تەحنولوگيانىڭ ءتىلى قازاققا جات ەمەس

دارىندى جاستاردىڭ ورداسى

«قازاقستان ءۇشىن زاماناۋي تسيفرلى تەحنولوگيالار ترانسفەرتى, يندۋستريا 4.0 ەلەمەنتتەرىن ەنگىزۋ ايرىقشا ماڭىزدى. ءبىز شەتەلدەگى ستراتەگيالىق سەرىكتەستەرىمىزبەن بەلسەندى جۇمىس ىستەۋگە ءتيىسپىز. سونىمەن بىرگە وتاندىق ءىت-سەكتوردى دامىتىپ, كۇ­شەي­تە ءتۇسۋ دە ماڭىزدى. ەلىمىزگە جاس, ءبىلىم­دى ءارى ىنتالى ماماندار كەرەك. تسيفر­لان­دىرۋ جونىندەگى ۇلتتىق جوبانىڭ اياسىن­دا كەمىندە 100 مىڭ جوعارى بىلىكتى ءىت-مامان دايارلاۋ قاجەت. تسيفرلى سالاداعى قىز­مەت­تەر مەن تاۋارلاردىڭ ەكسپورتى 2025 جىل­عا قاراي كەمىندە 500 ميلليون دوللار­عا جەتۋگە ءتيىس», دەگەن ەدى مەملەكەت باسشىسى.

ەلىمىزدە وتاندىق جانە شەتەلدىك كومپانيالاردى دامىتۋدا Astana Hub-تىڭ ورنى بولەك. بۇل ورتالىق ازياداعى IT-ستار­تاپ­تاردىڭ ءىرى حالىقارالىق تەحنو­پاركى سانا­لادى. باستى ميسسيا – وزىق جو­با­لاردى دامىتۋ ورتالىعىنا اينالۋ ارقىلى سەرپىندى IT-كومپانيالاردى ىلگە­رى­لەتىپ, سونداي-اق الەمنىڭ جاس ءارى تالانتتى IT-ماماندارىنىڭ باس قوساتىن ورداعا اينالۋ.

بيىل اتالعان تەحنوپاركتىڭ قۇرىل­عانىنا 3 جىل تولىپ وتىر. قازىر 574 كومپانيا ونىڭ رەسمي رەزيدەنتى سانالادى. ولاردىڭ جيىنتىق كىرىسى 166 ملرد تەڭگەگە جەتىپ, تارتىلعان قاراجاتتىڭ كولەمى 56,5 ملرد تەڭگە بولدى. شەتەلدىكتەر ۇلەسى بار كومپانيالار سانى – 54, ال وزگە ەلدەن 180-نەن اسا ادام جۇمىس ىستەيدى. وتاندىق IT سەكتوردى دامىتۋ ءۇشىن وسى ۋاقىتقا دەيىن مۇندا مىڭنان اسا ءتۇرلى دەڭگەيدەگى شارالار وتكىزىلىپ, وعان 55 مىڭداي ادام قاتىسىپ ۇلگەرگەن.

«وركەنيەتتى ەلدەردە ادامي كاپيتالعا ەرەكشە باسىمدىق بەرىلىپ كەلەدى. Astana Hub-تىڭ مىندەتى – تالانتتى ازاماتتارعا قولايلى ورتا مەن زامان تالابىنا ساي ەكوجۇيەنى قالىپتاستىرۋ. IT-بيزنەستىڭ ورلەۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جاس كوماندا كەزەڭىنەن باستاپ ءىرى IT قۇرىلىمىنا اينالعانعا دەيىن قاتىسۋشىلاردى باقىلاپ, سۇيەمەلدەپ وتىرامىز. العاشقى كەزەڭدە دارىندى ازاماتتاردى تارتىپ, ولارعا قاجەتتى ءبىلىم بەرۋمەن بىرگە جوبالارىن دامىتۋعا كومەكتەسەمىز. باسەكەگە قابى­لەتتىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ كەڭ سپەكترى ۇسىنىلىپ, سوڭعى كەزەڭدە حالىقارالىق نارىقتارعا شىعارۋعا قول ۇشىن بەرەمىز. اسىرەسە, حالىقارالىق ارەنادا, ونىڭ ىشىندە تمد كەڭىستىگىندەگى تەحنولوگياعا يكەمى بار تالانتتاردى وزىمىزگە تارتۋ ءۇشىن ەرەكشە نازار اۋدارىلىپ كەلەدى. سونداي-اق بۇل باعىتتا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىمەن جۇمىس جولعا قويىلعان. جۇمىستىڭ كوپ بولىگىن ۇگىت-ناسيحات جاعى الادى. ايتالىق, جاستار مەن ولاردىڭ اتا-انالارىنا IT-سالاسىنداعى كەڭ مۇمكىندىكتەر مەن ۇلكەن پەرسپەكتيۆالار بار ەكەنىن ءتۇسىندىرىپ, تەحنولوگيالىق كاسىپكەرلىكتىڭ تىڭ يدەيالارىن كوپشىلىككە جەتكىزەمىز. قازاق تىلىندە قىسقامەترلى فيلمدەر ءتۇسىرىلىپ, ونى ميلليونداعان ادام تاماشالاپ ۇلگەردى. وسىلايشا, دارىندى اۋديتوريانىڭ نازارىن وزىمىزگە بۇرىپ, ولاردى تەحنوپارككە تارتۋ بويىنشا جۇمىس اتقارىلۋدا», دەدى Astana Hub تەحنوپاركىنىڭ باس ديرەكتورى ماعجان ماديەۆ.

