تاۋەلسىزدىكتىڭ سەنىمدى تىرەگى

قۇرلىقتا – قۇرىشتاي, اسپاندا – ايبارلى, تەڭىزدە – تەگەۋرىندى

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى – قارۋلى كۇشتەردىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ قورعانىس الەۋەتىن نىعايتۋ, اسكەري قىزمەتشىلەر مەن ولاردىڭ وتباسى مۇشەلەرىنە قول­داۋ كورسەتۋ مەملەكەتتىڭ باس­تى مىن­دەتى ەكەنىن ۇدايى ايتىپ كەلە­دى. جوعارعى باس قولباسشىنىڭ قارۋ­لى كۇشتەردى دامىتۋ جونىن­دەگى تاپسىرمالارىن ىسكە اسىرۋ ماق­ساتىندا بولىمشەلەردى قايتا ۇيىم­داستىرۋ مەن جاراقتاندىرۋ جۇ­مىس­تارى جالعاسۋدا, اسكەرلەردى قول­دانۋدىڭ جاڭا ادىستەرى ەنگىزىلىپ جاتىر.

قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ اسكەري بولىمدەرى مەن قۇرامالارى باستاۋىن ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان ءارتۇرلى كەڭەستىك توپتاردان الادى. بۇگىندە بۇل بارلىق ماڭىزدى باعىتتا شوعىرلانعان ۇتقىر دا, ىقشام, جان-جاقتى جاقسى جابدىقتالعان اسكەرلەر دەپ ايتا الامىز.

دەسانتتىق-شابۋىلداۋ اسكەر­لەرى­نىڭ ەليتالىق بولىمشەلەرى سىن­دارلى ساتتە جالپى جاۋىن­گەر­لىك تارتىپتە دە, باستى كۇشتەر­دەن وقشاۋ دا ارەكەت ەتىپ, ەلىمىز­دىڭ ەگە­مەندىگىن قورعاۋعا دايىن. مەم­لەكەتتىڭ اسكەري قاۋىپسىز­دىگىن قام­تاماسىز ەتۋدەگى كۇردەلى مىن­دەتتەر دايىندىعى مىقتى اسكەري قىز­مەتشىلەرمەن جاساقتالعان ارنايى وپەراتسيالىق كۇشتەرگە جۇكتەل­دى. ال اسكەري-تەڭىز كۇشتەرىن تەڭىز شەبىندەگى تەگەۋرىندى تۇتقا دەپ ايتا الامىز.

وتىز جىل ىشىندە ەلىمىزدە اس­كەري كادرلاردى دايارلاۋدىڭ لەي­تە­نانتتان گەنەرالعا دەيىنگى كوپدەڭگەيلى جۇيەسى قۇرىلدى. اسكە­ري ماماندار قۇرلىق اسكەرلەرى­نىڭ اسكەري ينستيتۋتىندا, راديوەلەك­ترونيكا جانە بايلانىس اسكەري-ينجەنەرلىك ينستيتۋتىندا, اۋە قور­عانىسى كۇشتەرىنىڭ اسكەري ينس­تيتۋتىندا دايىندالادى. قارۋ­لى كۇشتەردە ساربازداردىڭ جاۋىن­گەر­لىك ماشىعى, بولىمشەلەردىڭ اسكەري ءتارتىبى مەن مورالدىق-جا­ۋىنگەرلىك جاعدايى كوبىنە باي­لا­نىستى بولاتىن كاسىبي سەرجانت­تار ينستيتۋتى ەنگىزىلدى. رەسپۋب­لي­كالىق اسكەري مەكتەپتەر جەلىسى قۇرىلدى.

قازاقستان اسكەرىنىڭ بىتىمگەرلىك قىزمەتى دە حالىقارالىق ارەنادا ۇلكەن بەدەلگە يە بولدى. ءبىز بۇل با­عىت­تاعى العاشقى تاجىريبەدەن وت­كەن عاسىردىڭ 90-شى جىلدارى وت­كەنبىز. قازاقستاندىق بىرىككەن با­تالونن­ىڭ بىرنەشە اۋىسىمى تا­جىك­ستاندا بولىپ, تمد-نىڭ وڭتۇس­تىك شەكاراسىن قورعاعانى بەلگىلى. بۇدان كەيىن قازباتتىڭ ارنايى بولىمشەسى يراكتاعى كوپۇلتتى كواليتسيالىق كۇشتەر قۇرامىنداعى بىتىمگەرلىك ميسسياسىنا قاتىستى.

