ەسىرتكىگە قارسى كۇرەس ورىستەي ءتۇسۋى كەرەك

ال 2021 جىلعى قىركۇيەك ايىندا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ەرالى توعجانوۆ وسى ماسەلەگە بايلانىستى ار­نايى كەڭەس وتكىزدى. وسىنداي ۇلكەن كا­بينەتتەردەگى كوڭىل اۋدارۋدىڭ ناتي­جە­سىندە ەسىرتكىگە قارسى كۇرەس بۇرىن­عى­دان دا جاندانا ءتۇستى. بىراق ونى تولىق جەڭۋدىڭ كۇنى ءالى الىس ەكەنى بەلگىلى بولىپ وتىر. كۇرەس كۇشەيگەن سايىن سين­تە­تيكالىق ەسىرتكىلەردى قولدانۋدىڭ قار­قى­نى دا بارىنشا جوعارىلاپ بارادى. ەڭ قيىنى سول, بۇل كەسەل جاستار اراسىندا قاتتى تاراۋدا.

ىشكى ىستەر ورگاندارى باسقا دا مەملە­كەت­تىك ورگاندارمەن ءوزارا ءىس-قيمىل جاساي وتىرىپ, ەسىرتكى قىلمىسىن جويۋ, ناشا­قور­لىقتىڭ الدىن الۋ جونىندە ماقساتتى جۇ­مىستار جۇرگىزۋدە. سونىڭ ىشىندە ەسىرت­كى قولدانۋدىڭ الدىن الۋ بويىنشا جۇر­گى­زىلىپ جاتقان جۇمىستاردىڭ كولەمى زور.

سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق پولي­تسيا دەپارتامەنتى ەسىرتكى قىلمىسىنا قار­سى ءىس-قيمىل باسقارماسىنىڭ باستىعى, پولكوۆنيك جاندوس باسىباەۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, وسى كەسەلمەن كۇرەس كۇشەيە تۇسكەنىمەن, وسىعان قاتىستى قىلمىس سانى 2020 جىلمەن سالىستىرعاندا 2021 جىلى ارتا تۇسكەن. ەسىرتكىمەن بايلانىس­تى قىلمىس سانى دا 7,7 پايىزعا ارتقان. ەسىرتكى ساتۋمەن اينالىسۋشىلار سانى ءتىپتى 20 پايىزعا دەيىن كوتەرىلىپ, 49-دان بيىل 59-عا جەتكەن. سونىمەن قاتار بىلتىر ءبىر ۇيىمداسقان توپ تا اشكەرەلەنگەن. ەسىرتكى شەگىپ رۋلگە وتىرۋ فاكتىلەرى دە 3 ەسە ارتقان.

«وبلىس اۋماعىندا ەسىرتكىنى قولدان جاساۋمەن اينالىسقان 8 ناركولوگيالىق لا­بوراتوريا اشكەرەلەندى. ولار سينتەتي­كا­لىق ەسىرتكى جاساۋمەن اينالىسقان», دەيدى پولكوۆنيك. ونىڭ بىرەۋى ءتىپتى جام­بىل اۋدانىنداعى شاعىن عانا ميرو­ليۋبوۆو اۋىلىنان تابىلىپتى. قارا­نيەت­تى­لەر اۋىلدى جەرلەردە تەكسەرىس از بولاتىنىن ەسكەرىپ, ءبىر ءۇيدى ارنايى جالداپ الىپ, ەسىرتكى دايىنداعان. كەپتىرەتىن, قۇر­عاتاتىن ارناۋلى قۇرالدارى, تارازىلارى مەن كولبالارى, ءتىپتى قىشقىلدان ساقتاندىراتىن ارناۋلى كوستيۋمدەرىنە دەيىن بولعان. اۋىل ادامدارى ولاردىڭ نەمەن اينالىسىپ جاتقانىن قايدان ءبىلسىن, تەك ءبىر ەرەكشە وتكىر يىستەردىڭ شىعاتىنىنا عانا كۇدىكتەنىپ, پوليتسياعا حابارلاعان. ارناۋلى وپەراتسيا بارىسىندا قىلمىستى «ىسمەرلەر» تەگىس ۇس­تا­لىپ, ولاردان 3 كيلوگرامنان ارتىق سينتەتيكالىق ەسىرتكى الىنعان. ونىڭ ءبارىن 50 مىڭ قالتاشاعا ءبولىپ سالىپ تا قويعان ەكەن.

بىلتىرعى قاراشا ايىندا بولعان سوت وسى قىلمىستىق ۇيانى ۇيىمداستىرۋشىنى 16 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىردى. قالعاندارى دا 11-15 جىلدار اراسىندا جازاسىن الدى.

مىنە, وسىنداي فاكتىلەر ەسىرتكىگە قار­سى كۇرەستى بەلسەندى جۇرگىزۋدى تالاپ ەتىپ وتىر. قازىر ەسىرتكىمەن بايلانىستى قىلمىستاردىڭ جازاسى قاتاڭداتىلدى. ەسىرتكى ساتۋمەن اينالىسقان ادام ەڭ كەمى 10 جىلدان 20 جىلعا دەيىن قا­مال­ۋى مۇمكىن. بىلتىر وبلىستا 120 ادام وسى قىلمىس تۇرىمەن سوتتالدى. ەسىرتكىنى جارنامالاۋ مەن ناسيحاتتاۋ دا بۇرىنعىداي اكىمشىلىك جازا ەمەس, باس بوستاندىعىن ايىرۋ جازاسىنا كەسى­لە­تىن بولدى. قالاداعى بارلىق پيك تو­راعالارى ۇيلەردىڭ كىرە­بە­رىستەرىنە ەسىرت­كىنى قايدان الۋعا بولاتىنىن اس­تار­لاپ جازعان گراففيتتەردى ايى­را­تىن بولدى. ول ءۇشىن ەسىرتكىگە قارسى كۇرەس باسقارماسى پيك توراعالارىنىڭ ءبارىن جيناپ بىرنەشە رەت وقۋ-سەمينار­لا­رىن وتكىزدى. سونىڭ ارقاسىندا گراف­فيت­تەردىڭ سانى قازىر ءبىرشاما ازايدى. كىرەبەرىستەردەن گراففيتتى كورگەن توراعا ۆاتساپ ارقىلى ارناۋلى چاتقا بىردەن حابارلايدى. سونىمەن قاتار ەسىرتكىگە قارسى «رەفلەكس», «پاۋتينا», «دارمەك», «ترانزيت», «كانال-گرانيت باستيونى», «قاراسورا» اتتى بىرنەشە جەدەل-پروفيلاكتيكالىق وپەراتسيا­لار جۇرگىزىلگەن. وسىنداي بارلىق جۇر­گىزىل­گەن شارالاردىڭ سانى 267, وعان 15 مىڭنان ارتىق ادام قاتىستىرىلعان. بىراق سونىڭ وزىندە ناشاقورلار سانى ارتىپ وتىر­عا­نىن جوعارىدا ايتتىق. دەمەك, ءىس-شارا­لار­دىڭ تيىمدىلىگىن ءالى دە ارتتىرا ءتۇسۋ كەرەكتىگى سۇرانىپ تۇر.

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى