ادامداردىڭ مۇلدە اۋىرماعانى جاقسى, ارينە. دەگەنمەن ناۋقاستانىپ قالعانداردىڭ بۇگىندە ساپالى ەمدەيتىن, بىلىكتى دارىگەرلەرى بار اۋرۋحاناعا نەمەسە ەمحاناعا تاڭداۋ جاسايتىنى ءمالىم. بۇل ورايدا كوپشىلىك تۇركىستان وبلىستىق كلينيكالىق اۋرۋحاناسىن تاڭدايدى ەكەن.
ونىڭ وزىندىك سەبەبى دە جوق ەمەس. وتكەن جىلى كلينيكالىق اۋرۋحانا كەزەكتى رەت ۇلتتىق اككرەديتتەۋ ورتالىعىنىڭ «جوعارى» ساناتىنا يە بولسا, جۋىردا «دەنى ساۋ ۇلت» مەديتسينالىق ءسامميتى اياسىندا «ALTYN SHIPAGER» سىيلىعىنىڭ جەڭىمپازى اتاندى. دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اجار عينيات سالتاناتتى راسىمدە «ۇزدىك كوپبەيىندى وبلىستىق اۋرۋحانا» اتاعىنىڭ يەگەرى تۇركىستان وبلىستىق كلينيكالىق اۋرۋحاناسىنا التىن مۇسىنشەنى تابىس ەتتى. ۇزدىك اتانعان اۋرۋحانا قۇرامىندا 844 توسەكتىك 27 كلينيكالىق, 27 توسەكتىك 2-انەستەزيولوگيا جانە رەانيماتولوگيا بولىمشەلەرى, 5 ەمحانا, ونىڭ ىشىندە ونكولوگيالىق ورتالىق جانە پاراكلينيكالىق بولىمشەلەرى بار. اۋرۋحانادا 1899 قىزمەتكەر جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ 329-ى دارىگەر. كۇن سايىن 12 اۋدانعا, وبلىستىق ماڭىزى بار تۇركىستان جانە كەنتاۋ قالالارى, سونداي-اق ءۇشىنشى مەگاپوليس شىمكەنتتىڭ تۇرعىندارىنا قىزمەت كورسەتەتىن, بارلىق زاماناۋي قۇرىلعىلارمەن جابدىقتالعان كلينيكالىق اۋرۋحانادا بىلتىر 33085 ناۋقاس ەمدەلىپتى, 16200 وتا جاسالعان. ال بيىل جىل باسىنان بەرى 13756 ناۋقاس ەمدەلىپ, 6112 وتا ءساتتى وتكەن. وتاندىق مەديتسيناعا ولشەۋسىز ەڭبەك ءسىڭىرىپ, تالاي شاكىرت تاربيەلەگەن مارقۇم مۇقان ەگىزباەۆتىڭ اتالعان اۋرۋحانانى دامىتۋ ماقساتىنداعى باستامالارى مەن يگى ىستەرىن مارات پاشيموۆ جالعاستىرعان بولاتىن. بۇگىندە كەشەندى اۋرۋحانانى كاسىبي حيرۋرۋگ ەلدوس سۇلتانوۆ باسقارادى. اۋرۋحاناداعى ءار بولىمشەنىڭ وزىندىك جەتىستىگى مەن ەرەكشەلىگى بار. مىسالى, نەيروحيرۋرگيا بولىمشەسىنىڭ حالىققا قىزمەت ەتىپ كەلە جاتقانىنا 10 جىل بولا قويعان جوق. دەگەنمەن كلينيكانىڭ دامۋىنا ەلەۋلى ەڭبەك سىڭىرگەن مۇقان ەگىزباەۆتىڭ باستاماسىمەن 2013 جىلى اشىلعان نەيروحيرۋرگيانىڭ جەتىستىكتەرى مول. بولىمشەگە «بولاشاق» باعدارلاماسىمەن رەسەيدىڭ سانكت-پەتەربۋرگ قالاسىنداعى پولەنوۆا اتىنداعى نەيروحيرۋرگيا ينستيتۋتىن تامامداعان جوعارى دارەجەلى بىلىكتى دارىگەر اسقار باقتياروۆ جەتەكشىلىك ەتەدى. ء«بىز «بولاشاق» باعدارلاماسىمەن وتانداستارىمىزدىڭ مەملەكەتكە تولەگەن سالىقتارىنىڭ ەسەبىنەن ءبىلىم الدىق. ديپلومىم قولعا تيگەن سوڭ وسىندا ورالۋىمنىڭ ءبىر سەبەبى وسى. نەگە مەنىڭ جەرلەستەرىم دەرتىنە شيپا ىزدەپ الماتىعا, نۇر-سۇلتانعا بارۋى ءتيىس؟ ودان قالا بەرسە, نەگە كورشى ەلدەرگە ەم ىزدەپ كەتۋى كەرەك؟ ولاردى ەمدەۋگە ءبىلىم-بىلىكتىلىگىم جەتكىلىكتى. سوندىقتان وبلىستىق كلينيكالىق اۋرۋحانا بازاسىندا ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقانىمدى ماقتان تۇتامىن. دەگەنمەن ءبىزدىڭ قىزمەتىمىزدى تەرريتوريالىق جاعىنان ءبولىپ قاراۋدىڭ قاجەتى جوق. ءبىز وبلىس تۇرعىندارىمەن قاتار شىمكەنت قالاسىنىڭ ازاماتتارىنا دا دارىگەرلىك كومەك كورسەتەمىز. قالاسا, شەتەلدىكتەردى دە ەمدەيمىز. ويتكەنى مەديتسينادا شەكارا بولمايدى», دەيدى نەيروحيرۋرگ اعىنان جارىلىپ. ۋاقىت تالعامايتىن كاسىپتى مەڭگەرگەن بىلىكتى دارىگەرلەر ءتۇن ورتاسىندا دا كومەككە جەتىپ, اۋرۋحانا بازاسىندا شۇعىل حيرۋرگيالىق ەم-شارالاردى جۇرگىزىپ كەلەدى. بىلتىر وبلىستىق قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ قولداۋىمەن بولىمشەگە نەيروحيرۋرگيالىق وتالار جاساۋ ءۇشىن سوڭعى ۇلگىدەگى ميكروسكوپ ساتىپ الىنعان. دارىگەردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, بۇرىن جاسالاتىن وتالاردىڭ 70-80 پايىزى ج ۇلىنعا قاتىستى بولعان. جاراقات سالدارى, گرىجا, ىسىكتەر بويىنشا ومىرتقاعا حيرۋرگيالىق ەم كوبىرەك جۇرگىزىلەتىن. سوڭعى ءبىر جارىم جىلدا مي ىسىگىمەن كەلىپ تۇسەتىن ناۋقاستار كوبەيگەن. بۇل سكرينينگتىك تەكسەرۋلەردىڭ ناتيجەسىندە ەرتە انىقتاۋدىڭ وڭ كورسەتكىشى بولۋى دا مۇمكىن. سوندىقتان اۋرۋحانانىڭ نەيروحيرۋرگتەرى مۇمكىندىگىنشە اۋداندارعا شىعىپ, اۋىلداردى ارالاپ, نەۆروپاتولوگ ماماندارعا اۋرۋدى انىقتاۋعا كومەكتەسۋگە ۋاقىت بولۋگە تىرىسادى. «وتكەن جىلى اۋرۋحانا بازاسىندا حيرۋرگيادا تاعى ءبىر باعىتتى – اۋىرسىنۋ سيندرومى قولدانىلا باستادى. تارقاتىپ ايتساق: مىسالى, بەلىڭىزدىڭ ايماعىندا 4-5 مم گرىجا بار, ول نەرۆتى قىسپايدى, بىراق تومەنگى ارقادا اۋىرسىنۋ بار دەلىك. ادەتتە, مۇنداي جاعدايدا پاتسيەنت نەۆروپاتولوگكە جىبەرىلەدى. ول كورىپ, ورتوپەدكە, ورتوپەد جامباس بۋىنىن اۋىستىرۋ قاجەتى بولماسا, ونى تاعى باسقا مامانعا باعىتتايدى. پاتسيەنت وسى ارالىقتا اۋىرسىنۋدى باستان وتكەرۋى مۇمكىن. بۇگىندە ونداي اۋىرسىنۋدى اۋرۋحانادا بار راديوجيىلىك گەنەراتورىنىڭ كومەگىمەن جەڭىلدەتۋگە بولادى. دارىگەرلەر اۋىرسىنۋدى جەڭىلدەتىپ, بلوكادا جاسايدى. قاجەتتى پروتسەدۋرالاردى ورىندايدى. بىراق اۋىرسىنۋدى توقتاتۋ ۋاقىتشا ەكەنىن, ماسەلەنى شەشپەيتىنىن ەسكەرتىپ ايتادى. بۇل «التىن ۋاقىت» پاتسيەنتكە دارىگەرلىك تەكسەرۋدەن ءوتىپ, دەرتىنىڭ نەدەن ەكەنىن ءبىلىپ, ەمدەلۋدى باستاۋىنا بەرىلگەن مۇمكىندىك. جالپى, بۇگىندە ەلىمىزدە ۇزدىك دەپ تانىلىپ وتىرعان كلينيكالىق اۋرۋحانادا وزگە مەكەمەلەرگە ۇلگى ەتەرلىك يگى ىستەر كوپ. بۇل, ارينە, دەنساۋلىق سالاسىنا كورسەتىلىپ كەلە جاتقان مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ ناتيجەسى», دەيدى كەزىندە كلينيكالىق اۋرۋحانانىڭ باس دارىگەرى بولعان, بۇگىندە وبلىستىق قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى مارات پاشيموۆ.