قازاقستاندىق اسكەري قىزمەت­شىلەر بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ نەپالداعى, باتىس ساحاراداعى, كوت-د’يۆۋارداعى جانە ەقىۇ-نىڭ گرۋزياداعى ميسسيالارىندا باقىلاۋشى رەتىندە قىزمەت ات­قاردى. قازىرگى ۋاقىتتا ءبىزدىڭ وفي­تسەرلەر ليۆان مەن باتىس ساحا­را­دا بىتىمگەرشىلىك ميسسيالارىنا قاتىسىپ ءجۇر. بۇل باعىتتاعى جۇمىستاردىڭ ماڭىزدىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ, الماتى وبلىسى­نىڭ تىلەنديەۆ كەنتىندە بىتىمگەر­شىلىك دايىندىق ورتالىعى اشىلدى. ول جەردە ساپەرلەر مەن اسكەري دارىگەرلەردى, پوليتسەيلەر مەن بارلاۋشىلاردى وقىتادى.

قازاقستان پوستكەڭەستىك كەڭىس­تىكتە العاشقى بولىپ قارۋلى كۇش­ت­ەردە اسكەري پوليتسيا ورگاندارىن قۇردى. بۇگىندە بۇل قۇرىلىم ال­دىڭعى قاتارلى قارۋ-جاراق تۇر­لەرى­مەن, ارنايى تەحنيكالىق قۇ­رال­­دارمەن جانە اقپاراتتىق جۇ­يە­لەرمەن تولىقتاي قامتاماسىز ەتىلگەن.

ارميانى تۇراقتى تۇردە قار­جى­لاندىرۋدى قامتاماسىز ەتە­تىن ەكونوميكالىق احۋالدىڭ جاق­سا­رۋىنا بايلانىستى وقۋ-جاۋىنگەرلىك قىزمەتتىڭ قار­قىن­­دىلىعى ارتىپ, اسكەري قىز­مەت­­شىلەردىڭ تۇرمىسى دا جاق­سار­دى. ءساۋىر ايىنىڭ ورتاسىندا مەم­لەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسى­نىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتى­­لەرىنە اسكەري قىزمەت جانە ارناۋ­لى مەملەكەتتىك ورگاندار قىز­مەت­كەرلەرى مەن اسكەري قىزمەتشى­لەر­دىڭ تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭعا قول قويدى. بۇل قۇجات وتان قورعاۋشىلاردى الەۋمەتتىك قامتاماسىز ەتۋدى جاقسارتۋعا, اسكەري قىزمەت وتكەرۋ ماسەلەلەرىن رەتتەۋگە ارنالعان. اتاپ ايتقاندا, زاڭ­دا قىزمەتتىك تۇرعىن ءۇيدى جە­كە­شەلەندىرۋ, اقشالاي وتەماقى الۋ, تۇرعىن ءۇيدى جەكەشەلەندىرۋ قۇقىعىنىڭ قايتىس بولعان (قازا تاپقان) اسكەري قىزمەتشىنىڭ وتباسى مۇشەلەرىنە اۋىسۋى, قىزمەتتىك تۇرعىن ءۇيدى قالدىق قۇنى بويىنشا نەمەسە وتەۋسىز جەكەشەلەندىرۋ, اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرىن كەڭەيتۋ كوزدەلگەن.

مەملەكەت باسشىسى ارميا­نى قارۋ-جاراق پەن اسكەري تەحني­كانىڭ زاماناۋي جانە جوعارى تەحنولو­گيالىق ۇلگىلەرىمەن جابدىقتاۋ قاجەتتىگىنە باسا نازار اۋدارىپ كەلەدى. وسىعان سايكەس, اسكەرلەردىڭ ساپالىق پارامەترىن ارتتىرۋ مەن ولاردى كەزەڭ-كەزەڭمەن قايتا قارۋلاندىرۋ جۇمىستارى تۇراقتى تۇردە جۇرگىزىلىپ جاتىر.

