ۇشاقتى ىزدەۋ اۋماعى كەڭەيۋدە

 شاراينا

8 ناۋرىز كۇنى مالايزيانىڭ استاناسى كۋالا-لۋمپۋر قالاسىنان قىتاي استاناسى پەكينگە ۇشىپ شىققان بوينگ-777 جولاۋشىلار ۇشاعى ءالى تابىلماي وتىر.  بۇگىندە ونى ىزدەۋ اۋماعى بارىنشا كەڭەيتىلە تۇسۋدە. وسى ارالىقتا قازاقستاندىق ديسپەتچەرلەر ۇشاقتىڭ ەل اۋماعىنا وتپەگەنىن مالىمدەدى. قازىرگى كەزدە بوينگتى ىزدەستىرۋگە قىتاي تاراپى دا كىرىسىپ كەتتى. ويتكەنى, ۇشاقتاعى جولاۋشىلاردىڭ ۇشتەن ەكىسى وسى ەل ازاماتتارى بولاتىن. ونىڭ ۇستىنە  جوعالعان ۇشاق بورتىنداعى قىتايلىقتاردىڭ تۋعان-تۋىسقاندارى مالايزيانىڭ بوينگتى ىزدەس­تىرۋدەگى دارمەنسىزدىگىنە نارازىلىقتارىن ءبىلدىرىپ جاتىر. ەندى جوعالعان اۋە كەمەسى اۆستراليا قۇرلىعى ماڭىنان دا ىزدەستىرىلمەك. قاجەتتىلىك بولماي قالعان تايلاند باسشىلىعى 19 ناۋرىز, بۇگىننەن باستاپ ەلدەگى جاپپاي نارازىلىقتارمەن بايلانىستى ەنگىزىلگەن توتەنشە جاعداي رەجىمىن الىپ تاستاۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. بۇل رەجىم  كەم دەگەندە 30 ساۋىرگە دەيىن جالعاسپاق. بيلىكتەگىلەردىڭ ايتۋلارىنشا, سوڭعى ۋاقىتتاردا توتەنشە جاعداي رەجىمىن ۇستاپ تۇرۋعا قاجەتتىلىك بولماي قالعان. قاجەتتىلىك بولماي قالعان دەگەندە, كەيىنگى كەزدەرى تايلاندتاعى نارازىلىق شارالارى السىرەي تۇسكەنگە ۇقسايدى. بۇعان قوسا, رەجىمدى الىپ تاستاۋ جونىندە بيزنەس وكىلدەرى ءوتىنىش تۇسىرسە كەرەك. سەبەبى,  ەلدەگى تۇراقسىزدىق تۋريستەر اعىمىنىڭ ايتارلىقتاي ازايۋىنا الىپ كەلگەن. ال بانگكوك پەن ەل استاناسىنا جاقىن جاتقان پروۆينتسيالاردا توتەنشە جاعداي رەجىمى ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 22 قاڭتارىندا ۇكىمەت باسشىلىعىنا سايلاۋ ناتيجەسىنە نارازىلار كوپتەپ بوي كورسەتىپ, جاپپاي تارتىپسىزدىكتەر ورىن العان سوڭ ەنگىزىلگەنى بەلگىلى.

قىسقا قايىرىپ ايتقاندا:

