بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدەگى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندەگى ماسەلەلەر نەندەي دەڭگەيدە جانە پەداگوگ قىزمەتكەرلەردىڭ الەۋمەتتىك الەۋەتى قانداي جاعدايدا ەكەنىن ءبىلۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم قىزمەتكەرلەرى كاسىپوداعىنىڭ ءتورايىمى مايرا امانتاەۆامەن اڭگىمەلەسكەن ەدىك.
– مايرا تۇرعانقىزى, تاريحقا كوز جۇگىرتەتىن بولساق, قوعام دامۋى مەن مەملەكەتتىڭ تۇراقتىلىعى ءۇشىن كاسىپوداقتار ايتارلىقتاي ىقپال جاساعانىن كورەمىز. ال بۇگىنگى تاڭدا كاسىپوداق ءوزىنىڭ پارمەندىلىگىن جوعالتىپ العان جوق پا؟ نارىق زامانىندا كاسىپوداقتىڭ ماڭىزى نەدە دەپ ويلايسىز؟
– ءيا, كاسىپوداق ەڭ پارمەندى ۇيىم بولعان. كەڭەس وكىمەتى كەزىندە ەلدەگى جۇمىسشىلاردىڭ 95%-ى كاسىپوداقتارعا مۇشە ەدى. ول ءداۋىر ءوتتى, كەتتى. قازىر زامان بولەك, تالاپ ەرەكشە. كەڭەس وكىمەتى قۇلاعاننان كەيىن بارلىق تمد ەلدەرىنىڭ كاسىپوداقتارى سەكىلدى, قازاقستاننىڭ كاسىپوداقتارى دا ەلىمىز نارىقتىق ەكونوميكاعا كوشكەندە تالاي قيىنشىلىقتاردى باستان وتكەردى. جاسىراتىن نەسى بار, شەكتەۋ شارالارى دا جۇرگىزىلدى. مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتاندىرۋ قۇقىقتارىنان ايىرىلدى. الايدا, كاسىپوداق ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ بارىسىندا ءوز جۇمىسىن ءبىر ءسات تە توقتاتقان ەمەس. قوعامدىق ۇيىمنىڭ پارمەندىلىگى نەدە دەسەڭىز, ونىڭ بۇقارالىق سيپات الۋىندا. بۇقارالىق دەڭگەيگە جەتپەگەن ءالسىز ۇيىمدارمەن ەشكىم دە ساناسپايدى. سوندىقتان دا قازىر ەلباسى تاپسىرماسىنا وراي, كاسىپوداق قوزعالىسىن مەيلىنشە جالپىحالىقتىق سيپاتقا جەتكىزۋدىڭ قاجەتتىلىگى تۋىنداپ وتىر.
ەڭبەك نارىعىندا جۇمىس بەرۋشى مەن جۇمىسشىنىڭ اراسىندا ەڭبەك كودەكسىنە سايكەس ەڭبەك قاتىناستارىن رەتتەيتىن ەكى جاقتى كەلىسىمشارت نەمەسە ەڭبەك ۇجىمى مەن جۇمىس بەرۋشىنىڭ اراسىندا ۇجىمدىق شارت بولۋى قاجەت. سول ۇجىمدىق شارت ارقىلى ەڭبەك ادامىنىڭ ەڭبەك ەتۋ قۇقىعى رەتتەلىپ وتىرادى. ياعني كاسىپوداق ولاردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جانە زاڭدى ەڭبەك قۇقىقتارىنىڭ بۇزىلماۋىن, ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىنىڭ زاڭ اياسىندا ساقتالۋىن قاداعالايدى. كاسىپوداق مۇشەسىنىڭ قۇقىعى بۇزىلعان جاعدايدا, سول ەڭبەك داۋىن مۇمكىندىگىنشە بەيبىت تۇردە رەتتەۋگە تىرىسادى. قاجەت بولعان جاعدايدا زاڭ ورگاندارىندا ولارمەن بىرگە قورعاۋشى رەتىندە ارەكەت جاسايدى. كوبىندە ەڭبەك ۇجىمدارىنىڭ ءوزىندە ۋشىقتىرماي شەشۋگە اتسالىسادى. شەشىلە قويماعان جاعدايدا, كاسىپوداقتاردىڭ جوعارى ورگاندارىنىڭ كومەگىنە جۇگىنەدى. ونداي مىسالدار وتە كوپ. جەكە ارىز-شاعىمداردان باسقا, كەيبىر زاڭ اكتىلەرىندە كورسەتىلگەندەي, پىكىرلەرىن ۇجىمدىق تۇردە دە ءبىلدىرە الادى.
