بەۋ, سولاردىڭ كوز جاسىنداي,
و, ءبارىبىر... اقتى جۇلدىز...
پەرنەتاقتانىڭ الدىنا جاقىنداي بەرگەندە مارالتايدىڭ وسى ءبىر ولەڭى سانامىزعا ساپ ەتە قالدى. قايدان؟ نەگە؟ بىلمەيمىن. اقىننىڭ ءتانى – جەر, جانى– عارىش قوي, رۋح بيىگىنەن كوز تاستاساق اي مەن جۇلدىزدىڭ جاقىنى سولار سەكىلدى كورىنەدى بىزگە.
ال كاسىبي تۇرعىدان ءدۇربى سالساڭىز, ارينە, الدىمەن عارىشكەرلەر مەنمۇندالايتىنى انىق. بالا كۇنىندە ۇشقىش بولۋدى ارماندايتىن مەنىڭ دە, ءسىزدىڭ دە وسى سالادان ءبىر رومانتيكا ىزدەيتىنىمىز بار ەدى عوي. قازىر سول ارمانشىل ءتۇننىڭ جۇلدىزى ءسونىپ, ءانى عانا قالعانداي. قالاي ويلايسىز؟
ءيا, اياۋلى ءانى عانا ولمەدى. جەر-انانىڭ كوڭىلىن بوساتقان, جانىن تەربەگەن مەيىرىم مۋزىكاسى ءالى دە كوكىرەكتە سايراپ تۇرعانداي. وتكەن ءداۋىر بەدەرىندە عارىشكەردىڭ قاھارماندىق ءھام رومانتيكالىق كاسىبىنە ارنالعان كوپتەگەن ءان جازىلدى. دەسە دە 1982 جىلى ادامزات عارىش كەمەسىنىڭ تەرەزەسىنەن تومەن قاراعاندا, وسىعان دەيىنگى تۋىندىلار تۇككە تۇرماي قالعانداي. وعان ايعاق جىگەرلى گيتارا ريفتەرىنە تولى جانە ساحنانىڭ تۇتىنگە وراعان «زەمليانە» توبىنىڭ «ۇيدەگى كوكوراي» («تراۆا ۋ دوما») ءانى. تىڭداپ كورىڭىزشى, كوسموستىق اۋەنگە قوسىلا كەتكىڭىز كەلىپ تۇرادى.
ايتكەنمەن اۋەلگى كونتسەپتسيادان ۇلتتىق حيتكە جەتۋ جولىندا تۋىندى بىرنەشە مەتامورفوزانى باسىنان وتكەردى. بارلىعى كومپوزيتور ۆلاديمير ميگۋليانىڭ «عارىشكەرلەر كۇنىنە» ءان جازۋدى ۇيعارۋىنان باستالعان ەدى. وسىلايشا, ول مۋزىكاعا ءماتىن جازۋدىڭ شەبەرى, اقىن اناتولي پوپەرەچنىيعا جۇگىنەدى. قالامگەر قايتسىن, قويىن داپتەرىن پاراقتاپ وتىرىپ, بۇرىننان تانىس «ۇيدەگى ءشوپ» دەگەن ولەڭىنە توقتالادى. وندا كوسموستان باسقا, قاراشاڭىراق, ءشوپ, ساراي, ءتىپتى قوراداعى سيىرعا دەيىن بار ەدى.
قوراداعى سيىر دەگەننەن شىعادى, و باستا اقىن ءاننىڭ نەگىزگى كۋلتى اكەسىنەن قالعان الا سيىر بولادى-اۋ دەپ ويلاعان ەكەن. ەستەلىككە ۇڭىلسەك, سازگەر باستى وبراز رەتىندە ءۇيدىڭ جانىنداعى شالعىندى الۋدى وتىنگەن. عارىشكەر اۋەكەمەسىندە جاتىپ, اۋىلىن ەسكە الۋى ءتيىس. جىردان جەرگە, اناعا دەگەن ساعىنىش اڭقىپ تۇرعانىن قالاعان.
اقىن ايتقانداي-اق, كومپوزيتوردىڭ ويىنا ءدوپ تۇسەدى. ءتىپتى ءوزى حابارلاسىپ, جازعان ولەڭىن تەلەفوننان قۋانا وقىپ بەرەدى دە. كوپ ۇزاماي ءان اۆتوردىڭ ورىنداۋىندا راديودان شىرقالا باستايدى. ءبىرى بىلسە, ءبىرى بىلمەس «ۇيدەگى كوكوراي» ءانىنىڭ العاشقى ورىنداۋشىسى ۆلاديمير ميگۋليانىڭ ءوزى بولعان. بۇل سالتاناتتى ءسات 1982 جىلى 12 ساۋىردە «جەردىڭ تارتىلىس كۇشى» باعدارلاماسىندا ورىن الدى. ءاننىڭ ءبىرىنشى نۇسقاسى ميگۋلياعا ءتان مانەردە ليريكاعا تولى, وتە جۇمساق ەستىلەدى.