قازىرگى قولدانىستاعى ساۋىتتى تەحنيكالاردىڭ دەنى كەڭەستىك جانە رەسەيلىك ونىمدەر. دەسەك تە, قازاق­ستاندا زاماناۋي ساۋىتتى دوڭ­گە­لەكتى ماشينالار شىعارۋ وڭ جول­عا قويىلعان. بۇدان وزگە, زى­مى­ران­دىق-ارتيللەريالىق جانە اۋىر وت شاشاتىن جۇيەلەر, راديو­ەلەك­تروندىق بارلاۋ جانە كۇرەس كەشەندەرى ساتىپ الىنىپ جاتىر.

اۋە قورعانىسى كۇشتەرىنىڭ دە جاي-كۇيى ەل باسشىلىعىنىڭ ءجىتى نازارىندا. قازىرگى زامانعى سىن-تەگەۋرىندەر مەن قاۋىپ-قاتەرلەردى ەسكەرە وتىرىپ, ەلىمىزدىڭ اۋە شە­بىن كۇزەتۋدە جاۋىنگەرلىك كەزەك­شى­لىكتە تۇرعان بولىمشەلەر قارۋ-جاراقتىڭ وزىق تۇرلەرىمەن جا­راق­تاندىرىلۋعا ءتيىس. قايتا قارۋ­لاندىرۋ باعدارلاماسىنا سايكەس, اۋە شابۋىلىنا قارسى قورعانىس اسكەرلەرى جاڭا جانە جاڭعىرتىلعان زىمىراندىق كەشەندەر مەن راديو­لو­كاتسيالىق ستانسالارمەن قام­تاما­س­ىز ەتىلدى. قارۋ-جاراقتىڭ جە­كە­لەگەن تۇرلەرىن جاڭعىرتۋدى «قاۋىپ­سىز ەل» ۇلتتىق جوباسىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە قازاقستاندىق كاسىپورىندار جۇزەگە اسىرىپ كەلە­دى. اۋە قورعانىسى كۇشتەرىنىڭ اۆيا­تسيالىق پاركى قازىرگى زامانعى جوي­عىش ۇشاقتارمەن, اسكەري-كولىك ۇشاق­ت­ارىمەن, سوققى بەرۋشى جانە كولىكتىك-جاۋىنگەرلىك تىكۇشاق­تارمەن تولىقتىرىلدى. سونىمەن قاتار بارلاۋ تاپسىرمالارىن ورىن­داۋ, كەدەرگى قويۋ جانە جەرۇستى نى­سان­دارىنا ءدال سوققى بەرۋگە ار­نال­عان ەكپىندى-بارلاۋ, بارلاۋ جانە تاكتيكالىق ۇشقىشسىز باس­قارىلاتىن ۇشۋ قۇرىلعىلارى ساتىپ الىندى.

جاڭا قازاقستان – جاڭا ارميا

حالىقارالىق جاعدايدىڭ شيە­لەنىسۋىنەن, جاڭا سىن-تەگەۋرىندەر مەن قاۋىپ-قاتەرلەردىڭ سيپاتىنان ساباق الا وتىرىپ, بولىمشەلەردىڭ جاۋىن­گەرلىك ازىرلىگى مەن جاۋىن­گەرلىك قابىلەتى ەرەكشە وزەكتىلىككە يە بولدى. گيبريدتىك سوعىستار جا­ۋىن­گەر­لىك دايىندىقتا تۇبەگەي­لى وزگەرىستەردى قاجەت ەتەدى. بۇگىندە قازاقستان اسكەرى قورعانىس پەن شابۋىلداعى كلاسسيكالىق ۇرىس تۇرلەرىن قولدانۋدان قازىرگى قارۋلى قاقتىعىستار تاجىريبەسىنە سايكەس ۇرىس داعدىلارىن يگەرۋگە كوشتى. بۇل قالالىق, تاۋلى جەرلەردە اي­تار­لىقتاي ۇتقىر قيمىلدايتىن, تەحنيكالىق جاعىنان جاقسى جاراقتالعان, شاعىن توپتاردان تۇراتىن زاڭسىز قارۋلى توپتارعا قارسى ۇرىس ءتۇرى.

