كەنتاۋ قالالىق قۇرىلىس ءبولىمىنىڭ باس مامانى فۋرقات قاۋىنباەۆ قىزمەتتىك كولىگى بولا تۇرا, ۆەلوسيپەدپەن جۇرگەندى ءجون سانايدى. قالادان 14 شاقىرىم جەردەگى قارناق اۋىلىنان كۇندەلىكتى جۇمىسىنا ۆەلوسيپەدپەن كەلىپ كەتۋ جىگىت اعاسىنا ەشقانداي قيىندىق تۋدىرمايدى. قايتا جان دۇنيەسىن سەرگىتەدى.
فۋرقات زاحيتدين ۇلىنىڭ ۆەلوسيپەدتى جانىنا سەرىك ەتكەنىنە بيىل 28 جىل بولىپتى. وسى جىلدار ىشىندە 23 ۆەلوسيپەد تاقىمداعان. ولاردىڭ ەكەۋى ابدەن توزىعى جەتكەنشە قىزمەتىنە جاراسا, 16-سىن ۇرلاپ كەتكەن.
– ءبىر ۆەلوسيپەدىم اپتاعا جەتپەي قولدى بولدى. كەيدە اپتاسىنا ەكى ۆەلوسيپەدتى ۇرلاتتىم. ال ەڭ ۇزاعىن 14 جىل ءمىندىم. راماسىنىڭ 8 جەرىنەن جامالعان ەدى. اۋىلعا كەتىپ بارا جاتىپ ءۇش جەرىنەن سىنىپ كەتتى. مەن كوپشىلىگىندە ۇستالعان ۆەلوسيپەدتى ساتىپ الامىن. وسىعان دەيىن 23 ۆەلوسيپەدكە مىنسەم, سونىڭ ۇشەۋى-اق جاڭا ەدى. بۇرىندارى اۋىلدان قالاعا كەلگەنشە ءبىر ۆەلوسيپەد مىنەتىنمىن. ال قالانىڭ ىشىندەگى جۇمىستارىما ەكىنشى ۆەلوسيپەدىمدى پايدالاناتىنمىن. قازىر بارلىعىنا ءبىر ۆەلوسيپەدپەن بارىپ ءجۇرمىن. ۇيدەگى گاراجىمدا قوسىمشا ءۇش ۆەلوسيپەدىم تۇر, – دەيدى ول.
بۇقارالىق سپورتتىڭ بۇل ءتۇرى جىگىت اعاسىنىڭ دەنساۋلىعىنا كوپ پايداسىن تيگىزىپتى. بوزبالا شاعىندا جەڭىل اتلەتيكامەن شۇعىلدانعان فۋرقات جوعارى وقۋ ورنىندا وقىپ جۇرگەندە جۇگىرۋدەن ەشكىمگە دەس بەرمەگەن. قاتارىنىڭ الدى بولىپ, ينستيتۋتتىڭ چەمپيونى اتانعان. ءتىپتى, رەسپۋبليكالىق ۋنيۆەرسيادالارعا دا قاتىسقان. ۇلكەن دارەجەگە جەتپەسە دە, كىشىگىرىم سايىستاردىڭ الدى بولعان. اسكەرگە بارعان كەزىندە دە جانىنا سەرىك بولعان سپورتتان قول ۇزبەگەن. تەك قىزمەتكە ورنالاسقان سوڭ, جۇگىرۋىن سيرەتىپتى.
– شاحتاعا ديسپەتچەر بولىپ جۇمىسقا ورنالاستىم. ءبىر جەردە وتىرىپ جۇمىس ىستەگەن سوڭ سپورتتى قويۋعا تۋرا كەلدى. ءبىراز كۇن وتكەن سوڭ جۇرەگىم اۋىرىپ توسەك تارتىپ جاتىپ قالدىم. تەكسەرىلدىم. «جۇرەگىڭ ۇلكەيگەن» دەگەن دياگنوز قويدى. وعان باستى سەبەپ – سپورتتى تاستاپ كەتۋىم بولىپتى. ورگانيزم ابدەن قالىپتاسىپ قالعاننان كەيىن, سپورتتى تاستاپ كەتۋگە بولمايدى ەكەن. جۇرەك اۋرۋى بويىنشا ناۋقاس اتانىپ, ەسەپكە تۇردىم. اۋرۋحانادان شىققان سوڭ اۋىلدان قالاعا جۇگىرىپ بارىپ كەلىپ ءجۇردىم. اۋىلداستارىم ك ۇلىپ, كەلەمەجدەگەن سوڭ ۆەلوسيپەدكە كوشتىم. سوندا دا اكەمە كەلىپ: «بالاڭا قوي دەسەيشى, ۇيات قوي, اقشاسى جوق بولسا, اقشا بەرەيىك», دەگەندەر دە بولدى. التى جىل قاتارىنان ۆەلوسيپەدپەن جۇرگەن سوڭ دارىگەرلەر «جۇرەگىڭ قالىپتى» دەپ ەسەپتەن شىعاردى. حالىق تا مەنى 15 جىل بويى ءسوز ەتتى. قازىر ۇيرەندى, – دەيدى كەنتاۋلىق ۆەلوشاباندوز.