– كاسىپوداق ۇيىمدارى ەڭبەك داۋلارىن شەشۋگە قانشالىقتى قاۋقارلى؟
– وتە دۇرىس سۇراق. بارلىق ەڭبەك ۇجىمدارى ەسەپ بەرۋ-سايلاۋ جينالىستارىندا وزدەرىنىڭ قالاۋىمەن قوعامدىق نەگىزدە باستاۋىش كاسىپوداق ۇيىمىنىڭ توراعاسىن نەمەسە ءتورايىمىن سايلايدى. جۇمىستىڭ پارمەندى بولۋى ولاردىڭ بىلىگىنە تىكەلەي بايلانىستى. سايلانعان ادام ساۋاتتى مامان بولۋمەن بىرگە, ەڭبەكتىڭ قۇقىقتىق-زاڭنامالىق نەگىزدەرىن بەس ساۋساعىنداي مەڭگەرۋى كەرەك. بويلارىندا ادامي قاسيەتتەرى, ادامعا جاناشىرلىعى بيىك دارەجەدە بولۋى ءتيىس. ونداي قاسيەتتەرى, ەڭبەك ۇجىمىندا بەدەلى بولماسا, تۋىنداعان داۋلاردى وڭتايلى شەشە المايدى. قيىندىقتار تۋىندايدى.
ەلدىڭ بارلىق ايماقتارىندا, اۋدانداردا ءبىلىم جانە عىلىم قىزمەتكەرلەرى كاسىپوداعىنىڭ وكىلدەرى جۇمىس جاسايدى. ولار جەرگىلىكتى بيلىك ورگاندارىمەن بىرلەسە وتىرىپ, ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندەگى كەز كەلگەن ارىز-شاعىمداردى تەكسەرەدى. اق-قاراسىن انىقتايدى. سونىڭ ناتيجەسىندە پايدا بولعان داۋلار ۇشقىنىن ۋشىقتىرماي كەلىسسوزدەر ارقىلى دەر كەزىندە شەشۋدىڭ جولدارىن ىزدەستىرەدى. قايتالاپ ايتام, بۇل جەردە ادامي قاسيەت الدا تۇرىپ, قاراپايىم جۇرتتىڭ مۇددەسى ءبىرىنشى كەزەكتە بولۋى قاجەت. قوعام دامۋى, نارىق ءداۋىرى بىزدەن وسىنى تالاپ ەتەدى.
– ەلباسىنىڭ بيىلعى جولداۋىنداعى «ماڭگىلىك ەل» يدەياسىن جۇزەگە اسىرۋدا ءبىلىم جانە عىلىم قىزمەتكەرلەرى كاسىپوداعى الدىنا قانداي ماقساتتار, مىندەتتەر قويىپ وتىر؟
– بۇگىندە بۇل جولداۋ بارلىق مەكەمەلەردە قىزۋ تالقىلانىپ جاتىر. ءبىز دە جان-جاقتى سارالاپ شىقتىق. جولداۋدا ەلدىڭ دامۋى, ەڭبەكتىڭ قورعالۋى, ەڭبەكشىلەردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىنە سەرگەكتىك تانىتۋ ەرەكشە اتالىپ ءوتىلدى.
كاسىپوداقتىڭ سالالىق قۇرىلىمدارى تاپسىرمالاردى ۋاقتىسىندا ورىنداۋ ىسىنە بار كۇش-جىگەردى جۇمساپ كەلەدى. ءبىزدىڭ باستى العا قويعان باعدار – ەل ازاماتتارىنىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋى مەن جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋدا ولاردىڭ قۇقىعىنىڭ بۇزىلماۋىن قاداعالاۋ, كوزدەن تاسا ەتپەي, نازاردا ۇستاۋ.
– ناقتى اتقارىلعان جۇمىستارعا توقتالا كەتسەڭىز.