ءان تاعدىرىنا ورىنداۋشىنىڭ قوسار ۇلەسى ەداۋىر. بۇل – ونەر زاڭدىلىعى. قاراڭىزشى, شىعارما «زەمليانە» روك-توبىنىڭ قولىنا تيگەننەن كەيىن تۇرلەنىپ سالا بەردى. جاستىق ماكسيماليزمگە تولى, زامان تالابىنا ساي وڭدەلگەن تۋىندى بىردەن قوعامداعى ءرولىن ايشىقتاپ الدى دا. «زەمليانە» ءوزىنىڭ كيىم كيىسىمەن, ءجۇرىس-تۇرىسىمەن, تەك وزدەرىنە ءتان باعىت-باعدارىمەن تىڭدارماننىڭ جۇرەگىن جاۋلادى. وسى اننەن كەيىن اتالعان توپتىڭ مارتەبەسى كۇننەن-كۇنگە شارىقتادى. تەلەديدار بەتىنەن تۇسپەدى, سۇقباتتارى دا ءجيى شىعىپ تۇردى. ارينە, مۇنىن ءبارى ۇيىمداستىرۋشىسى ۆلاديمير كيسەلەۆتىڭ كوممەرتسيالىق قابىلەتى مەن تاپقىرلىعىنىڭ ارقاسىندا جۇزەگە استى. بۇل رەتتە توپتىڭ نەگىزىن قالاعان پروديۋسەردىڭ ەرلىگى وراسان.
1980 جىلدان باستاپ ميگۋليامەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەگەن ونەر مايتالماندارى العاشىندا-اق كومپوزيتوردىڭ كاراتە جانە كاسكادەرلەر تۋرالى اندەرىن حيتكە اينالدىرعان ەكەن. ەندى, مىنە, ءبىز مىسالعا العان عارىشكەرلەردىڭ گيمنىن جاستار ءسۇيىپ تىڭدايتىن تۋىندىلاردىڭ ساناتىنا قوسادى. ءتىپتى, اۆتوردىڭ ەسىمىن اڭىزعا پارا-پار بيىككە كوتەرەدى.
قىزىعى سول, «زەمليانە» توبى حالىق اراسىندا كەڭ تارالعان سوڭ, مەملەكەت ولاردى ءوز يگىلىگىنە پايدالانعىسى كەلدى. قالالىق پارتيا كوميتەتى: «لەنينگرادتىق روك-كلۋبقا كىرسەڭدەر, ستۋديا بەرەمىز, ونەر كورسەتەسىڭدەر» دەپ ۇگىتتەيدى. بىلايشا ايتقاندا, بيلىكتىڭ قولشوقپارىنا اينالىپ, يدەولوگياسىنا قىزمەت ەتۋدى ۇسىنعان. بىراق توپتاعى جىگىتتەر قارسى بولادى. سەبەبى ولاردا ونسىز دا ءبارى بار ەدى. سونىڭ سالدارىنان بولار, كەيىن توپتى بيلىك قىسپاققا الا باستادى. ونى وزدەرى دە ىشتەي سەزدى. دەگەنمەن دە 1982 جىلى توپتىڭ «ۋاقىت ماشيناسى» ءانى حيت-پارادتا ءبىرىنشى ورىننان تومەن تۇسپەدى, كەلەسى جىلى بۇل قاتارعا «ۇيدەگى كوكوراي» ءانى قوسىلدى دا كەتتى.
ءداستۇرلى كەڭەستىك ەسترادانىڭ شەكپەنىنەن شىققان ميگۋليا ءاندى روك ستيلىندە جاڭا تۇستەرمەن جارقىرايتىنىنا كۇمانمەن قارادى. «وليمپيسكيدە» كونتسەرت بەرۋگە دايىندالىپ جاتقان جىگىتتەر, ايتۋلى كەشكە ءبىر كۇن قالعاندا «ۇيدەگى كوكوراي» ءانىن وڭدەۋگە كىرىسەدى. مۇنى ەستىگەن كومپوزيتور نارازىلىق تانىتادى. ءاندى سونشا رەتروگرادتىق ەمەس, قاراپايىم قالپىن ساقتاۋدى ۇسىندى. بىراق وعان جانىپ تۇرعان جاس جۇلدىزدار كونە قويسىن با؟ بيازى انگە جاڭا دەم, ەركىن ەكپىن, جارقىن لەپ بەردى. ناتيجەسىندە, كومپوزيتسيا ء«ان-83» بايقاۋىنىڭ لاۋرەاتى اتانىپ, «انسامبلدەر شەرۋى» البوم-جيناعىنا ەندى. وعان قوسا, رەجيسسەر كارەن شاحنازاروۆ ءوزىنىڭ «كۋرەر» فيلمىنە قوسىپ, داڭقىن ودان سايىن اسقاقتاتتى.
بەرتىن كەلە عارىشكەرلەر ءاندى عارىشتا شىرقادى. توپتىڭ ۇزدىك ۆوكاليسى سەرگەي سكاچكوۆ سوڭعى ونجىلدىقتا كەم دەگەندە مىڭ رەت ورىنداعانىن ايتادى. بۇعان سەنسەك, شىعارمانىڭ ومىرشەڭدىگىنە كۇمانمەن قاراۋدىڭ ءوزى ابەستىك. شىنىندا اتالعان ءاننىڭ تانىمالدىلىعى كسرو ىدىراعان كەزدە دە, رەسەي كوسموناۆتيكاسى قۇلدىراعاندا دا امان قالدى. بۇگىندە رەسەيلىك كوسموناۆتيكانىڭ باستى ءانۇرانى. اسپاننان قانشا جۇلدىز اقسا دا «زەمليانە» ءوز بيىگىنەن قۇلاعان ەمەس.
ال وسى ءاندى تىڭداعان سايىن ءبىزدىڭ ويىمىزعا مارالتايدىڭ سول ءبىر ولەڭى ورالادى دا تۇرادى.
كوكجيەككە باتتى
جۇلدىز,
اققان كوزدەي اقتى جۇلدىز...
ەسىنە السا, وكسي بەرەر...
و, وسىناۋ شاقتى...
ءبىر قىز.
ءيا, سول ءبىر كەزەڭنىڭ ءتاتتى ءانى كىمدى دە بولسا تولقىتاتىنى داۋسىز.