ارنايى وپەراتسيالاردى جۇر­گىزۋ ماسەلەلەرىن پىسىقتاۋ كەزىن­دە باسقا دا اسكەرلەر مەن اسكە­ري قۇرىلىمداردىڭ بولىمشە­لەرى­مەن ءوزارا ءىس-قيمىلدار مەن پراك­تيكالىق تاجىريبە الماسۋ ۇيىم­داستىرىلدى. بۇل تاجىريبە روتا­نىڭ ەلدى مەكەندەردە زاڭسىز قارۋ­لى قۇرىلىمدارعا قارسى جاۋىن­گەر­لىك ءىس-قيمىلدار جۇرگىزۋ كەزىندە نەگىز­گى بۋىن بولىپ قالا بەرەتىنىن كور­سەتتى. سول سەبەپتى جەكە قۇرامنىڭ دا, كومانديرلەردىڭ دە جىلدام وز­گەرمەلى جاعدايلاردا سەنىمدى باعدار الىپ, قولدا بار كۇشتەر مەن قۇرالداردى ءتيىمدى پايدالانۋى وتە ماڭىزدى بولىپ وتىر.

قارۋلى كۇشتەردىڭ باس شتابى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپ­سىر­مالارىن ىسكە اسىرۋ شەڭ­بەرىن­دە جاۋىنگەرلىك دايىندىق باع­دار­لاماسىن قايتا قاراۋدى, اسكەر­لەردى قولدانۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرىن ەن­گىزۋدى قولعا الدى. قازىرگى ۋا­قىتتا جۇمىس توبى باسشىلىق قۇجات­تار­دى وڭدەۋمەن اينالىسىپ جاتىر.

قازىرگى زامانعى قارۋلى قاق­تى­عىس­تاردىڭ تاجىريبەسى مەن اس­كەري قاۋىپسىزدىككە تونەتىن قا­تەر­­­لەردى قاپەرگە الا وتىرىپ, اس­كەر­لەردى وقىتۋ باعدارلاماسىنا جەكە قۇرامنىڭ جاۋىنگەرلىك داعدىلارىن جەتىلدىرۋگە باعىت­تال­عان وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. بولىم­شە­لەردى دايارلاۋ پراكتيكاسىنا قالا­دا ۇرىس جۇرگىزۋ كەزىندە قاجەتتى اسكەري تاكتيكالىق اتىس ەنگىزىلدى.

بولىمشە كومانديرلەرىنە توتەن­شە جاعداي رەجىمىن قولداۋ ما­سە­لەلەرى بويىنشا تاكتيكالىق ساباقتار وتكىزىلىپ تۇرادى. ۇش­قىش­سىز ۇشۋ اپپاراتتارىمەن كۇرەس تاسىلدەرى ازىرلەنىپ, ول جالپى اسكەري بولىمشەلەردى دايارلاۋ باعدارلاماسىنا ەنگىزىلدى.

بۇدان وزگە, جاۋىنگەرلىك سا­باقتار بارىسىندا باسقا دا اس­كەرلەر مەن اسكەري قۇرالىم­داردىڭ بولىمشەلەرىمەن ءوزارا ءىس-قيمىلدى ۇيلەستىرۋ ماقساتىندا پراكتيكالىق تاجىريبە الماسۋ جۇرگىزىلەدى. بۇل وزگەرىستەردىڭ ءبارى قارۋلى كۇشتەر بولىمشەلەرىنىڭ جەكە قۇرامىن وقىتۋ مەن ولاردىڭ جاۋىنگەرلىك قابىلەتىنىڭ دەڭگەيىن ارتتىرۋعا, قولدا بار كۇشتەر مەن قۇرالداردى ءتيىمدى پايدالانۋعا مول مۇمكىندىك بەرەدى.

