قازاقستاندى ينتەگراتسيالىق ۇردىستەرگە تارتۋ تاۋارلار مەن قىزمەتتەردى وتكىزۋ نارىعىن كەڭەيتۋ جانە وتاندىق ءوندىرىستى دامىتۋ ءۇشىن العىشارتتار جاسايدى, بۇل الدىمەن وتاندىق كاسىپكەرلەر ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەردى اشادى.
اتاپ ايتار بولساق, كەدەن وداعى قۋاتى شامامەن 170 ملن. ادام بولاتىن بىرىڭعاي نارىقتى قۇرۋعا مۇمكىندىك بەردى. بۇل قازاقستاندىق كاسىپورىندار ءۇشىن نارىق 10 ەسە كەڭەيگەنىن بىلدىرەدى. الايدا, وتاندىق كاسىپكەرلەردى الاڭداتاتىن جايتتار دا بار. سەبەبى, قازاقستاندىق كاسىپورىندار ءۇشىن باسەكەلەستىك جاڭا دەڭگەيگە كوشەدى.
قازاقستاننىڭ شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ سانى رەسەيمەن سالىستىرعاندا 3 ەسە از ەكەنىن دە ەسكەرگەن ءجون, ال بۇل اۋقىمى ءارتۇرلى بولعاندىقتان قازاقستاندىق كاسىپكەرلەردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىنە جاعىمسىز اسەرىن تيگىزەدى.
ستاتيستيكا دەرەكتەرىنە ءسايكەس, بۇگىنگى كۇنى قازاقستاندا 1,5 ملن. شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرى, رەسەي فەدەراتسياسىندا 4,6 ملن, بەلارۋس رەسپۋبليكاسىندا 403 مىڭ سۋبەكت تىركەلگەن. بۇل رەتتە, زاڭناماعا سايكەس قازاقستاننىڭ جەكە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرىنىڭ گراداتسياسى كەدەن وداعىنا قاتىسۋشى ەلدەردەن ايىرماشىلىعى بار. مىسالى, رەسەي مەن بەلارۋس رەسپۋبليكاسىندا شاعىن كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى – 100-گە دەيىن, قازاقستاندا 50 جۇمىسشىلارعا دەيىن ەڭبەك ەتەدى.
وتاندىق كاسىپكەرلەردى قولداۋ جانە باسەكەلەستىك دەڭگەيىن دامىتۋ ماقساتىندا مينيسترلىك «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋدا. وسى باعدارلامانىڭ شەڭبەرىندە كاسىپكەرلەرگە كرەديتتەردىڭ پايىزدىق ستاۆكاسىن سۋبسيديالاۋ, كرەديتتەردى كەپىلدەندىرۋ, ءوندىرىستىك ينفراقۇرىلىمدى قۇرۋ, ءىسىن جاڭا باستاپ جاتقان كاسىپكەرلەرگە گرانتتار ۇسىنۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. سونىمەن قاتار, كەدەن وداعى مەن ءبىرتۇتاس ەكونوميكالىق كەڭىستىككە قاتىسۋشى ەلدەر زاڭناماسىنىڭ ۇيلەسىمى بويىنشا جۇمىستاردىڭ شەڭبەرىندە رەسەي جانە بەلارۋس رەسپۋبليكاسى تاراپىنان جەكە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى قىزمەتىنىڭ كەيبىر سالالارىندا تەكسەرۋ جۇرگىزۋ ءتارتىبىن بىرىزدەندىرۋدى نەمەسە كەيبىر رۇقسات بەرەتىن قۇجاتتاردى, ونىڭ ىشىندە ليتسەنزيالاردى بەرۋدىڭ بىرىڭعاي تارتىبىنە كەلتىرۋدى ۇسىنىپ وتىر. اتالعان جۇمىس كەدەن وداعى ەلدەرىنىڭ زاڭناماسىنان نورمالاردى ءتيىستى الىپ تاستاۋلاردى جۇرگىزۋ ارقىلى ىسكە اسىرىلاتىن بولادى.
