قازاق ءتىلىنىڭ اقپاراتتىق تەحنولوگيالار كەڭىستىگىندەگى قولدانىس اياسىن كەڭەيتۋ – مەملەكەت الدىندا تۇرعان باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى. وسى ورايدا تىلدىك قىزمەت كورسەتۋ فۋنكتسيالارىن زاماناۋي تەحنولوگيالار كومەگىمەن ءتيىمدى ىسكە اسىرۋعا بولاتىنىنا وتاندىق عالىمدار جۇزەگە اسىرعان جوبا نەگىز بولىپ وتىر. ناتيجەسىندە, جاساندى ينتەللەكتىنى پايدالانۋ ارقىلى داۋىستىق سيگنالداردى ماتىنگە اينالدىرۋ مۇمكىندىگى پايدا بولدى.
اقپاراتتىق جانە ەسەپتەۋىش تەحنولوگيالار ينستيتۋتى باس ديرەكتورىنىڭ عىلىم جونىندەگى ورىنباسارى, PhD وركەن مامىرباەۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن جۇزەگە اسقان ءىت جوبا قازاق ءتىلىن تەحنولوگيا تىلىمەن بايلانىستىرا وتىرىپ, دىبىستانۋ ءۇردىسىن جەڭىلدەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. قازىرگى كەزدە گرانتتىق قارجىلاندىرۋ باعدارلاماcى اياسىندا جۇزەگە اسقان جوباعا الەمدىك كومپانيا قىزىعۋشىلىق ءبىلدىرىپ وتىر.
وركەن مامىرباەۆ دوكتورانتۋرادا وقىپ جۇرگەندە وسى جوبانى ىسكە اسىرۋ تۋرالى ويى بولعانىن ايتادى. ۋاقىت وتە قوعامدا وعان دەگەن قاجەتتىلىك ارتا ءتۇستى. ال ديسسەرتاتسيالىق جۇمىس بارىسىندا جوبانى دامىتا كەلىپ, سويلەۋ ۇردىسىنە قوسىمشا جاساپ شىعارۋ قاجەتتىگى تۋىپ وتىر. ناتيجەسىندە, 8 عالىمنان تۇراتىن جۇمىس توبى گرانتتىق جوبالار كونكۋرسىنا قاتىسىپ, جاساندى ينتەللەكتى ارقىلى سويلەۋتانۋ ءۇردىسىن جۇزەگە اسىرعان بولاتىن. ءو.مامىرباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەكى بولىمنەن تۇراتىن, ياعني ونلاين, وفلاين جۇمىس ىستەيتىن قوسىمشا جاساپ شىعارۋدىڭ تەحنولوگيالىق تۇرعىدان ءوز قيىنشىلىقتارى بار. دىبىستاردى ماتىنگە اينالدىرۋ, ياعني جۇيەنى تۇزۋدەگى باستى ماسەلە سويلەۋ كورپۋسى دەرەكتەرىن ازىرلەۋمەن بايلانىستى. دەرەكتەر كوبەيگەن سايىن نەيروجۇيە ءۇشىن كەز كەلگەن ءسوزدى وقۋ مۇمكىندىگى كەڭەيە تۇسەدى. ەگەر كورپۋس از بولسا وندا كەيبىر سوزدەردى وقۋ قيىنعا تۇسەدى. Kazak ASR داۋىستىق سيگنالداردى تانىپ قانا قويماي, ماتىنگە اينالدىرۋىمەن ەرەكشەلەنەدى. مىسالى, ورىس, اعىلشىن, قىتاي كوپ رەسۋرستى تىلدەرگە جاتاتىن بولسا, قازاق ءتىلى از رەسۋرستى ءتىل. سوندىقتان وعان قاتىستى كوپتەگەن سويلەۋ مالىمەتتەرىن جيناۋعا تۋرا كەلدى. سويلەۋ مالىمەتتەرىن جاڭالىقتاردان, حابارلاردان, ادەبي جانرلاردان جيناپ, سويلەۋ كورپۋسى قۇرىلدى. باستاپقىدا 32, 76 ساعاتتىق كورپۋس جيناقتالعان بولسا, كەلەسى ءۇش جىلدىقتا بۇل كورسەتكىش 2 مىڭعا جەتتى. ناتيجەسىندە, سويلەۋتانۋ ءۇردىسى ساپاسى جاعىنان جاقسارا تۇسكەن. وسىلايشا كورپۋس قۇرىلعاننان كەيىن بارىپ قوسىمشا جاساۋعا كوشتىك», دەيدى ءو.مامىرباەۆ.