پرەزيدەنت جارلىعىمەن قورعا­نىس مينيسترلىگىنىڭ قۇرىلىمىندا ارنايى وپەراتسيالار كۇشتەرىنىڭ قولباسشىلىعى قۇرىلدى. ءبىز ولار­دى بەيبىت ۋاقىتتا دا, سوعىس ۋاقى­تىندا دا قولدانا الامىز.

وسى جەردە ارنايى وپەراتسيا­لار كۇشتەرىنىڭ كومپونەنتتەرى بۇعان دەيىن, ياعني 2013 جىلدان بەرى قارۋلى كۇشتەردىڭ ءۇش تۇرىن­دە بولعانىن ناقتىلاپ كەتسەك, ار­تىق بولمايدى. بىرىڭعاي قول­باس­شىلىقتى قۇرۋ ارنايى وپەراتسيالار كۇشتەرىنىڭ كۇردەلى جانە جا­ۋاپتى مىندەتتەردى ورىنداۋ كەزىندەگى ءىس-قيمىلدارىنىڭ جەدەلدىگى مەن تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالىپ وتىر. ادەتتە, وزگە اسكەر تۇرلەرى مەن تەكتەرىن قولدانۋعا قاجەتتىلىك نە­عۇر­ل­ىم تىم قىمبات سانالعان جاع­دايدا ۇتقىر ءارى وقىتىلعان, جاراق­تالۋى مەن جابدىقتالۋى جاعىنان جاقسى بولىمشەلەر تالاپ ەتىلەدى.

ارنايى وپەراتسيالار كۇشتەرى­نە قورعانىس جانە اسكەري قاۋىپ­سىز­دىك جونىندەگى تاپسىرمالاردى ورىنداۋ, تەرروريزمگە قارسى وپە­را­تسيالارعا قاتىسۋ جانە زاڭسىز قارۋ­لى قۇرالىمدارعا قارسى ءىس-قيمىل جۇرگىزۋ جۇكتەلگەن.

قورعانىس مينيسترلىگى بولىمشە­لەردىڭ كۇشتەرى مەن قۇرالدارىنىڭ قۇرامىن, قولباسشىلىقتىڭ فۋنك­تسيالارى مەن مىندەتتەرىن بەل­گىلەدى. قازىرگى ۋاقىتتا تىكەلەي باعى­نىستى بولىمدەردى جاساقتاۋ جۇ­مىستارى ءجۇرىپ جاتىر. ىرىكتەۋ قارۋ­لى كۇشتەر قاتارىندا قىزمەت ەتەتىن اسكەريلەر اراسىندا عانا جۇرگىزىلەتىنىن ايتا كەتۋ كەرەك.

سونىمەن بىرگە باسقا كۇشتىك قۇرىلىمدارىمەن بىرلەسىپ, ارنايى وپەراتسيالاردى ورىنداۋعا دايىندىقتى كۇشەيتۋ ءۇشىن شۇعىل ۇيىمداستىرۋ شارالارى قابىل­داندى. بۇل جەردە باعىنىس ءتارتى­بىن وزگەرتۋ, ارنايى وپەراتسيا­لار كۇشتەرى قولباسشىسىنىڭ باس­قار­ماسىن قۇرۋ جەكە قۇرامنىڭ جاۋىن­گەرلىك دايارلىق دەڭگەيىن, ولار­دىڭ دالدىگى جوعارى قارۋمەن, بارلاۋ, بايلانىس قۇرالدارىمەن جاراقتاندىرىلۋىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

الەمدە قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان گەوساياسي شيەلەنىستەر مەم­لەكەتتىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاما­سىز ەتەتىن باسىمدىقتارعا اسەر ەتتى. جوعارعى باس قولباسشى الدىمىزعا ۇلت­تىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسىن تۇبەگەيلى قايتا ۇيىم­داستىرۋ مىندەتىن قويدى. قارۋلى كۇشتەر ونىڭ ماڭىزدى قۇرامداس بولىگى ەكەنىن ءبىز جاقسى تۇسىنەمىز.