سونىمەن قاتار, بەك ەلدەرىنىڭ شەڭبەرىندە ونەركاسىپتىڭ ناقتى سالالارى بويىنشا, تاۋ-كەن مەتاللۋرگياسى, جەڭىل ونەركاسىپ, ماشينا جاساۋ, حيميا ونەركاسىبى سياقتى بىرقاتار ءىس-شارالار ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. قازاقستاننىڭ اۋماعىندا قۋاتى جىلىنا 120 مىڭ بىرلىك تولىق تسيكلدى اۆتوموبيل ءوندىرىسىن قۇرۋ بويىنشا «اۆتوۆاز» ااق جانە «ازيا اۆتو» اق اليانسىنىڭ بىرلەسكەن جوباسى وعان مىسال. بۇل كاسىپورىننىڭ بولاشاقتا قازاقستان, رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ قيىر شىعىس جانە ءسىبىر فەدەرالدىق وكرۋگتەرى جانە ورتالىق ازيا رەسپۋبليكالارىندا ۇلكەن وتكىزۋ نارىعى بار جانە قازاقستاننىڭ ىشىندە سالاارالىق كووپەراتسيانى دامىتۋ ءۇشىن جاعداي جاسايدى.
تەمىرجول ماشيناسىن جاساۋ سالاسى بويىنشا قازاقستاندا شەتەلدىك, ونىڭ ىشىندە رەسەيلىك كومپانيالاردىڭ قاتىسۋىمەن تەحنولوگيالىق جاعىنان كۇردەلى جوبالار ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. استانا قالاسىندا «قتج» ۇك» اق-تىڭ (قازاقستان), «ترانسماشحولدينگ» جاق (رەسەي) جانە «Alstom Trasport» (فرانتسيا) قاتىسۋىمەن جۇك جانە جولاۋشى ەلەكتروۆوزدارىن شىعارۋ زاۋىتى بار. بۇدان باسقا, بەك ەلدەرىنىڭ كووپەراتسياسى بويىنشا ەڭ پەرسپەكتيۆالى باعىتتاردىڭ ءبىرى قازاقستان مەن رەسەيدىڭ شەكارا ماڭى وڭىرلەرىنىڭ الەۋەتىن پايدالانۋ بولىپ تابىلادى. رەسەيگە ەت-ءسۇت, نان-توقاش ءونىمىن, استىق, كيىم-كەشەك زاتتارىن ەكسپورتتاۋدىڭ الەۋەتتى مۇمكىندىكتەرى بار. جالپى, رەسەيدىڭ شەكارا ماڭى وڭىرلەرىنىڭ الەۋەتتى وتكىزۋ نارىعى 26 ملن. ادامنان اسادى.
سونىمەن قاتار, قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ اراسىنداعى ح ءوڭىرارالىق ىنتىماقتاستىق فورۋمىنا دايىندىق كەزىندە 2013 جىلعى اقپاندا قوستاناي وبلىسىنىڭ كاسىپكەرلەرى سۆەردلوۆ وبلىسى, ەكاتەرينبۋرگ قالاسىنا باردى. ءىسساپار شەڭبەرىندە قوستاناي جانە سۆەردلوۆ وبلىستارى اراسىندا ينۆەستيتسيالىق جانە ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ ماسەلەلەرى, ونىڭ ىشىندە تاجىريبە, تەحنولوگيالار الماسۋ, ءوڭىرلەردىڭ ماماندانۋىن ەسكەرە وتىرىپ, بىرلەسكەن ءوندىرىستەر قۇرۋ ماسەلەلەرى قاراستىرىلدى. ناتيجەسىندە «اگروماشحولدينگ» سۆەردلوۆ وبلىسىنىڭ كاسىپورىندارىمەن ودان ءارى ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمدەر جاساستى.
قورىتىندىلاي كەلە, كەدەن وداعى مەن ءبىرتۇتاس ەكونوميكالىق كەڭىستىك شەڭبەرىندە رەسەي مەن بەلارۋس رەسپۋبليكاسىمەن ءوزارا ءتيىمدى ىقپالداسۋ تۇعىرناماسى ءبىزدىڭ وڭىرلەرىمىزدىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن جاڭعىرتۋ جانە ءوسىرۋ ءۇشىن كاپيتالدىڭ, جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ, ءبىلىم-عىلىمنىڭ جەتىلۋىنە ىقپال ەتەتىندىگىن باسا ايتسا بولادى.
ەركەبۇلان ساپاربەكوۆ,
وڭىرلىك دامۋ مينيسترلىگى ەكونوميكالىق ينتەگراتسيا جانە
ىنتىماقتاستىق باسقارماسىنىڭ باسشىسى.