتتار بەكىتكەن ورتاق سۋ پايدالانۋ ەرەجەلەرىن بۇزعان ازاماتتارعا ايىپپۇل سالىنادى», دەدى ب.سىزدىقوۆ.
ءبىرىنشى جاعدايدا ۇستالعان تۇلعا ەسكەرتۋمەن قۇتىلعانىمەن جىل ىشىندە زاڭ بۇزۋشىلىقتى قايتالاسا – 2 اەك كولەمىندەگى ايىپپۇلدى تولەۋگە تۋرا كەلەدى. قۇزىرلى ورگان ماماندارى سۋ ايدىنىندا ماس كۇيىندە جۇرگەندەرگە 5 اەك كولەمىندە ايىپپۇل سالۋ قاراستىرىلعانىن جەتكىزدى. سۋدا جۇرەتىن جىلجىمالى تەحنيكاعا قورعانىس كۇرتەشەسىز وتىرۋ, سونداي-اق ءجۇزۋ قۇرالىنىڭ تەحنيكالىق اقاۋلىعى ءۇشىن دە وسى كولەمدە ايىپپۇل سالىنادى.