ۇيىمداستىرۋشىلىق, تەحني­كالىق جانە تەحنولوگيالىق دەڭ­گەيلەردە دە وڭ وزگەرىستەر بار. ەرەك­شە تاپسىرمالاردى ورىنداۋعا, جەدەل شەشىمدەر قابىلداۋعا جانە ۆەدومستۆوارالىق ۇيلەستىرۋگە باسا نازار اۋدارىلاتىن اسكەرلەردىڭ جاۋىنگەرلىك دايارلىق جوسپارلارىنا تۇزەتۋلەر ەنگىزىلۋدە. بۇل جەردە اسكەرلەردى باسقارۋ جۇيەسىنىڭ تيىم­دىلىگى كوبىنەسە جاعدايدى وبەك­تيۆتى تالداۋعا, ساندىق تاسىلدەردى ەنگىزۋگە دە بايلانىستى.

مۇنداي جاعدايدا بايلانىس, راديوەلەكتروندى كۇرەس جانە بارلاۋ قۇرالدارى ەرەكشە مانگە يە بولماق. ءبىز 2022 جىلعى قارۋ-جاراق پەن اسكەري تەحنيكا ساتىپ الۋ جوس­پارىن قايتا قارادىق. ساقتاۋ وبەكتىلەرىنىڭ قۇرىلىسى مەن پاي­دالانىلمايتىن وق-دارىلەردى كادەگە جاراتۋدا كولەمدى جۇمىستار اتقارىلدى.

بۇل تاپسىرمالاردى ورىنداۋ قارۋلى كۇشتەردىڭ كادرلىق الەۋەتى مەن اسكەري ءبىلىم ساپاسىنا دا قاتىستى. بۇل ماسەلەلەر قورعانىس مينيسترلىگى باسشىلىعىنىڭ ءجىتى نازارىندا.

قىسقاشا قايىرساق, ءبىزدىڭ الدىمىزدا وسىنداي تاپسىرمالار تۇر. بۇل مىندەتتەردى شەشۋ باسشىلىق قۇرامنان كۇش-جىگەردى, دايەكتى ءارى ۇيلەسىمدى ءىس-ارەكەتتەردى تالاپ ەتەدى.

ارىس پەن سارىكەمەردەگى جارىلىستاردان تۋىنداعان توتەنشە جاعدايلاردى قازاقستاندىقتاردىڭ قورعانىس ۆەدومستۆوسىمەن تىعىز بايلانىستىراتىنى بارشاعا ءمالىم. الايدا پايدالانىلماعان وق-دارىلەردىڭ ماسەلەسى كەشە عانا تۋىنداعان جوق. حالىقتىڭ تىعىز ورنالاسپاعانىن ەسكەرگەن كەڭەس وداعى ستراتەگيالىق وق-دارىلەر قورىن وتكەن عاسىردىڭ 30-جىلدارىنان باستاپ قازاقستان اۋماعىنا اكەلە باستادى.

قورعانىس مينيسترلىگى قۇرىل­عان ساتتەن باستاپ وسى وق-دارى­لەر­دى تۇگەندەۋمەن, ولاردىڭ جارام­دىلىعىن تەكسەرۋمەن, سونداي-اق سۇرىپتاۋمەن جانە ورنالاستىرۋمەن اينالىسىپ كەلەدى. سونىمەن بىرگە وق-دارىلەردىڭ ءبىر بولىگى اسكەري-تەحنيكالىق كومەك رەتىندە كورشى مەملەكەتتەرگە بەرىلدى. قال­عان بولىگى جويىلادى نەمەسە ودان ءارى ساقتاۋعا جاتادى.

سوڭعى ۋاقىتقا دەيىن وق-دارى­لەردى كادەگە جاراتۋمەن يندۋس­تريا جانە ينفراقۇرى­لىمدىق دامۋ مينيسترلىگىنە باعىنىستى ۇيىمدار اينالىستى. ارىس وقيعالارىنان كەيىن قارۋلى كۇشتەردە قارۋ-جاراق پەن وق-دارىلەردى ساقتاۋ وبەكتىلەرىن جەتىلدىرۋ جونىندەگى كەشەندى جوسپار قابىلداندى.