– ايتالىق, ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە – 400-دەن استام, مەملەكەتتىك مەكەمەلەردە – 14 سالالىق ورگاندار مەن اكىمشىلىكتەردە 16 قامقورلىق جاسايتىن ايماقتىق كەڭەستەر قۇرىلدى.
جولداۋدىڭ ورىندالۋى مەن ماقساتقا جەتۋىنە تەك مەملەكەتتىك لاۋازىم يەلەرى عانا ەمەس, جۇرەگى ەلىم دەپ سوققان ازامات ءوز ۇلەسىن قوسىپ, ەڭبەك ەتۋى كەرەك. بۇل ءاربىر كاسىپوداق جەتەكشىسىنىڭ دە باستى مىندەتى. ولار ءوزى قىزمەت ەتەتىن ۇجىم مۇشەلەرىمەن تىعىز بايلانىستا جۇمىس اتقارۋى كەرەك. ولاردىڭ بويىندا بىلىمدىلىك پەن تاباندىلىق, كاسىبي شەبەرلىك پەن ۇلكەن ادامگەرشىلىك بولۋى تالاپ ەتىلەدى. ويتكەنى, ءبىزدىڭ ۇيىم قازاقستان كاسىپوداقتارىنىڭ قۇرامىنداعى ەڭ ءىرىسى. مىسالى, وتاندىق كاسىپوداقتا ەكى ميلليوننان استام مۇشە بولسا, سونىڭ ۇشتەن ءبىرىن ءبىلىم جانە عىلىم قىزمەتكەرلەرى كاسىپوداعى قۇرايدى.
جولداۋداعى باستى باعىتتىڭ ءبىرى – بىلىكتى كادرلار دايىنداۋ. بۇل جاستاردىڭ ەڭبەك نارىعىندا ۇتىلماۋى, باسەكەدە ءوز ورنىن الۋى ءۇشىن اۋاداي قاجەت. وسىعان وراي كاسىپوداقتىڭ ورتالىق ۇيىمى ناقتى ىسكە ەرەكشە كوڭىل اۋدارىپ وتىر. ءبىز جاستاردى قاتارىمىزعا كوبىرەك تارتىپ, ولاردىڭ ىشىنەن ءوز كوشباسشىلارىن ىرىكتەپ شىعارۋدى, كاسىپوداق جۇمىسىنىڭ قىر-سىرلارىن ۇيرەتۋدى قولعا الدىق. ءتۇرلى سەمينارلار مەن وقۋلار, ترەنينگتەر مەن دوڭگەلەك ۇستەلدەر ۇيىمداستىرىلىپ, كونفەرەنتسيالار مەن كەزدەسۋلەر وتكىزۋدەمىز.
جىل سايىن اۋداندىق, وبلىستىق, سالالىق, رەسپۋبليكالىق, حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ۇيىمداستىرىلاتىن سەمينارلار كاسىپوداق قىزمەتكەرلەرى مەن بەلسەندىلەرىنىڭ بىلىكتىلىكتەرىن ارتتىرۋعا ەداۋىر ىقپال جاساپ كەلەدى. ماسەلەن, كاسىپوداق باسشىلارىنىڭ زامانعا ساي بولۋى ءۇشىن جامبىل, قاراعاندى, وڭتۇستىك قازاقستان, پاۆلودار, وبلىستارىنىڭ سارىاعاش اۋداندىق, تۇركىستان قالالىق كاسىپوداق كەڭەستەرىندە, وزگە دە بولىمشەلەردە وقىتۋ-مەتوديكالىق كابينەتتەر بار. ونداعى وقۋ جۇيەسى ونلاين رەجىمىندە جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن زاماناۋي تەحنيكالىق, ەلەكتروندى بايلانىسپەن, بەينە-كورىنىس قۇرىلعىلارىمەن تولىق جابدىقتالعانىن ايتا كەتسەم دەيمىن. مەملەكەتىمىزدىڭ نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرىمەن قامتاماسىز ەتەتىن كىتاپحانا دا جۇمىس ىستەيدى.
كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنىڭ ءتوراعاسى ءا.قۇسايىنوۆ جۋىردا باس كەڭەستىڭ وتىرىسىندا جاستار ساياساتىنا ايرىقشا باسىمدىقتار بەرۋ كەرەكتىگى جايلى ەرەكشە اتاپ ءوتىپ, سالالىق كاسىپوداق قىزمەتكەرلەرىنە جوعارىدا ايتقانىمداي, بەلسەندى جاستاردى تارتۋ ماسەلەسىن جولعا قويۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى ارنايى تاپسىرما بەردى. كاسىپوداق قىزمەتىن جانداندىرۋدا حالىقارالىق ۇيىمدارمەن جاسالاتىن ىنتىماقتاستىقتىڭ دا ىقپالى وراسان. كاسىبيلىك جاعىنان دوستاستىق ورناتقان ءبىزدىڭ كاسىپوداق ۋاقىت وتكەن سايىن ولارمەن اراداعى بايلانىستاردى نىعايتا تۇسۋدە. بيىل ءساۋىر ايىندا ءبىلىم جانە عىلىم قىزمەتكەرلەرىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «ءبىلىم جانە عىلىم قىزمەتكەرلەرى كاسىپوداعىنىڭ ءى رەسپۋبليكالىق جاستار فورۋمى», بۇعان قوسا ماۋسىم ايىندا ۇيىمىمىزدىڭ 90 جىلدىعىنا ارنالعان «تۇركىتىلدەس ەلدەرى ءبىلىم كاسىپوداعىنىڭ ءىح ەۋرازيالىق فورۋمىن» وتكىزگەلى جاتىرمىز. اتالعان ءىس-شارالار «ماڭگىلىك ەل» يدەياسىنىڭ اياسىندا بولاتىنىن ەسكە سالا كەتەيىن.
– قازىرگى كەزدەگى پەداگوگتاردىڭ الەۋمەتتىك الەۋەتى قانداي دەسەك, بەرەر جاۋابىڭىز قالاي بولار ەكەن؟
– اتام قازاق «قىران قۇس ۇيادا نە كورسە, ۇشقاندا سونى ىلەدى», دەيدى. شىنىندا, بالا ومىرىندە مۇعالىمنىڭ ورنى بولەك. ونى ەشكىم جوققا شىعارا المايدى. ۇلتتىق سەزىم, ۇلتتىق نامىس, ۇلتتىڭ رۋحاني قۇندىلىقتارى, ءتىپتى قاراپايىم عانا ۇلكەنگە قۇرمەت, كىشىگە ىزەت ءتارىزدى كىسىلىك قاسيەتتەر – بارلىعى بالانىڭ مەكتەپ قابىرعاسىندا قانداي ءبىلىم, قانداي ءتالىم-تاربيە الىپ شىققانىنا تىكەلەي بايلانىستى. وسىدان-اق ۇستاز ەڭبەگىنىڭ ەرەكشە ەكەنى كورىنىپ تۇر عوي. بىردەن ايتايىن, ۇستاز ماسەلەسىن, ۇستاز مارتەبەسىن تولىعىمەن بيلىككە ارتىپ قويۋعا بولمايدى. قوعام بولىپ شەشۋگە اتسالىسىپ, قىزمەت ەتۋىمىز قاجەت. سەبەبى, مۇعالىم وقىتىپ جاتقان ۇل مەن قىز ەلدىڭ ەرتەڭى, ۇلت بولاشاعى.
ەلباسىنىڭ ۇلكەن قامقورلىعى, ۇكىمەت تاراپىنان جاسالىپ جاتقان ءىس-قيمىلدار از ەمەس. سوڭعى جىلداردىڭ وزىندە قانشاما وزگەرىستەر مەن بەتبۇرىستار بولدى. ەگەمەندىگىمىزدىڭ العاشقى جىلدارىنداعى قيىنشىلىقتار كەزىندە دە كاسىپوداقتار ۇستازدار جانىنان تابىلدى. پرەزيدەنتىمىزبەن بىرگە بولىپ, بۇرا تارتپاي, ەل بىرلىگى مەن تىنىشتىعىن ساقتاۋعا ۇلەس قوستى. ءبىلىم قىزمەتكەرلەرىنىڭ زاڭدى قۇقىعىن قورعاۋدا كوپ جاعدايدا سابىرلىلىق تانىتتى.
