مەكتەپتە وقىپ جۇرگەن وقۋشىعا البىرتتىق, جاستىق ءتان عوي. سوڭعى قوڭىراۋ سوعىلار مەزەت جاقىنداعان سايىن نەشە تۇرلى ارمان-قيالعا بەرىلىپ, قاي ماماندىقتى تاڭدارىمىزدى ءبىلمەي قينالىسقا تۇسەتىنبىز. مەنىڭ الدىمدا ەكى تاڭداۋ تۇردى: ءبىرى – قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپاندەرىنىڭ مۇعالىمى, ەكىنشىسى – ادامداردىڭ تىنىشتىعىن كۇزەتەتىن پوليتسيا قىزمەتكەرى اتانۋ. قازاق قۇربىلارىممەن ءجيى ارالاسقاندىقتان, تۇرعىلىقتى حالىقتىڭ ءتىلىن, سالت-داستۇرلەرىن ءبىلۋگە قۇمارتىپ ءوستىم. گاۆريلوۆ اۋىلىنداعى ارالاس مەكتەپتە وقىپ جۇرگەندە قازاق سىنىپتارى اشىلا باستادى. وعان اۋىسقىم كەلگەنىمەن, انام جۇرەكسىندى. «يگەرە الماساڭ شە...» دەپ سەسكەنگەن بولۋ كەرەك. بىراق م. قوزىباەۆ اتىنداعى سقمۋ ءتىل ينستيتۋتىنىڭ قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى بولىمىنە ءتۇسۋ جونىندەگى يگى تىلەگىمدى جان-تانىمەن قوستاپ, ستۋدەنت اتانعاندا جۇرەگى جارىلارداي قۋاندى. ويتكەنى, مەنىڭ ءوز جولىمدى تاۋىپ, ايقىن ماقسات اداستىرمايتىندىعىنا نىق سەنگەن ەدى.
ستۋدەنتتىك جىلدار مەملەكەتتىك ءتىلدى تەرەڭ مەڭگەرۋ كەزەڭىنە جالعاستى. توپتاعى 30 ستۋدەنتتىڭ 10-ى وزگە ەنتوس وكىلدەرى بولعانىمەن, ساباقتا دا, قوعامدىق جۇمىستا دا اۋىزبىرلىك تانىتىپ, تاتۋلىق پەن دوستىقتىڭ ۇياسىن قالىپتاستىردىق. ۇستازدارىما دەگەن العىسىمىز شەكسىز. ءبىلمەگەنىمىزدى ىجداعاتتىلىقپەن, سابىرمەن ۇيرەتىپ, ۇنەمى دەمەپ وتىردى.
مىنە, ۇستاز اتتى قاستەرلى ماماندىقتىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرىپ, تىلسىم تەرەڭ تۇڭعيىعىنا بويلاعانىما دا ءتورت جىلعا جۋىقتادى. سودان بەرى ۆوزۆىشەن ورتا مەكتەبىندە جوعارى سىنىپ وقۋشىلارىنىڭ قارىم-قابىلەتىن ۇشتاپ, قازاق ءتىلىن مەڭگەرۋىنە ءوز ۇلەسىمدى قوسىپ كەلەمىن. ءبىر كەزدەرى ۋنيۆەرسيتەت ۇستازدارىنان العان ءتالىم-تاربيەنى تاجىريبە رەتىندە قولدانىپ, ءار ساباقتى ۇعىمدى, تۇسىنىكتى تۇردە وتكىزۋگە تىرىسامىن. سول سەبەپتى ءسوزدىكپەن كوپ جۇمىس ىستەۋگە داعدىلاندىرىپ, ءتۇرلى دەڭگەيدەگى ماتىندەردى اۋدارتۋعا باسا نازار اۋدارامىن. وزدىك ديكتانتتارىن ءجيى جازعىزامىن. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ءتىل ۇيرەنۋدىڭ بارلىق مۇمكىندىكتەرىن قاراستىرامىن. مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ قازاق ءتىلىن مەڭگەرۋگە دەگەن ىنتا-تالابى كۇشتى. ءوز ويلارىن ەركىن جەتكىزىپ, ناقتى تاپسىرمالار بويىنشا وي-پىكىرلەرىمەن الماسادى.
ءتىلدى ءبىلىپ قويۋ جەتكىلىكسىز. سالت-داستۇرلەر مەن مادەني قۇندىلىقتاردى مەڭگەرگەن ادامنىڭ تانىپ-بىلسەم دەگەن ىنتاسىنىڭ ارتا بەرەتىنىن كۇندەلىكتى ءومىر كورسەتىپ وتىر. مەن ءوزىمنىڭ بىلىكتىلىگىمدى ۇزدىكسىز شىڭداۋ ماقساتىمەن پەداگوگيكالىق باسىلىمداردى, ينتەرنەت ماتەريالدارىن جۇيەلى پايدالانامىن. رەسپۋبليكالىق «ەگەمەن قازاقسان», وبلىستىق «سولتۇستىك قازاقستان» گازەتتەرىن وقۋ – ادەتىم.
قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپاندەرىنىڭ مۇعالىمى ماماندىعىن تاڭداۋ ارقىلى قازاق حالقى جايلى وي-ءورىسىم كەڭەيىپ, دوستارىم دا كوبەيدى. بۇگىندە قوعامىمىزدا مەملەكەتتىك ءتىلدى ءبىلۋدىڭ ماڭىزدىلىعى مەن قاجەتتىلىگىن, بارشا قازاقستاندىقتاردى بىرىكتىرۋدىڭ ماڭىزدى فاكتور رەتىندەگى ءرولىن تۇسىنۋشىلىك بارعان سايىن ارتىپ كەلەدى. مەن سياقتى قازاق ۇلتىنان ەمەس جاستاردىڭ قازاق ءتىلىن جاقسى بىلەتىنىن ءجيى كەزدەستىرەتىنىمە قۋانامىن. ولارعا بارلىق جەردە قولداۋ كورسەتىلىپ ءجۇر.
يرينا سەدوۆا,
ۆوزۆىشەن ورتا مەكتەبى قازاق ءتىلى مەن
ادەبيەتى پاندەرىنىڭ مۇعالىمى.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى,
ع. مۇسىرەپوۆ اۋدانى.