ايماقتىق مەديتسينالىق وقۋ ورىندارى ءۇشىن كلينيكالىق بازا بولىپ سانالاتىن اۋرۋحانا قابىرعاسىندا تۇراقتى نەگىزدە جەتەكشى وتاندىق جانە شەتەلدىك مامانداردىڭ قاتىسۋىمەن شەبەرلىك-كلاستار وتكىزىلىپ كەلەدى. مىسالى, جۋىردا اۋرۋحانانىڭ ورتوپەديا بولىمشەسىندە رەسەيدەگى پريوروۆ اتىنداعى تراۆماتولوگيا جانە ورتوپەديا ۇلتتىق عىلىمي زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ پروفەسسورى, قول حيرۋرگياسى جانە ميكروحيرۋرگيا بولىمشەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى يگور گولۋبەۆ شەبەرلىك-ساعات وتكىزدى. ماسكەۋدەن ارنايى كەلگەن مامان يىق سۇيەگىنىڭ سىنۋى كەزىندە راديالدى نەرۆتىڭ زاقىمدالۋى جاعدايىندا دەمونستراتسيالىق وتا جاسادى. شەبەرلىك ساباعىنا ءوڭىردىڭ تراۆماتولوگ-ورتوپەدتەرى قاتىستى. سونداي-اق اۋرۋحانادا پرەزيدەنتتىك كلينيكانىڭ روبوتتاندىرىلعان حيرۋرگيا ورتالىعىنىڭ باسشىسى باقتيار قاسىموۆ جەرگىلىكتى ماماندارمەن بىرگە كۇردەلى ۋرولوگيالىق وتا جاسادى. جالپى, وڭىردەگى مەديتسينالىق مەكەمەلەردەگى مامانداردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ باسقارما باسشىلارىنىڭ باستى نازارىندا. جىل سايىن اق حالاتتىلاردىڭ ءبىلىمىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن رەسپۋبليكاداعى قالالارعا, الىس-جاقىن شەت مەملەكەتتەرگە تاجىريبە جيناقتاۋعا جىبەرىلىپ تۇرادى. «مامانداردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى ماسەلەسىن شەشۋ ءۇشىن وتكەن جىلى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ 129 تۇلەگى مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە جۇمىسقا جىبەرىلگەن بولاتىن. ونىڭ ىشىندە شالعاي اۋىلداردا جۇمىس ىستەۋگە نيەت بىلدىرگەن 43 جاس مامانعا 1 ملن 500 مىڭ تەڭگە كولەمىندە الەۋمەتتىك جانە قارجىلاي كومەك كورسەتىلدى. سونىمەن قاتار وتكەن جىلى ءۇش مىڭعا جۋىق مەديتسينا قىزمەتكەرى بىلىكتىلىگىن ارتتىردى. ونىڭ 100-دەن استامى اقش, تۇركيا, رەسەي سىندى مەملەكەتتەرگە جولداندى. دەسەك تە, بۇگىنگى تاڭدا وبلىس بويىنشا كادر تاپشىلىعى بايقالۋدا. مەديتسينالىق ۇيىمدارعا ءالى 202 مامان قاجەت. اتاپ ايتقاندا, كارديولوگ, نەۆروپاتولوگ, وتولارينگولوگ, انەستەزيولوگ-رەانيماتولوگ, جالپى پراكتيكا دارىگەرى, پەدياتر, وكۋليست, ونكولوگ دارىگەرلەرگە ءزارۋمىز. ال ورتا بۋىندى مەديتسينا ماماندارى جەتكىلىكتى. سەبەبى وبلىس بويىنشا تۇركىستان جانە جەتىساي جوعارى مەديتسينا كوللەدجدەرىندە ورتا بۋىن مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن بولىنگەن گرانت بويىنشا وقىتىلۋدا. وبلىستا ورتا بۋىن مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ 10 مىڭ حالىققا شاققاندا قامتىلۋ كورسەتكىشى 92 پايىزدى قۇرايدى, جالپى سانى 19101. جىل سايىن ارنايى باعدارلاما بويىنشا ءار كوللەدجدە مەملەكەتتىك تاپسىرىس نەگىزىندە – 350 ادام, اقىلى 325 مەديتسينالىق قىزمەتكەر بىلىكتىلىگىن ارتتىرادى. وتكەن جىلى جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 450 گرانت بولىنگەن بولاتىن. بيىلعى جوسپارىمىز – وبلىستىق قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى ەسەبىنەن پەدياتر, تەراپەۆت, انەستەزيولوگ-رەانيماتولوگ, نەوناتولوگ دارىگەرلەردى «شۇعىل جاعدايلار جانە قارقىندى تەراپيا» تاقىرىبىندا وقىتۋ. سونىمەن قاتار دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە 2022-2023 وقۋ جىلىنا رەزيدەنتۋرادا مەديتسينا كادرلارىن دايارلاۋعا مەملەكەتتىك تاپسىرىسقا 121 ءوتىنىم بەرىلدى. ۇلتتىق جوبانىڭ نەگىزگى باسىمدىعىنا سايكەس ساپالى جانە قولجەتىمدى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن وبلىستا جوسپارلانعان ءىس-شارالار تۇراقتى ورىندالۋدا», دەيدى مارات پاشيموۆ. سونداي-اق وبلىستا 2025 جىلعا دەيىن كەشەندى جوسپارعا سايكەس 8 نىساننىڭ قۇرىلىسىن سالۋ جوسپارلانۋدا. ونىڭ 5-ەۋى وبلىس ورتالىعى تۇركىستان قالاسىنان بوي كوتەرمەك. بۇل نىساندار 190 توسەك-ورىندىق وبلىستىق بالالار اۋرۋحاناسى جانە ءبىر اۋىسىمدا 300 كەلۋشىگە ارنالعان ءتىس ەمحاناسى, ءبىر اۋىسىمدا 500 كەلۋشىگە ارنالعان قالالىق ەمحانا, سيمۋلياتسيالىق ورتالىق جانە انا مەن بالا ورتالىعى بولماق. تاعى ەكى نىسان 240 توسەكورىندىق پەريناتالدىق ورتالىق پەن ءبىر اۋىسىمدا 500 كەلۋشىگە ارنالعان ەمحانا سارىاعاش قالاسىندا سالىنادى. ال ارىس قالاسىندا ءبىر اۋىسىمدا 500 كەلۋشىگە ارنالعان قالالىق ەمحانا سالىنادى دەپ كۇتىلۋدە.
ايتا كەتەلىك, «ALTYN SHIPAGER» سىيلىعىنىڭ تاعى ءبىر جەڭىمپازى – «ەڭ ۇزدىك بوساندىرۋ ۇيىمى» اتانعان №1 وبلىستىق پەريناتالدىق ورتالىعىندا جىل سايىن 10 مىڭنان استام جاڭا تۋعان نارەستە دۇنيەگە كەلەدى. راحيما نالىباەۆا باسقاراتىن ورتالىقتا توسەكتىك ورىن قورى – 300, 600-دەن استام قىزمەتكەر ەڭبەك ەتەدى. سوڭعى ەكى جىلدا بىردە-ءبىر انا ءولىمى تىركەلمەگەن ورتالىقتا اۋرۋلاردى ەرتە دياگنوستيكالاۋ, تۋىلماعان بالانى مەديتسينالىق قولداۋ, پەريناتالدى تەكسەرۋدى جەتىلدىرۋ شاراسىنا باسىمدىق بەرىلىپ كەلەدى. سابيلەرگە, شالا تۋعان نارەستەلەرگە ەرەكشە كۇتىم جاسالۋدا.
تۇركىستان وبلىسى