ءارى قاراي باعدارلاما قۇراتىن جاستارمەن جۇمىس, تەستىلەۋدەن وتكىزۋ, سەرۆەر سياقتى بىرقاتار قاجەتتىلىكتەر تۋدى. بىرنەشە ساتىدان وتكەننەن كەيىن بارىپ, جوبانى ءارى قاراي دامىتۋدا, بىرىنشىدەن, عىلىمي جاعىنا اسا ءمان بەرىلدى. ول ءارتۇرلى مودەلدەۋ, ەسەپتەۋ, ەكسپەريمەنت جاساۋمەن, حالىقارالىق Scopus, Science جۋرنالدارىندا ماقالا جاريالاۋ, كونفەرەنتسيالاردا بايانداما جاساۋمەن بايلانىستى بولدى. ناتيجەسىندە, وسى مودەل نەگىزىندە قوسىمشا ازىرلەندى.
ال كەلەسى كەزەڭ Kazak ASR تىلدىك مودەلدى تانىمال ەتۋمەن بايلانىستى. بۇل ءۇشىن تەلەگرامم, ۋاتساپ سياقتى الەۋمەتتىك جەلىلەردە جاريالاۋ قاجەت. ءو.مامىرباەۆتىڭ ايتۋىنشا, Telegram-دا چات-بوت تەگىن قوسىمشا جۇيەسىن جاساپ شىعارۋ اسا قيىندىق تۋعىزباعان. وسى ارقىلى جوبانىڭ تانىمالدىعى ارتا تۇسەدى ءارى كوممەرتسيالانۋىنا دا جول اشىلادى. ەندىگى مۇمكىندىك جوبانى جەتىلدىرىپ, تoolbox جاساپ, ۋاتساپ جۇيەسىنە ەنگىزۋ. ەكىنشى جاسالىپ جاتقان «ميتينگ» قوسىمشاسى ەكى-ءۇش ادام كەزدەسكەندە, اۆتوماتتى تۇردە حاتتاما تۇرعىزاتىن جۇيە بولادى. قۇرىلعى ەكى ءتۇرلى داۋىستى اۆتوماتتى تۇردە تانيدى جانە ەكى بولىكتە قازاق تىلىندەگى ءماتىنىن كورسەتەدى. مۇنداي ميكروفون اقپاراتتى ءماتىن تۇرىندە ساقتاۋ قاجەت بولۋى مۇمكىن جينالىستار كەزىندە حاتتامالار تولتىرۋ ءۇشىن پايدالى.
كوممەرتسيالىق نەگىزدە دامىتۋ كوزدەلىپ وتىرعاندىقتان, قازىرگى كەزدە بۇل جوباعا Philips ۇسىنىس جاسادى. جاڭا جۇيە مەن Philips ديكتوفونىن پايدالانا وتىرىپ, اۆتوماتتى تۇردە قازاقشا سويلەم بارىسىن تانىپ پروتوكول قۇرۋ كوزدەلگەن. قازىر Philips ونىمدەرىنە قازاق تىلىندە سويلەۋدى تانۋ تەحنولوگياسىن ەنگىزۋ بويىنشا قۇجات ازىرلەنىپ, سەرىكتەستىك پەن ءونىمدى ودان ءارى جەتىلدىرۋ جۇمىستارى جالعاسىن تابۋدا.
الماتى