قاڭتار وقيعاسى 30 جىلدىق تاۋەلسىزدىگىمىزدە مەملەكەتىمىزگە تونگەن ەڭ ۇلكەن قاۋىپ بولدى. باستاپقى كەزدە وبلىستار مەن ءىرى قالالاردا كوشەگە شىققان ازاماتتارعا قارۋ قولدانىلعان جوق. ماڭعىستاۋدا بىردە-ءبىر اسكەري نەمەسە ارنايى جاساقتار حالىققا قارۋ تۇگىل كۇش كورسەتپەدى, تەك ماڭىزدى نىسانداردى قورعادى جانە ديسلوكاتسيا جاسالعان جەرلەرىندە قوزعالماي تۇردى. ءبىز بۇنى ءوز كوزىمىزبەن كوردىك. اقيقاتىن ايتۋ كەرەك مەملەكەت شەرۋلەر مەن ەرەۋىلدەردىڭ بەيبىت وتۋىنە تولىق مۇمكىندىك بەردى.
وكىنىشكە قاراي, الماتى وبلىسى, الماتى, تاراز جانە باسقا قالالاردا بەيبىت شەرۋلەر ارانداتۋشىلاردىڭ كەسىرىنەن جاپپاي بۇزاقىلىق پەن قانتوگىسكە ۇلاستى. قانشاما بەيبىت ازاماتتار, قارۋسىز قۇقىق قىزمەتكەرلەرى جارالاندى, قازا تاپتى, مەملەكەتتىك جانە كاسىپكەرلىك نىساندار قيرادى. بۇل ادەيى ۇيىمداستىرىلعان دەپ ەسەپتەيمىن. ويتكەنى پرەزيدەنت ق.توقاەۆتىڭ ىسكە اسىرا باستاعان ساياسي جانە ەكونوميكالىق رەفورمالارىنا قارسى توپتار وسىنداي قاتىگەزدىككە باردى. ءيا, ەلدە قوردالانىپ قالعان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ماسەلەلەر بار. ول بەلگىلى. وسى جاعدايدى ۇتىمدى پايدالانعىسى كەلگەن بيلىكقۇمار ارامزالار, حالىقتىڭ اتىن جامىلىپ, وزدەرىنىڭ ارام پيعىلدارىن ىسكە اسىرعىلارى كەلدى. ولاردىڭ ويلارى مەملەكەتتە توڭكەرىس جاساۋ ەدى. قانتوگىستى ۇيىمداستىرۋشىلار بۇكىل وڭىرلەر كوتەرىلگەندە مەملەكەت باسشىسى ەلدەن كەتىپ قالادى نەمەسە ءوز ورنىن بوساتادى, بيلىكتى وڭاي بەرە سالادى دەپ ويلاعان بولۋى كەرەك. مۇنداي جاعدايلار ب ۇلىك شىققان مەملەكەتتەردە بولعانىن جاقسى بىلەمىز. شىنىندا دا ەلىمىزدى اۋىر جاعداي ورىن الدى. بيلىك قىل ۇستىندە تۇردى. الايدا قاسىم-جومارت كەمەل ۇلىنىڭ تاباندى پوزيتسياسى, وتكىر شەشىمدەرى جانە قازاقستان حالقىنا قايتا-قايتا جاساعان ۇندەۋلەرى كوڭىلگە سەنىم ۇيالاتىپ, قاسكويلەردىڭ ارام ويلارىن ىسكە اسىرۋعا مۇمكىندىك بەرمەدى. مەملەكەتتى حاوسقا جىبەرمەگەن باسشىنى كوزى اشىق, كوڭىلى وياۋ ادام باعالاي ءبىلۋى كەرەك!
سونىمەن قاتار وتانىمىزعا لاڭكەستەر قاۋىپ توندىرگەندە قايسارلىق پەن تاباندىلىق كورسەتىپ, ءوز شەپتەرىنەن شەگىنبەي, حالىق الدىندا ءوز بورىشتارىن ابىرويمەن ادال اتقارعان ەرجۇرەك, باتىل جاۋىنگەرلەر مەن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەرلىگى زور قۇرمەتكە لايىق.
ءماجىلىس دەپۋتاتتارى اقپان ايىندا وڭىرلەردە بولعاندا سايلاۋشىلاردىڭ كوتەرگەن ەڭ وزەكتى ماسەلەسى – قاڭتار وقيعاسىنا قاتىستى تەرگەۋ جۇمىستارىن زاڭدى جانە ءادىل جۇرگىزۋدى تالاپ ەتۋ بولدى. دەمەك باس پروكۋراتۋرا جانە باسقا دا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى تەرگەۋ جۇمىستارىن بارىنشا اشىق جۇرگىزىپ, كىمنىڭ كىم ەكەنىن انىقتاۋى قاجەت. بولعان جاعدايلاردى اشىق كورسەتىپ, ەشتەڭەنى جاسىرماعان ءجون. ويتكەنى جاسىرىن پروتسەسس ەل اراسىندا سەنىمسىزدىكتى كوبەيتەدى. سوندىقتان قاستاندىقتى كىمدەر ۇيىمداستىردى, ولارعا كىمدەر كومەكتەستى, كىمدەر قارجىلاندىردى, قارجىلار قايدان كەلدى دەگەن سۇراقتارعا تولىق جاۋاپ الىنىپ, حالىققا جاريالانۋى كەرەك.