دەگەنمەن پايدالانىلماي­تىن وق-دارىلەردى كادەگە جاراتۋ قار­قىنىنا قاراپ, يندۋستريا مي­نيستر­­لىگىنە قاراستى كاسىپورىن­دار­دىڭ شەكتەۋلى تەحنولوگيالىق جانە وندىرىستىك مۇمكىندىكتەرىنەن كوپ نارسەنى اڭعاردىق. سول سەبەپتى قورعانىس مينيسترلىگىنە يندۋستريا مينيسترلىگى كاسىپورىندارىمەن بىرلەسىپ, پايدالانۋعا جارامسىز جانە ودان ءارى ساقتاۋ ءۇشىن قاۋىپتى وق-دارىلەردى كادەگە جاراتۋ جو­نىندەگى شارالاردى ورىنداۋعا مۇم­كىندىك بەرەتىن زاڭنامالىق وزگەرىستەر قابىلداۋعا تۋرا كەلدى.

كوكتەم باستالىسىمەن جۇمىس­تار قايتا جانداندى. بۇل تەحني­كا­لىق اۋماقتى تازارتۋ مەن ارنايى ۇيىمداستىرىلعان پوليگونداردا جارىلىس قاۋپى بار زاتتاردى جويۋ ءجۇرىپ جاتقان ارىس پەن سارىكەمەرگە دە قاتىس­تى. ولاردىڭ ورنالاسقان جەرى جەر­گىلىكتى اتقارۋشى بيلىك­پەن الدىن الا كەلىسىلگەن. جۇمىس­تار­دى بىلىك­تىلىگى جوعارى جانە پراك­تي­كا­لىق تاجىريبەسى بار, ونىڭ ىشىن­دە شەتەلدىك نۇسقاۋ­شى­لار­دىڭ باسشىلىعىمەن تاجى­ري­بە­دەن وتكەن ينجەنەرلىك-ساپەر­­لىك بولىم­شەلەردىڭ اسكەري قىزمەت­شىلەرى جۇرگىزەدى.

«قاۋىپسىز ەل» ۇلتتىق جوباسى شەڭبەرىندە ەلدى مەكەندەردەن قاۋىپسىز قاشىقتىقتا ورنالاسقان وق-دارىلەردى ساقتاۋدىڭ زاماناۋي بازالارى سالىنادى. بۇل الدى­مەن وق-دارىلەردى ساقتاۋعا جانە ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگى ماسەلەلەرىن وڭتايلى شەشۋگە كومەكتەسەدى.

وق-دارىلەردى ساقتاۋ ورىندارىندا ءورت قاۋىپسىزدىگى شارالارى كۇشەيتىلدى. مودۋلدىك ءورت ءسوندىرۋ دەپولارى سالىندى, جايتارت­قىشتار ورناتىلدى. ءورت سوندىرۋگە قاجەتتى سۋ ايدىندارى سالىندى. وق-دارىلەرى بار قويمالارعا اۆتوماتتى ءورت ءسوندىرۋ جۇيەلەرى ورناتىلدى.

وتاندى ءسۇيۋ – مىندەت, قورعاۋ – پارىز

بولاشاق جاۋىنگەرلەردى وتانىن سۇيەتىن ءوز ەلىنىڭ ناعىز پات­ريوتى بولۋعا تاربيەلەۋ وتباسىنان, مەكتەپ قابىرعاسىنان باستا­لادى. بۇل بارلىق مەملەكەتتىك ورگان­داردىڭ, ونىڭ ىشىندە ءبىلىم بەرۋ, مادەنيەت جانە سپورت مەكەمە­لەرى­نىڭ, بۇقارالىق اقپارات قۇرال­دارىنىڭ, ارداگەرلەر ۇيىم­دارى­نىڭ جۇيەلى جۇمىسىن تالاپ ەتسە كەرەك. بۇل باعىتتاعى جۇمىس­تار­دىڭ ءبارى وتكەن تاريحىمىزدى زەردەلەۋگە, اتالارىمىزدىڭ ۇلى وتان سوعىسىنداعى ەرلىگىن ناسيحاتتاۋعا جانە جەڭىستىڭ قۇندىلىقتارىن باعالاۋعا ارنالۋى كەرەك.