ارينە, قىزمەتكەرلەر ەڭبەگى ءوز دارەجەسىندە باعالانۋى كەرەك. ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ەڭبەكاقى ولشەمىنىڭ ءارتۇرلى بولۋى ءبىزدى الاڭداتادى. ورتاشا ەڭبەكاقى 80 مىڭ تەڭگەگە ارەڭ جەتەدى. بۇل دەگەنىمىز, رەسپۋبليكالىق ورتاشا كورسەتكىش دەڭگەيىنىڭ تەك 70%-ىن قۇرايدى. قازىرگى تاڭدا بىلىكتى جاس مۇعالىمنىڭ تاريفتىك جۇكتەمەسى – 42473 تەڭگە, ال ورتاشا كاسىبي ءبىلىمى بار تاربيەشىنىكى – 35 748 تەڭگە. مۇنداي جالاقىمەن تالانتتى جاستاردى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا قىزىقتىرا الامىز با؟ دەگەنمەن, ەلباسىنىڭ بيىلعى جولداۋىندا 2015 جىلدان باستاپ ءبىلىم بەرۋ قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەكاقىسىن 29 پايىزعا كوتەرۋ جونىندەگى تاپسىرماسى بولعان ەدى. تاياۋدا پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ بيىلعى 1 ساۋىردەن ايلىقتى 10%-عا كوتەرۋ قاجەتتىگىن ايتۋى, پەداگوگ قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن جاقسى ىنتالاندىرۋ بولىپ تابىلادى.
2007 جىلى ەڭبەك كودەكسىنە ازاماتتىق قىزمەت ينستيتۋتى ەنگىزىلدى. بارلىق مەملەكەتتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرى ازاماتتىق قىزمەتكەر اتاندى. مۇعالىمدەر ەڭبەك دەمالىسىنىڭ ۇزاقتىعى, ساۋىقتىرۋعا ارنالعان جاردەماقى, تاعى باسقا ءبىراز زاڭنامالىق كەپىلدەندىرىلگەن جەڭىلدىكتەرگە قول جەتكىزدى. 2012 جىلى «مەملەكەتتىك م ۇلىك تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ قولدانىسقا ەنۋىنەن باستاپ جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى كاسىبي ءبىلىم بەرۋ قىزمەتكەرلەرى ازاماتتىق قىزمەت ساناتىنان شىعارىلىپ, جوعارى وقۋ ورىندارى مەملەكەتتىك كاسىپورنى شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىعى نەگىزىندە قايتا قۇرىلدى. ءيا, ءالى دە بولسا ەڭبەك زاڭناماسىنداعى ازاماتتىق قىزمەت ينستيتۋتىن انىقتايتىن كەيبىر شەشىمىن تاپپاعان ماسەلەلەر جەتكىلىكتى.
ەلىمىزدىڭ بىرنەشە وبلىسىندا پەداگوگتاردىڭ كوممۋنالدىق قىزمەت اقىسىنىڭ 25 پايىزىن جەرگىلىكتى اتقارۋ ورگاندارىنىڭ بيۋدجەتى ەسەبىنەن وتەۋ جۇيەسى ءىسكە اسا باستادى. بۇل از دا بولسا ولاردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن وڭالتۋعا جاسالعان ءىس-شارالاردىڭ ءبىرى دەپ ايتا الامىن. الايدا, بۇل ماسەلە بارلىق جەردە تولىققاندى شەشىمىن تاپپاي وتىر. وعان كەيبىر وبلىستارداعى بيۋدجەتتىڭ تاپشىلىعى سەبەپ بولۋدا. مۇنداي ماسەلەلەردىڭ ءبىرازى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن, ءتۇرلى ۆەدومستۆو وكىلدەرىمەن بىرلەسىپ شەشۋگە ۇمتىلۋدامىز. ونىڭ مەحانيزمدەرىن جەتىلدىرۋ جولىندا الەۋمەتتىك ءارىپتەسىمىز ءبىلىم جانە عىلىم, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىكتەرىمەن ءبىراز جۇمىستار جۇرگىزىپ جاتىرمىز.