 مامان دايارلاۋدىڭ تەتىگى

100 مىڭ IT-ماماندى دايارلاۋ جونىن­دەگى تاپسىرمانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن Tech Orda جوباسى قولعا الىندى. بۇل مەملەكەت پەن اتالعان تەحنوپاركتىڭ جەكەلەگەن باع­دارلامالاۋ مەكتەپتەرىن قارجىلاي تۇر­عىدا قولداۋعا ارنالعان بىرلەسكەن باعدار­­لاماسى. قازىر وسى ارقىلى 100-دەن اسا ستۋ­دەنت 600 مىڭ تەڭگە كولەمىندەگى اق­شا­لاي قولداۋعا يە بولىپ, قاجەتتى اقپارات­تىق-تەحنولوگيا­لىق داعدىلاردى مەڭگەرىپ جاتىر.

«بۇل جوبا بارلىق باعدارلامالاۋ مەك-

­­تەبى مەن ستۋدەنتتەرگە ارنالعان. سون­­دىقتان وسى مۇمكىندىكتەن شەت قال­­­ماۋعا شاقىرامىز. كەلەر جىلدان باس­تاپ باعدارلاما كەڭەي­تىلىپ, ۇكىمەتتىڭ قول­داۋىمەن 2025 جىلعا قاراي 20 مىڭ ستۋدەنتكە قولداۋ كورسەتۋ جوسپارلانعان.

بۇدان باسقا دا بيزنەسكە باعىتتالعان ينكۋباتسيا جانە اكسەلەراتسيا باعدارلاما­لارى بار. مىڭعا جۋىق جوباعا قولداۋ كورسە­تىلدى. وعان قاتىسقان تۇلەك­تەر­دىڭ ونىمدەرى ەل حال­قىنا جاقسى تانىس دەسەك تە بولادى. ماسەلەن, كولىكتى تۇ­راق­قا قويعاندا, بالا­لار­­دى online وقىت­قاندا, اپارتامەنتتى جال­دا­عاندا, پا­تەرگە جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزگەن­دە, سونداي-اق جۇكتىلىكتى با­قىلاۋ نەمەسە بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قاداعا­لاۋ قىزمەتتەرىن پايدالانعان كەزدە, بۇل وتاندىق ماماندار شىعارعان تەحنولوگيالىق ءونىم ەكەنىن كوپشىلىگىمىز ويلانا بەرمەيمىز», دەدى م.ماديەۆ.

مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ بىرقاتار تە­تى­گى, ونىڭ ىشىندە جەڭىلدەتىلگەن سالىق رە­جى­مى ارقىلى تەحنوپارك قاتىسۋ­شىلا­رى 15 ملرد تەڭگەگە جۋىق قاراجاتتى ۇنەم­دەۋگە مۇمكىندىك الىپ, كاسىپتەرىنە قاي­تا ينۆەستيتسيالاۋعا جول اشىلادى. ناتيجەسىندە, ولار جۇمىس ورىندارىن اشىپ, بيزنەستى دامىتۋعا 48 ملرد تەڭگە تارتىلدى.

