ءبىراز ۋاقىتتان بەرى ادامزات ومىرىنە دە, شارۋاسىنا دا وراسان شىعىن كەلتىرىپ, قىسپاققا الىپ كەلگەن پاندەميانىڭ ء«يىنى بوساي» باستاعان سەكىلدى. ونىڭ ءبىر دالەلى ەلىمىزگە قۇيىلىپ جاتقان شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار اعىنى پاندەمياعا دەيىنگى دەڭگەيىنە ورالدى. بۇل تۋرالى ءسىم-ءنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.
ۇلتتىق بانكتىڭ مالىمەتى بويىنشا قازاقستان شەتەلدىك كاپيتال اعىندارىنىڭ تومەندەۋ ءۇردىسىن كۇرت وزگەرتىپ قانا قويماي, ينۆەستيتسيالار كورسەتكىشتەرىن 2017-2019 جىلدىڭ دەڭگەيىنە دەيىن جەتكىزىپ وتىر. وسىلايشا, 2021 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەلىمىزگە تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردىڭ (تشي) جالپى اعىنى 23,7 ملرد اقش دوللارىنا جەتىپ, كورسەتكىش 2020 جىلمەن سالىستىرعاندا 37,7%-عا ءوستى (17,2 ملرد اقش دوللارى).
قازاقستان ەكونوميكاسىنا ەڭ كوپ ينۆەستيتسيا سالعان مەملەكەتتەردىڭ ۇزدىك بەستىگى وزگەرىسسىز قالدى. نيدەرلاند, اقش, شۆەيتساريا, رەسەي جانە قىتاي 25%-دان 92%-عا دەيىنگى وسىمىمەن كوشباسشىلىقتى سەنىمدى ۇستاپ وتىر. اتالعان ەلدەردەن تارتىلعان ينۆەستيتسيالار جالپى كولەمنىڭ 68,3%-ىن قۇرايدى.
ءوز كەزەگىندە ۇزدىك وندىقتىڭ ەكىنشى بولىگىندە ايتارلىقتاي وزگەرىستەر بايقالدى. بەلگيا سالعان ينۆەستيتسيالارىن 35,1%-عا ۇلعايتتى جانە ۇلىبريتانيانى باسىپ وزىپ, 6-ورىندى يەلەندى. كورەيا رەسپۋبليكاسى 73,2%-عا ءوسىم كورسەتىپ, 9-ورىننان 8-ورىنعا كوتەرىلدى. سونىمەن قاتار تۇركيا ينۆەستورلارى ءوز كورسەتكىشتەرىن 87%-عا جاقسارتىپ, 9-ورىنعا جايعاستى. ۇزدىك وندىقتى فرانتسيا ينۆەستورلارى تۇيىندەدى.
ۇزدىك 10 ينۆەستور ەل:
نيدەرلاند – 7,0 ملرد اقش دوللارى; اقش – 2,8 ملرد اقش دوللارى; شۆەيتساريا – 2,6 ملرد اقش دوللارى; رەسەي – 1,9 ملرد اقش دوللارى; قىتاي – 1,8 ملرد اقش دوللارى; بەلگيا – 1,06 ملرد اقش دوللارى; ۇلىبريتانيا – 1,02 ملرد اقش دوللارى; كورەيا رەسپ. – 805,5 ملن اقش دوللارى; تۇركيا – 679,5 ملن اقش دوللارى; فرانتسيا – 603,1 ملن اقش دوللارى.ينۆەستيتسيا تارتۋعا جاۋاپتى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى 2021 جىلى 19 ملرد اقش دوللارىنان استام شەتەلدىك ينۆەستيتسيا تارتىلادى دەپ بولجاعان. ينۆەستيتسيالىق جوبالار پۋلىن جانە قازاقستاندا قولدانىلاتىن «قر ەلشىلىكتەرى – ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندار – ايماقتىق اكىمشىلىكتەر» ينۆەستيتسيا تارتۋ بويىنشا ءۇش دەڭگەيلى جۇيەسىن ءساتتى جۇزەگە اسىرۋ ناتيجەسىندە ەلىمىز 2017-2019 جىلعى كورسەتكىشتەرىنە قول جەتكىزدى.
قازاقستان ۇكىمەتى الەمدىك ستاندارتتارعا ساي ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ بويىنشا تۇراقتى تۇردە جۇمىس جۇرگىزىپ, بيزنەس ءۇشىن مىقتى جانە باسەكەلى ورتانى قالىپتاستىرۋعا ۇلكەن ءمان بەرەدى. بۇل باعىتتا «KAZAKH INVEST» ۇك» اق ينۆەستورلارعا جاردەمدەسۋ ءىس-شارالار كەشەنىن كورسەتەتىن ينۆەستيتسيا تارتۋ بويىنشا بىرىڭعاي وپەراتور بولىپ تابىلادى. اتاپ ايتقاندا, ۇلتتىق كومپانيا ينۆەستورلاردىڭ قازاقستانعا ساپارىن ۇيىمداستىرۋ, قارجىلاندىرۋ كوزدەرىن جانە جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان ينۆەستيتسيالىق الاڭدارىن انىقتاۋ, جەرگىلىكتى ىسكەرلىك سەرىكتەستەرمەن بايلانىس ورناتۋ, رۇقسات بەرۋ جانە وزگە دە قۇجاتتاردى الۋ كەزىندە كونسۋلتاتسيالىق قولداۋ قىزمەتتەرىن كورسەتەدى.
بۇل فاكتىلەردى Standard&Poor's بەدەلدى حالىقارالىق رەيتينگ اگەنتتىگى راستاپ, قازاقستاننىڭ تاۋەلسىز نەسيەلىك رەيتينگىن «BBB-» دەڭگەيدە ساقتادى جانە بولجام «تۇراقتى» دەپ جاريالادى.
بۇعان قوسا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ شەڭبەرىندە بۇگىنگى تاڭدا قازاقستاننىڭ 2025 جىلعا دەيىنگى جاڭا ينۆەستيتسيالىق ساياساتىنىڭ تۇجىرىمداماسى ESG (Environmental – قورشاعان ورتا, Social – الەۋمەتتىك سالا, Governance and Prosperity – كورپوراتيۆتىك باسقارۋ جانە ەكونوميكالىق وركەندەۋ) ستاندارتتارىنا ساي ازىرلەنۋدە.