ەلىمىزدە مەملەكەتتىك مەرەكە­لەر­دىڭ قارساڭىندا وقۋشىلار مەن اسكەرگە شاقىرىلۋشىلاردىڭ قوعام قايراتكەرلەرىمەن, اسكەري قىزمەتشىلەرمەن جانە قارۋلى كۇش­تەردىڭ ارداگەرلەرىمەن كەزدەسۋ­لەرى ءداستۇرلى تۇردە ۇيىمداستىرى­لىپ تۇرادى. ولاردىڭ قاتارىن­دا اۋعان سوعىسىنا قاتىسقان, بۇۇ بىتىمگەرشىلىك ميسسيالارىنىڭ قۇ­رامىندا وتتى نۇكتەلەردە قىز­مەت ەتكەن ادامدار دا بار.

رەسپۋبليكالىق «جاس سارباز» اسكەري-پاتريوتتىق قوزعالىسىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى اعا بۋىننىڭ ءداستۇرىن قۇرمەتتەپ ءوسىپ كەلەدى. بۇگىندە بۇل ۇيىمنىڭ قاتارىندا 200 مىڭنان استام ۇل-قىز بار. جىل سايىن سولار ءۇشىن «ايبىن» رەسپۋبليكالىق اسكەري-پاتريوتتىق جيىنى وتكىزىلىپ تۇرادى. وندا با­لالار وزدەرىنىڭ زياتكەرلىك, شى­عار­ماشىلىق قابىلەتتەرىن, دەنە دايىندىقتارىن كورسەتە الا­دى. پاتريوتتىق تاربيە بەرۋ باعى­تىنداعى بۇل جۇمىستار توقتاۋسىز جۇرگىزىلگەنى ابزال.

«قاسىرەتتى قاڭتار» وقيعالارى ەلدەگى پاتريوتتىق تاربيە سالاسىن­داعى ۇلكەن ولقىلىقتاردى كورسەتىپ بەردى. پارلامەنت ءماجىلى­سىنىڭ وتىرىسىندا ەل پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ كوپتەگەن جاس ازا­مات­تىڭ قارۋلى كۇشتەر قاتا­رىندا اسكەري بورىشىن وتەۋ­دەن قاشاتىنىن اتاپ ءوتتى. سونى­مەن بىرگە ءبىزدىڭ الدىمىزعا «جاس­تارى­مىزدى اسكەري بورىشىن وتەۋگە قالاي ىنتالاندىرۋعا بولاتىنىن ءبىز بۇكىل قوعام بولىپ ويلاستىرۋىمىز كەرەك» دەگەن تاپسىرما قويدى.

وسىعان سايكەس, قورعانىس مي­نيستر­لىگى بىرقاتار ۇسىنىس ازىرلە­گەنىن ايتا كەتكەن ءجون. اتاپ ايت­قاندا, قولدانىستاعى زاڭناماعا وزگە­رىستەر ەنگىزۋ مۇمكىندىگىن قا­راس­­تىردىق. ونىڭ ىشىندە كوممۋ­نال­دىق قىزمەتتەرگە اقى تولەۋ كە­زىندە مەرزىمدى قىزمەتتەگى اس­كەري قىزمەتشىلەردىڭ وتباسى مۇ­شەلەرىنە (مەرزىمدى اسكەري قىزمەت­تى وتكەرۋ كەزەڭىنە) قوسىمشا جەڭىلدىكتەر بەرۋ, مەرزىمدى اسكەري قىزمەت وتكەرۋ كەزەڭىنە كرەديتتەر («كرەديتتىك دەمالىس») بويىنشا تولەمدەردى كەيىنگە قالدىرۋ, سونداي-اق ءبىلىم بەرۋ سەكتورىندا دا جەڭىلدىكتەر بەرۋ كوزدەلگەن.

قورعانىس مينيسترلىگىندە جاۋىنگەر ەلدىڭ ۇلاندارىن اسكەر قاتارىندا شىن نيەتپەن قىزمەت ەتۋگە دايىنداۋ جۇمىستارى الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسا بەرمەك.

 

رۋسلان جاقسىلىقوۆ,

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قورعانىس ءمينيسترى,

گەنەرال-لەيتەنانت