 فرانتسيادا پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى «فەسسەنحايم» اەس-ءى اۋماعىنا ەنىپ كەتكەن 17 بەلسەندى ەكولوگتى قاماۋعا الدى. اەس اۋماعىنا بارلىعى 40 ادام وتكەن ەكەن. ولار كونەرگەن ستانسانى جابۋدى تالاپ ەتكەن. بەلسەندىلەردىڭ پىكىرىنشە, توزعان اەس بۇكىل ەۋروپاعا قاۋىپ ءتوندىرۋى ىقتيمال.  يتار-تاسس اگەنتتىگى كەڭەستىك كەزەڭدەگى اتاۋى – تاسس اتاۋىنا قايتا ورالاتىن بولدى. «روسسيسكايا گازەتانىڭ» حابارلاۋىنشا, مۇنداي شەشىم اگەنتتىكتىڭ 110 جىلدىعىن مەرەكەلەۋگە دايىندىق بويىنشا ۇيىمداستىرۋ كوميتەتىنىڭ ماجىلىسىندە قابىلدانعان. بۇل باستاما ءبىراۋىزدان قولداۋ تاپقان. ەندى سوڭعى ءسوزدى اگەنتتىكتىڭ قۇرىلتايشىسى – رەسەي ۇكىمەتى ايتاتىن بولادى. ەكسترەميسكە – 10 جىل تۇرمە تاجىكستاننىڭ گافۋر اۋدانىندا شاشتاراز بولىپ ىستەيتىن حاميدوۆ دەگەن بىرەۋ يسلامشىل «حيزب-ۋت-تاحرير» ۇيىمىنا قاتىسقانى ءۇشىن 10 جىل مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى. تەرگەۋ دەرەكتەرىنە قاراعاندا, حاميدوۆ اتالعان ۇيىم قاتارىنا  2005 جىلى كىرسە, شاشتاراز بولىپ جۇمىس ىستەي ءجۇرىپ, ۇيىم مۇشەلەرىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداپ كەلگەن. ونى ارنايى قىزمەت ورىندارى ۇستىمىزدەگى جىلى قاماۋعا العان, بىراق ناقتى قاي كەزدە ەكەنى ايتىلمايدى. ەندى حاميدوۆ جازاسىن كۇشەيتىلگەن رەجىمدەگى كولونيادا  وتەيتىن بولادى. «حيزب-ۋت-تاحرير» (يسلام ازات ەتۋ پارتياسى) ۇيىمىنا كەلسەك, ول الدىنا يسلام مەملەكەتىن قۇرۋدى ماقسات ەتىپ قوياتىنى ءمالىم. وعان كوپتەگەن ەلدەردە, ونىڭ ىشىندە قازاقستان دا بار, تىيىم سالىنعان. رەسمي دەرەككە سايكەس, تاجىكستاندا قازىرگى كەزدە «حيزب-ۋت-ءتاحريردىڭ» 500 مۇشەسى قاماۋدا وتىرعان كورىنەدى. «پروگرەسشىلەردىڭ» سايلاۋداعى جەڭىسى سەربيادا كەزەكتەن تىس پارلامەنتتىك سايلاۋ بولىپ ءوتتى. ەندى جەڭىسكە جەتكەن «سەربيا پروگرەسسيۆتى پارتياسىنىڭ» سەركەسى الەكساندر ۆۋچيچ پرەمەر-مينيستر پورتفەلىن يەلەنەتىن بولدى. ءسويتىپ, ول پار­­لامەنتتىك كوپشىلىكتى باسقا پارتيالارمەن كواليتسياعا بىرىكپەي-اق ءوز بەتىنشە قالىپتاستىرا الادى. رەسپۋبليكالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا, «پروگرەسشىلەر» سايلاۋشىلاردىڭ شامامەن 50 پايىز داۋىسىن العان. بۇل ولارعا جوبامەن العاندا 160 دەپۋتاتتىق ورىنتاقتى يەلەنۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ەكىنشى ورىندا ءىس باسىنداعى پرەمەر-مينيستر  يۆيتسا داچيچ جەتەكشىلىك ەتەتىن «سەربيا سوتسياليستىك پارتياسى» تۇر. «سسپ» سايلاۋشىلاردىڭ 15 پايىزداي داۋىسىن السا, پارلامەنتتە 50 ورىننان ءۇمىتى بار. ءۇشىنشى, ءتورتىنشى  ورىندارداعى «دەموكراتيالىق پارتيا» مەن «جاڭا دەموكراتيالىق پارتيا» 5 پايىزدىق كەدەرگىنى زوردىڭ كۇشىمەن بولسا دا  ەڭسەرە الىپتى. «اعاش تۇبىندەگى» مول قازىنا كاليفورنيا شتاتىنىڭ سولتۇستىگىندە مول بايلىق تابىلدى. ساراپشىلاردىڭ سوزدەرىنە قاراعاندا, ودان 10 ملن. دوللارعا دەيىن تابىس تابۋعا بولادى. قازىنانىڭ قۇرامىنا 1427 التىن تيىن كىرەدى. ولاردىڭ نومينالدى قۇنى – 27 مىڭ دوللار. قازىنانى تاۋىپ العان ەرلى-زايىپتى مەري مەن دجون (تەكتەرى ايتىلمايدى) ونى ساتۋدى كوزدەپ وتىر. ال تيىندار تۋرالى كوپ نارسە بەلگىسىز. بەلگىلىسى – كوپشىلىگى سان-فرانتسيسكو قالاسىنداعى تيىن سارايىندا سوعىلىپتى. باسقا قالالاردا شىعارىلعاندارى دا بار, بىراق ولار از. ەرلى-زايىپتىلار قازىنانى وزدەرىنىڭ يتتەرىمەن قىدىرىستاپ ءجۇرىپ تاۋىپ العان. جەردەن ءبىر نارسەنىڭ ۇشى شىعىپ تۇرعانىن كورگەن ولار جاقىنداپ كەلگەندە قاڭىلتىر بانكىنى بايقاعان. الىپ شىعىپ قاراسا, ىشىندە كىلەڭ مۇقيات جينالعان التىن تيىندار ەكەن. دجەكپوت يەسى – اۆتوسلەسار بۇعان دەيىن ۇلىبريتانيادا بەلگىسىز بىرەۋ 107,9 ملن. فۋنت ستەرلينگ لوتەرەيا دجەكپوتىن ۇتىپ العانى حابارلانعان بولاتىن.  ەندى ونىڭ كىم ەكەنى بەلگىلى بولىپ وتىر. اياق استىنان ميلليونەر اتانعان باقىت يەسى اۆتوسلەسار  بولىپ شىقتى. ونىڭ قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن ازىرشە اتى-ءجونى ايتىلماۋدا. لوتەرەيانى ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ سوزدەرىنە قاراعاندا, اۆتوسلەسار  ۇتىسىنا كەلىپ تە ۇلگەرگەن. جاقىندا ول وتانداستارىنا تانىستىرىلاتىن بولادى. 107,9 ملن. فۋنت ستەرلينگ ۇتىس ۇستىمىزدەگى جىلعى ۇلىبريتانياداعى ەڭ ءىرى ۇتىس بولىپ تابىلادى. باقىتتى بيلەت ساتىپ العان اۆتوسلەسار لوتەرەيا دجەكپوتىن ۇتىپ العان ەڭ باي ادامداردىڭ تىزىمىندە ءتورتىنشى تۇر.  ءبىرىنشى ورىنعا 2011 جىلى 161 ملن. فۋنت ستەرلينگ ۇتىپ العان كولين جانە كريس ۋيەرلەر ورنالاسىپتى. ينتەرنەت ماتەريالدارى نەگىزىندە ازىرلەنگەن.