سونىمەن قاتار دەپۋتاتتار اتىنا ازاماتتاردان ۇستالعان كۇدىكتىلەرگە قاتىستى تەرگەۋ امالدارى كەزىندە ولاردى قيناۋ, زورلاۋ, ۇرۋ, سوعۋ, جارالىلارعا ءتيىستى دارىگەرلىك كومەكتەر كورسەتىلمەۋ سياقتى فاكتىلەر بار دەگەن ارىز-شاعىمدار تۇسۋدە جانە الەۋمەتتىك جەلىلەردە دە اقپاراتتار بار. سوندىقتان پروكۋراتۋرا ءار ۇستالعان ازامات بويىنشا جانە زاڭ بۇزۋعا جول بەرگەن قۇقىق قورعاۋ قىزمەتكەرلەرىنە قاتىستى تەكسەرىستەر جۇرگىزىپ, زاڭ بۇزۋشىلىق فاكتىلەرى ورىن الدى ما, جوق پا, انىقتاپ, ءتيىستى شارالار الۋ قاجەت. اۋرۋ, جارالى ازاماتتار ءتيىستى ەمىن السىن. ولارعا قاجەتتى جاعدايلار جاسالسىن.
ءبىز ءبىر نارسەنى ەستەن شىعارماۋىمىز كەرەك. سوتپەن قىلمىسى دالەلدەنگەن ادام عانا قىلمىسكەر. سوندىقتان سوتتاردىڭ ۇكىمىن كۇتەمىز. كىنالىلەر ناقتى انىقتالىپ, زاڭعا سايكەس جازالانۋ كەرەك.
قاڭتار قاسىرەتى جايدان-جاي بولعان جوق. باۋىرلارىمىزدىڭ قانى بەكەرگە توگىلمەدى. ءبىز وتكەن كۇندەردەن ساباق الۋىمىز قاجەت. ءبىر عۇلاما ايتقان ەكەن: ء«بىر جاماندىقتىڭ ارتىندا ەكى جاقسىلىق بار» دەپ. بولعان جاعداي قوعامنىڭ تازالانۋىنىڭ باستاۋى بولار. ەلىمىز جاڭا باعىتقا بەت بۇردى. حالىق بيلىكتەن وڭ وزگەرىستەر كۇتەدى, ءتىپتى رەفورمالاردى بىرگە ىسكە اسىرۋعا مۇددەلى. ەگەر جاڭا قازاقستاندى قۇرامىز دەسەك ەسكى ادىستەر مەن شابلونداردان ارىلىپ, ءوزىمىز دە وزگەرۋىمىز قاجەت, بيلىك تە وزگەرۋى ءتيىس. اسىرەسە سوت جۇيەسى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى دا جاڭاشا جۇمىس ىستەۋگە مىندەتتى. بۇل – ەل, پرەزيدەنت, ۋاقىت تالابى!
قازىر بۇكىل الەم تۋربۋلەنتتى جاعدايعا ءتۇستى. ءبىز بۋىنى ەندى قاتايىپ كەلە جاتقان مەملەكەتپىز. ەلدىڭ ەرتەڭىن بولجاۋ وتە قيىن. رەسپۋبليكانىڭ تۇراقتىلىعى مەن تاۋەلسىزدىگى ۇلكەن سىناققا ءتۇسىپ وتىر. مەملەكەتىمىزدى تۇمسىقتىعا شوقىتتىرماي, قاناتتىعا قاقتىرماي الىپ شىعۋ تەك پرەزيدەنتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگى ەمەس, بۇل پارلامەنتتىڭ, ۇكىمەتتىڭ جانە ءاربىر قازاقستاندىقتىڭ پارىزى.
جاڭا قازاقستاننىڭ ودان ءارى دامۋى حالقىمىزدىڭ سابىرلىعى مەن سەنىمىنە, مەملەكەتشىلىگى مەن اۋىزبىرشىلىگىنە, بەلسەندىلىگى مەن قاجىرلى ەڭبەگىنە تىكەلەي بايلانىستى, ال بۇل قاعيداتتاردى ىسكە اسىرۋ ەلىمىزدە رۋحى مىقتى, ءادىل قوعامدى ورناتۋدى قاجەت ەتەدى.
ەدىل جاڭبىرشين,
ءماجىلىس دەپۋتاتى