فۋرقات زاحيتدين ۇلى قازىر كەنتاۋ قالالىق قۇرىلىس ءبولىمىنىڭ باس مامانى بولىپ قىزمەت ەتەدى. قارناق اۋىلىنان قالاداعى جۇمىسىنا 35 مينۋتتا جەتەدى. ءبولىمگە بەرىلگەن قىزمەتتىك كولىكتى تەك رەيدتىك جۇمىستاردا, قۇرىلىس نىساندارىن ارالاعاندا نەمەسە الىس ساپارعا شىققاندا عانا پايدالانادى.
باسشىلاردان دا «ۆەلوسيپەدىڭدى تاستا, ۇيات بولادى» دەگەندەرى دە كەزدەسىپتى. ءتىپتى, «سەن وزىڭە جۇكتەلگەن جۇمىستى ەمەس, جەكە ىستەرىڭدى اتقارىپ ءجۇرسىڭ», دەپ ۇرىسقان كەزدەرى دە بولىپتى. تەك جاعدايدى ايتىپ تۇسىندىرگەن سوڭ, «جوق» دەي الماپتى.
فۋرقات ۆەلوسيپەدتى جوعارى تالعاممەن الادى. اقاۋى بايقالسا, جوندەپ الۋ ەش قيىندىق تۋدىرمايدى. جاقسىلاپ كۇتىپ مىنسە, جەمشوپ, بەنزين سۇرامايتىن ۆەلوسيپەد ءجۇرىپ-تۇرۋىنا جاراپ تۇر.
– جۋىردا بالام الماتىدان 1985 جىلعى ۆەلوسيپەد الىپ كەلىپ بەردى. جاڭاسىن الماقشى بولىپ ەدىك, 300 مىڭ تەڭگە تۇرادى ەكەن. بىزگە قىمباتقا ءتۇستى. سودان بازاردان 15 مىڭ تەڭگەگە ەسكىسىن الدىق. قالانىڭ ادامدارى دا مەنى جاقسى تانيدى. «مەندە مىنانداي ۆەلوسيپەد بار, الاسىڭ با؟» – دەپ ۇسىنىس جاسايتىندارى دا بار. ەگەر دە ۇناپ جاتسا, كەرى قايتارمايمىن. ۆەلوسيپەدتى قىسى-جازى تەبەمىن. ەگەر دە قىستا قار قالىڭ بولسا, جۇمىسىما ۆەلوسيپەدتى جەتەلەپ جاياۋ بارىپ كەلەمىن. بۇل ءبىر جاعىنان ماعان ۇلكەن دەمالىس, – دەيدى ول.
فۋرقاتتىڭ ماماندىعى – ءساۋلەتشى. ونى كوپشىلىك كەي كەزدەرى ونەرتاپقىش دەپ تە اتايدى. قولى جۇمىستان قالت ەتكەندە جينالمالى ساتى مەن اۆتوماتتى تۇردە اشىلاتىن قاقپا جانە جەلدەن ەنەرگيا الاتىن جەلدەتكىش جاسايدى.
– جەلدەتكىشكە ۆەلوسيپەدتىڭ ديناموسىن قويدىم. قۇرىلىمى دۇرىس بولمادى. وتە قاتتى جەل تۇرماسا اينالدىرا المايدى. قازىرگى كەزدە ەندى قولدانىسقا ەنىپ جاتقان اۆتوماتتى تۇردە اشىلاتىن قاقپانى مەن 20 جىل بۇرىن جاساعانمىن. ءۇيىمنىڭ استىنداعى جەرتولەدەن 6 مەتر تەرەڭدىكتە تاعى ءبىر بولمە جاسادىم. ونى «شىلدەحانا» دەپ اتادىم. كۇن قاتتى ىسىعاندا سول جەرگە ءتۇسىپ دەمالامىن. دالادا 40-45 گرادۋس ىستىق بولسا, شىلدەحانادا 20-21 گرادۋس بولىپ تۇرادى. سالقىن. جانعا جايلى, دەيدى ول.
قايرات زاينيشەۆ.
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.