– «كاسىپوداقتار تۋرالى» زاڭنىڭ جاڭا نۇسقاسى بۇگىنگى تاڭدا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ قاراۋىندا جاتىر. بۇل تۋرالى نە ايتاسىز؟
– ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك جاڭعىرتىلۋى: جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامىنا قاراي 20 قادام» اتتى باعدارلى ماقالاسىندا ۇكىمەت پەن كاسىپوداقتار بىرلەسىپ جاڭا زاڭدى قابىلداۋ قاجەتتىگىن تاپسىردى. «كاسىپوداقتار تۋرالى» زاڭنىڭ كەرەكتىگىن مەملەكەت باسشىسى كاسىپوداقتىڭ باس كەڭەسىندە بولعاندا دا مىندەتتەگەن بولاتىن. تالقىداعى بۇل زاڭ كاسىپوداقتار قوزعالىسىن جەتىلدىرۋگە, ۋاقىتقا ساي ىزدەنۋگە, ىزگىلىككە ۇيرەنۋگە ايتارلىقتاي ىقپال جاسايدى دەگەن ويدامىز. ەلىمىزدىڭ جاڭا يندۋستريالاندىرۋ ساياساتىنا بايلانىستى ەكونوميكا الەۋەتىن اسىراتىن كوپتەگەن يننوۆاتسيالىق كاسىپورىندار قۇرىلاتىنى بەلگىلى. وسىعان بايلانىستى ەڭبەك ۇيىمدارىنداعى الەۋمەتتىك بازانى نىعايتۋدىڭ قاجەتتىگى تۋىندايدى. ونداي اۋقىمدى ىسپەن ءجىتى اينالىساتىن كاسىپوداق ۇيىمدارى بولادى. جاڭا زاڭنىڭ تۇپكىلىكتى ماقساتى, تاۋەلسىز ەلىمىزدەگى كاسىپوداق ۇيىمىنىڭ مارتەبەسىن كوتەرە وتىرىپ, ەڭبەك ادامى قۇقىقتارىنىڭ بۇزىلۋىنا جول بەرمەۋ. ياعني ەڭبەك داۋلارىن بەيبىت كەلىسىمدەر ارقىلى شەشىپ, ەل بىرلىگى مەن تىنىشتىعىن ساقتاۋ ىسىندەگى قالىپتاسقان ءداستۇردى جەتىلدىرە بەرۋ. كاسىپوداقتىڭ جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلىپ, دامۋى ءۇشىن ونىڭ قىزمەتىن زاڭداستىرۋدىڭ ماڭىزى وتە جوعارى. بۇل زاڭ ەلباسىنىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىنداعى تاپسىرمالاردى جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا ۇلكەن ءرول اتقاراتىنىنا سەنىمدىمىن. «كاسىپوداقتار تۋرالى» زاڭ جوباسىن دايىنداۋ مەن ونى ەڭبەك ۇجىمدارىندا تالقىلاۋ بارىسىندا ءبىزدىڭ كاسىپوداق ايتارلىقتاي بەلسەندىلىك تانىتتى. قايتالاپ ايتام, اتالعان زاڭ جۇمىس بەرۋشىلەر مەن كاسىپوداق ۇيىمدارىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرىپ, ونىڭ دامۋى مەن نىعايۋىنا جول اشادى. «ماڭگىلىك ەل» بولۋعا نيەتتى وتانىمىزدىڭ ەڭبەك ۇجىمدارىندا الەۋمەتتىك تۇراقتىلىقتىڭ ساقتالۋىنا جاڭا سەرپىلىس بەرەتىنىنە ەش ءشۇبا كەلتىرمەيمىن. قانداي ۇيىم بولسا دا العا قويعان ماقساتى, ايقىن ءمىندەتى, اسىرەسە جۇرت قىزمەتشىسى سانالاتىن كاسىپوداق ۇيىمدارى, تاۋەلسىزدىك تۇعىرىن بيىكتەتىپ, مەملەكەت مەرەيىن اسىرۋ, تاتۋلىقتىڭ تاعىلىمىن تانىتۋ, بەرەكە باستاۋى بىرلىك ەكەنىن ءتۇسىنىپ, ءتۇيسىنۋ دەپ بىلەمىن.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
سۇلەيمەن مامەت,
«ەگەمەن قازاقستان».