بيىل Seed Money باعدارلاماسى اياسىندا 35 ستارتاپ قارجىلاندىرىلىپ, كەلەر جىلى وسى ارقىلى كەمىندە 50 ستارتاپتى قولداۋ جوسپارلانعان. سونىمەن قوسا Astana Hub ۇكىمەتكە زاڭنامالىق جوبالاردى دامىتۋعا كومەكتەسىپ, «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىمەن تىعىز ىنتىماقتاستىق ورناتقان.

ء«بىزدىڭ قىزمەتىمىز ءىرى تەحنولوگيالىق كومپانيالاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرۋدا. بۇگىندە «ترانستەلەكوم» كومپانياسىمەن ءىرى امەريكالىق بيزنەس ينكۋباتورىمەن بىرلەسكەن باعدارلامانى ىسكە قوسۋ تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. «متس» كوم­پانياسىمەن Astana Hub بازاسىندا 5G ورتالىعىن ىسكە قوسپاق نيەتتەمىز. دەمەك الەمدە 5G تارالعان جاعدايدا – ستارتاپتارىمىز بەن ونىمدەرىمىز وسى نارىقتارعا شىعۋعا دايىن بولادى», دەدى تەحنوپاركتىڭ باسشىسى.

 سۇرانىسقا يە جوبالار

MacDent جوباسى Astana Hub-تىڭ اكسەلەراتسيالىق باعدارلاماسىنا وسىدان 3,5 جىل بۇرىن قاتىسقان. بۇل ستوماتو­لوگيالىق كلينيكالاردىڭ جۇمىس پروتسەسىن اۆتوماتتاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن بۇلتتى جۇيە. قازىر ونى ءۇش مەملەكەتتە 200-دەن استام ستوماتولوگيالىق ەمحانا پايدالانىپ ءجۇر.

ء«ۇش جىل بۇرىن MaCdent Astana Hub-تىڭ اكسەلەراتسيالىق باعدارلاماسىنا قاتىسقانىن ەسكەرسەك, ول كەزدە بۇل ستارتاپ ومىرشەڭدىگى تومەن MVP-ءونىم بولعان. ءۇش ايلىق باعدارلامادان ءوتىپ, رەسەيلىك ترەكەرلەرمەن جۇمىس ىستەدىك. نارىقتى تاڭداۋ, ساتىلىمدى ارتتىرۋ, ينۆەستور مەن سەرىكتەستەر ىزدەۋ بويىنشا ءبىلىم الىپ, العاشقى كليەنتىمىزدى تاپتىق», دەدى اتالعان جوبانىڭ اۆتورى ماقپال ورازقىزى.

بۇگىندە MacDent ونلاين قىزمەتىندە 1800-دەن استام قولدانۋشى تىركەلىپ, قازاقستان, رەسەي جانە قىرعىزستاندا 210-نان اسا ستوماتولوگيالىق كلينيكا وسى جۇيەنى پايدالانادى. وسى ارقىلى 673 مىڭنان ارتىق قىزمەت كورسەتىلدى. بۇعان قوسا 2گيس قوسىمشاسىمەن بىرلە­سىپ, ءتىس ەمحاناسىنا ونلاين جازىلۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن جۇيە ەنگىزىلدى. اسىرەسە, مۇنىڭ پاندەميا كەزىندە وزەكتىلىگى ارتتى.

 قىزمەت كورسەتۋ ەكسپورتى ۇلعايدى

ەلوردالىق تەحنوپاركتىڭ تاعى ءبىر ميسسياسى – وتاندىق IT-كومپانيالارعا ەكسپورتقا شىعۋعا جاردەمدەسۋ. مىسالى, ءبىر جىلدا جەرگىلىكتى كومپانيالاردىڭ تابىسى 3,5 ەسەگە ۇلعايىپتى.

«اقش-تا, تۇركيادا جانە ءباا-دە ونىمدەرىمىزدى ساتۋعا جانە سول جەردەن ينۆەس­تيتسيا تارتۋعا كومەكتەسەتىن رەسمي وكىلدەر جۇمىس ىستەيدى. قارجى ينستيتۋتتارىمەن جەكە جۇمىس ىستەيمىز. ولاردىڭ قاتارىندا ۆەنچۋرلىق قارجىلاندىرۋدى بەلسەندى دامىتاتىن Qaztech Ventures, «زەردە» حولدينگى جانە باسقا دا جەكە ۆەن­چۋر­لىق قورلار بار. تۇتاستاي العاندا, قاتى­سۋشىلاردىڭ دامۋ ءۇردىسى جاقسى. مىسالى, ولاردىڭ ەكسپورتتىق تابىسى بىل­تىر 3,5 ەسەگە ءوستى. اتاپ ايتساق, بىلتىر ونىڭ كولەمى 14 ملرد تەڭگە بولسا, بيىل 50 ملرد تەڭگەنى قۇراپ وتىر», دەدى م.ماديەۆ.

