• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
رەفەرەندۋم 30 مامىر, 2022

مەملەكەتتىك مودەلدى ترانسفورماتسيالاۋ

180 رەت
كورسەتىلدى

اقتاۋ قالاسىندا «كونستيتۋتسيالىق رەفورما: ساياسي ترانس­فور­­ماتسيانىڭ قازاقستاندىق جولى» اتتى Sarap ەكسپەرت­تىك كلۋبىنىڭ ايماقتىق وتىرىسى ءوتتى.

رەفەرەندۋمدى قوعامدىق قولداۋ رەسپۋبليكالىق شتابى­نىڭ قولداۋىمەن وتكەن ءىس-شا­را­نى اقپارات جانە قوعام­دىق دامۋ مينيسترلىگىنىڭ «قازاق­ستان­دىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى» كەاق ۇيىمداستىردى.

جيىنعا قاتىسۋشىلارى ال­دا­­عى رەفەرەندۋمنىڭ ەلدى دا­مىتۋ مەن قوعامدى دەمو­كرا­­­تيالاندىرۋداعى ماڭىزىن, سون­داي-اق جاڭا قازاقستاندى قۇرۋداعى كونستيتۋتسيالىق رە­فور­مانىڭ ءرولىن تالقىلادى. ساراپشىلار مەملەكەتتىڭ باستى قۇجاتىنا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلاردىڭ ەلىمىزدىڭ ساياسي جۇيەسىنە قالاي اسەر ەتە­تى­نى تۋرالى پىكىر الماستى.

جيىنعا اقتاۋ قالاسى اكىمى­نىڭ ورىنباسارى ابىلقايىر بايپاقوۆ, وبلىستىق جانە قالا­لىق ءماسليحات دەپۋتاتتارى, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرى, ساياساتتانۋشىلار, سونداي-اق قا­زاق­ستاننىڭ قوعامدىق دامۋ ينس­تي­تۋتىنىڭ ساراپشىلارى قا­تىس­تى.

ءىس-شاراعا مودەراتورلىق جا­سا­عان «قازاقستاندىق قوعام­دىق دامۋ ينستيتۋتى» كەاق باسقارما توراعاسىنىڭ كەڭەسشىسى سامات نۇرتازا الداعى رەفەرەندۋم مەملەكەتتىڭ ساياسي جۇيەسىن دەموكراتيالاندىرۋ مەن ليبەراليزاتسيالاۋ ءجۇرىپ جاتقانىن كور­­سەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. «بۇل مەم­لەكەتتى وزگەرتۋ مۇمكىندىگى. مەم­لەكەت باسشىسى حالىقپەن اقىل­داسىپ, جاۋاپكەرشىلىكتى ءبو­لىسىپ جانە حالىقتىڭ كەرى باي­لا­نىسقا شىعۋىن قالايدى. بىزگە ليبەراليزمدى, دەموكراتيانى جانە ەڭ باستىسى ادىلەتتىلىكتى تاڭداۋ ۇسىنىلادى», دەدى ول.

وتىرىستا ءسوز العان اقتاۋ قال­­ا­سى اكىمىنىڭ ورىنباسارى Əبىل­قايىر بايپاقوۆ: «كونس­تي­­­تۋتسيالىق رەفورما بۇكىل مەم­­­لە­كەتتىك مودەلدى كەشەندى تۇردە ترانسفورماتسيالاۋعا با­­­عىت­­تالعان. ءبىز ەلىمىزدىڭ بولا­شا­عىنا نەمقۇرايدى قارا­ما­ۋى­مىز كەرەك. قازاقستاننىڭ بو­لا­شاعى ءبىزدىڭ قولىمىزدا, ءبىز قابىلدايتىن شەشىمدەردەن قۇ­را­لادى», دەدى.

ماڭعىستاۋ وبلىستىق ءماسلي­حا­­تىنىڭ دەپۋتاتى اببات ورىس­باەۆ پرەزيدەنتتىڭ باستاماسىن قولداۋعا شاقىرىپ, بۇل وزگە­رىس­تەر حالىق وتىنىشىنە دە­گەن جاۋاپ ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «حا­لىق كونستيتۋتسياعا ەنگىزىلىپ وتىر­عان وزگەرىستەردى قولداپ جات­قان­دى­عىن بايقاپ ءجۇرمىز, دە­گەن­­مەن ءاربىر ازاماتتىڭ داۋى­سى ماڭىزدى بولعاندىقتان وتكى­زىلگەلى وتىرعان رەفەرەندۋم تۋرا­لى نەعۇرلىم كوپ اقپارات ايتىپ, اقپاراتتاندىرۋ جۇ­مىس­تا­رىن قارقىندى جالعاس­تى­رۋ كەرەك», دەدى ول.

سوڭعى الەۋمەتتىك ساۋالداما ناتيجەلەرى بويىنشا رەفەرەندۋمدى حالىقتىڭ 72%-دان استامى قولداعان. بۇل تۋرالى ققدي ساراپشىسى جاقسىبەك جيەناليەۆ مالىمدەدى. «كونس­تي­تۋ­تسياعا وزگەرىستەر مەن تو­لىق­­تىرۋلاردى ەنگىزۋ بۇعان دە­يىن دە بولعانى بەلگىلى. وسى ۋا­قىت­قا دەيىن وزگەرتۋلەر پار­لامەنت ق­اراۋىنا ۇسىنىلىپ, دە­­پۋتاتتاردىڭ ماقۇلداۋىمەن وزگە­­رەتىن.

سوڭعى الەۋمەتتىك ساۋال­دا­­ما­نىڭ ناتيجەسى بويىنشا 72%-دان استام حالىق رەفەرەندۋم­دى قولداپ وتىر. بۇل جاقسى كور­سەتكىش, ازاماتتارىمىزدىڭ سايا­سي بەلسەندىلىگى جوعارى ەكەنى باي­قالادى. قازاقستاندا 11 ميل­­ليوننان استام ادام رەس­پۋب­­لي­كا­لىق رەفەرەندۋمعا قا­تى­سا الادى, ولاردىڭ باسىم بولىگى جاستار. ياعني 18-45 جاس ارالىعىنداعى ءاربىر قازاقستاندىق ءبىرىنشى رەت ءوز تاڭداۋىن جاساپ, ەلىمىزدىڭ ءادىل ءارى دامىعان مەملەكەت بولۋىنا ءوز ۇلەسىن قوسايىن دەپ وتىر», دەپ اتاپ ءوتتى ا.ورىسباەۆ.

سوڭعى جاڭالىقتار