ورتالىق ازيادا جوعارى ءبىلىم ايماعى قۇرىلادى

فورۋمدا ءسوز سويلەگەن ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايما­عام­بەتوۆ ورتالىق ازيانىڭ جوعارى وقۋ ورىندارى بايلانىستى نىعايتا وتىرىپ, ساپالى زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ, يننوۆاتسيالاردى ەنگىزۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. مينيستر اتاپ وتكەندەي, ەلىمىزدەگى 14 جوعارى وقۋ ورنى الەمدىك رەيتينگتەن ورىن العان. بۇگىندە قازاقستان – بولون پروتسەسىنىڭ بەلسەندى قاتىسۋشىسى.

فورۋمدى وتكەن جىلى قول قويىلعان تۇركىستان دەكلاراتسياسىندا كورسەتىلگەن جوسپارلاردى جۇزەگە اسىرۋعا ىقپال ەتەدى دەپ باعالاعان ا.ايما­عامبەتوۆ: «نەگىزگى ماقسات – وڭىرلىك دەڭ­گەي­دە ىنتىماقتاستىقتى نىعايتىپ, ايماقتا ءبىرتۇتاس كەڭىستىك قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ورتا­لىق ازيا جوعارى ءبىلىم ايماعىن قۇرۋ», دەپ اتاپ ءوتتى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, بيىل قازاقستان چەحيامەن بىرگە بولون پروتسەسىن باسقارۋ توبىنا (BFUG) تەڭ توراعالىق ەتۋدە. فورۋم بارىسىندا قازاقستاندا BFUG وكىلدىگىن اشۋ ماسەلەسى كوتەرىلدى. بۇل ەۋروپا مەن ورتالىق ازيا ەل­دەرى اراسىنداعى جوعارى ءبىلىم سالاسىنداعى ارىپ­تەستىكتى كۇشەيتۋگە جانە بولون پروتسەسى قاعيدات­تارىن وڭىردە تاراتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

ء«بىز اۋقىمدى رەفورما جۇرگىزىپ, جوعارى وقۋ ورىندارىنا اكادەميالىق, باسقارۋشىلىق جانە قارجىلىق دەربەستىك بەردىك. كورپوراتيۆتىك باسقارۋ جۇيەسى ءساتتى ەنگىزىلدى. جوعارى وقۋ ورىندارى كوممەرتسيالىق ەمەس اكتسيونەرلىك قوعامدارعا اۋىستى. ديرەكتورلار كەڭەسى قۇرىلدى. وسى جانە باسقا دا كوپتەگەن رەفورما قازاقستاننىڭ جوعا­رى وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن جاق­سارتۋدا شەشۋشى ءرول اتقاردى», دەپ اتاپ ءوتتى ا.ايما­عامبەتوۆ. سونداي-اق ول ورتالىق ازيا ءوڭىرى ەل­دەرىنىڭ 150 ستۋدەنتى ءۇشىن ء«ال-فارابي» مامان­دىعى مەن باعدارلاماسىن دايارلاپ, سونداي-اق PhD باع­دارلامالارى بويىنشا گرانتتار ءبولۋ ماسە­لە­سىنە توقتالدى. ويتكەنى ورتالىق ازيا ستۋدەنت­تەرىنىڭ بىرىككەن وداعىن قۇرۋ ماسەلەسى اسا وزەكتى.

ورتالىق ازيا ۋنيۆەرسيتەتتەرى رەكتورلارىنىڭ ءى فورۋمى ۋنيۆەرسيتەتارالىق بايلانىس ورناتىپ, تاجىريبە الماسۋ الاڭى رەتىندە سۇرانىسقا يە بولاتىنىنا سەنىم بىلدىرگەن وزبەكستان جوعارى جانە ورتا ارناۋلى ءبىلىم ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى كوميلجون كاريموۆتىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي ءىس-شارالار, حالىقارالىق, وڭىرارالىق جانە ۋنيۆەرسيتەتارالىق بايلانىس­تى جانداندىرۋعا سەرپىن بەرەدى. قازىرگى تاڭدا وزبەكستاننىڭ دا جوعارى ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا اۋقىمدى رەفورمالار جۇزەگە اسىپ جاتىر.

ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ باسقارما توراعاسى – رەكتورى جانسەيىت تۇيمەباەۆ ورتا­لىق ازياداعى عىلىمي ۇيىمدار مەن ۋنيۆەرسيتەتتەر اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ مەن وزىق تاجىريبە الماسۋ, سونداي-اق فورۋم اياسىنداعى ىقپالداستىقتىڭ بولاشاق ۇرپاقتىڭ ەكونوميكالىق تۇراقتىلىعى مەن ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىنا قوساتىن ۇلەسى قوماقتى ەكەنىنە توقتالدى. وسى ورايدا ج.تۇيمەباەۆ: «جۋىردا تۇركيانىڭ ىستانبۇل قالاسىندا ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ فيليالى اشىلدى. قازۇۋ ورتالىق ازيا ۋنيۆەرسيتەتتەرىمەن تىعىز بايلانىس ورناتىپ, ىنتىماقتاستىق تۋرالى 30-عا جۋىق كەلىسىمگە قول قويدى. وسى مامىر ايىنىڭ سوڭىنا قاراي بىشكەك قالاسىندا ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ كەزەكتى فيليالىن اشۋ جوسپارلانۋدا», دەپ اتاپ ءوتتى.

بۇگىندە ۇلتتىق جانە حالىقارالىق دەڭگەيدە مويىندالعان ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ الەم­دىك دەڭگەيدەگى زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنە اينالۋدى ماقسات ەتىپ وتىر. وسى باعىتتا جەتىلدىرىلگەن عى­لىمي زەرتحانالار قۇرىلماق. ۋنيۆەرسيتەت كام­پۋسىن كەشەندى جاڭعىرتۋ جانە Smart تەحنولوگيالاردى قولدانۋ جۇمىستارى ىسكە اسۋدا. QS By Subject جاھاندىق پاندىك رەيتينگىندە ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ودان ءارى ىلگەرىلەتۋ ستۋدەنتتەر سانىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

مەملەكەتتەر اراسىندا ءبىلىم, عىلىم ىقپال­داستىعى تۇرعىسىندا قىرعىز رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى راسۋل اباز­بەك ۋلۋ, تاجىك ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەك­تورى كوبيلدجون حۋشۆاحتزودا جانە باسقا دا دەلە­گاتتار بايانداما جاساپ, ونىڭ كەلەشەگىنە زور سەنىم ارتتى.

ورتالىق ازيا جوعارى وقۋ ورىندارى اليانسىن قۇرۋ تۋرالى مەموراندۋم قابىلدانىپ, ەكى­جاقتى ماڭىزدى كەلىسىمدەرگە قول قويۋ قاتىسۋ­شى مەملەكەتتەر وكىلدەرى ءۇشىن ماڭىزدى قادام­دار­دىڭ بىرىنە اينالدى. سونىمەن قاتار ورتالىق ازيا ەلدەرىندە قازاقستاندىق جوعارى وقۋ ورىن­دارى­نىڭ فيليالدارىن اشۋ مۇمكىندىگى تالقى­لانىپ, باسىم باعىتتار بويىنشا بىرلەسكەن عىلى­مي جانە ءبىلىم بەرۋ جوبالارى جوسپارىن ازىر­لەۋ, وقىتۋشىلار جانە ستۋدەنتتەرمەن الماسۋ بارىسى دا تاراپتار ءۇشىن ءتيىمدى ىقپالداستىق.

حالىقارالىق شارا اياسىندا «جاھاندىق با­سە­كەگە قابىلەتتىلىك, جوو ۇجىمى مەن ستۋ­دەنت­تەرىنىڭ ۇتقىرلىعى» جانە «جوعارى وقۋ ورىن­دا­رىنىڭ تسيفرلى ترانسفورماتسياسى جانە ورتالىق ازيا ەلدەرى زەرتتەۋ كەڭىستىگىنىڭ ينتەگراتسياسى» تاقىرىبىندا سەسسيالار ءوتىپ, ايماق وكىلدەرى ءوز تاجىريبەلەرىمەن ءبولىستى.

الماتى