 ادامي كاپيتالدى دامىتۋ ماڭىزدى

باسقا-باسقا, بىراق IT-سالاسىندا ادامي كاپيتال ۇلكەن ءرول اتقارادى. ينتەرنەتتى ۇرشىقشا مەڭگەرگەن ينتەللەكتۋالدى جاندار زاۋىت, فابريكالار ايلاپ اتقاراتىن شارۋانى از ۋاقىتتىڭ ىشىندە تىندىرا الادى. وزىق وي مەن تىڭ تەحنولوگيا ۇيلەسىمدىلىگىنىڭ ءبىر ارتىقشىلىعى وسىندا. بۇل تۇرعىدان العاندا ەلىمىزدىڭ الەۋەتى جوق ەمەس, بار. بىراق مۇنداي ازاماتتاردى دايىن­داپ شىعارۋدا ءداستۇرلى ءبىلىم ورىندارى جەتكىلىكسىز ءارى وقۋ فورماسى زامان تالابىنا ساي كەلە بەرمەيدى. بۇل مامانداردىڭ پىكىرى.

«مىسالى, Microsoft كورپوراتسياسىندا جۇمىس ىستەيتىن ازاماتتار بار. ولار قازاقستاندا تۇرىپ, سالىق تولەيدى جانە جالاقىسىنىڭ ءبىر بولىگىن وسىندا جۇمسايدى. ديپلومسىز بولا تۇرا سينگاپۋرعا, رەسەيگە, اقش-قا, سول سەكىلدى اۋسترالياعا قىزمەت كورسەتىپ, تابىس تاۋىپ جۇرگەن جاستار ەلىمىزدە جەتەرلىك. ەكسپورت وسىنداي بولۋعا ءتيىس. ياعني ادامي كاپيتالدى سول ءۇشىن دامىتۋ قاجەت. ءبىز جەكە ۇيىم رەتىندە قولداۋدى قاجەت ەتەتىن, الايدا قولداۋ تاپپايتىن ادامدار بارىن بىلەمىز. بيىل 100 گرانت بەرىلدى. كەلەسى جىلى گرانتتار سانى ارتادى دەپ ۇمىتتەنەمىن», دەدى «الەم» باعدارلامالاۋ مەكتەبىنىڭ باس اتقارۋشى ديرەكتورى داگار داۋلەتوۆ.

وتاندىق ستارتاپتار Plug and Play باعدارالاماسى ارقىلى اكسەلەراتسيادان وتە الاتىنى بەلگىلى بولدى. Plug and Play Tech Center – شتاب-پاتەرى كرەمني القابىندا ورنالاسقان الەمدەگى ەڭ ءىرى اكسەلەراتور جانە ينۆەستور سانالا­دى. ولاردىڭ پلاتفورماسى 40 مىڭنان استام ستارتاپتى, 500-دەن استام جەتەكشى الەمدىك كورپوراتسيانى, سونىڭ ىشىندە ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن مەملەكەتتىك مەكە­مە­لەر­دى, سونداي-اق 300-دەن استام ۆەن­چۋر­­لىق قوردى, ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن مەملە­كەتتىك مەكەمەلەردى بىرىكتىرەدى. جىل سايىن Plug and Play الەم بويىنشا ستارتاپتارعا 25 مىڭ دوللاردان باس­تاپ 500 مىڭ دوللارعا دەيىنگى كولەم­دە قاراجات سالادى. Plug and Play Kazakhstan كورپوراتيۆتىك اكسە­لەراتورى Astana Hub پەن «ترانستەلەكوم» اق ىنتىماقتاستىعى اياسىندا ىسكە قوسىلا­دى. 20 ءىت-ستارتاپ كرەمني القا­بىن­داعى ساراپشىلاردان قاجەتتى داعدىلار­دى مەڭگەرىپ, ينۆەستيتسيالار تارتۋعا, سونداي-اق Playbook Plug and Play پلاتفورما­سىندا ورنالاسۋعا مۇمكىندىك الادى.