قازاقستان رەسپۋبليكاسى يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى № 371

2013 جىلعى 22 قاراشا, استانا قالاسى

«گەولوگيا» سالاسىنداعى سالالىق بىلىكتىلىك شەڭبەرىن بەكىتۋ تۋرالى

قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەڭبەك كودەكسىنىڭ 138-4-بابىنىڭ 3-تارماعىنا سايكەس, بۇيىرامىن: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان «گەولوگيا» سالاسىنداعى سالالىق بىلىكتىلىك شەڭبەرى بەكىتىلسىن. 2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگىنىڭ گەولوگيا جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ كوميتەتى قازاقستان (ب.ق.نۇراباەۆ) رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيستر­لىگىندە وسى بۇيرىقتىڭ زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن مەملەكەتتىك تىركەلۋىن جانە رەسمي جاريالانۋىن قامتاماسىز ەتسىن. 3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ۆيتسە - ءمينيسترى ن. ە. ساۋرانباەۆقا جۇكتەلسiن. 4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن باستاپ كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءمينيسترى ءا.يسەكەشەۆ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءمينيسترىنىڭ 2013 جىلعى 22 قاراشاداعى №371 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن «گەولوگيا» سالاسىنداعى سالالىق بىلىكتىلىك شەڭبەرى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. سالالىق بىلىكتىلىك شەڭبەرى (سبش) «گەولوگيا» سالاسى بويىنشا قىزمەتكەرلەردىڭ قۇزىرەتىنە قويىلاتىن بىلىكتىلىك تالاپتارىنىڭ سيپاتتاماسىن قامتيدى. 2. سبش-نىڭ ماقساتى – «گەولوگيا» سالاسىنىڭ تەحنولوگيالىق تالاپتارىن ەسكەرە وتىرىپ, ۇلتتىق بىلىكتىلىك شەڭبەرىنىڭ (ۇبش) دەڭگەيلىك بىلىكتىلىك قۇزىرەتتەرىن سيپاتتاۋ. 3. سبش-نىڭ مىندەتى – كاسىپتىك ستاندارتتاردى ءارى قاراي ازىرلەۋ ءۇشىن «گەولوگيا» سالاسىنىڭ قولدانىستاعى جانە كەلەشەكتەگى تەحنولوگيالارىن ەسكەرە وتىرىپ, قىزمەتكەرلەردىڭ اتقارىمدىق مىنەز-ق ۇلىقتارى, داعدىلارى مەن بىلىمدەرىنە قويىلاتىن تالاپتاردى انىقتاۋ بولىپ تابىلادى. 4. سبش تومەندەگى قاعيداتتاردى ەسكەرە وتىرىپ ازىرلەنەدى: 1) ۇبش بىلىكتىلىك دەڭگەيلەرىنىڭ سالالاردىڭ قولدانىستاعى جانە كەلەشەكتەگى تەحنولوگيالارىن ەسكەرە وتىرىپ, قىزمەتكەرلەردىڭ اتقارىمدىق مىنەز-ق ۇلىقتارىنا (قابىلەتتەرىنە), داعدىلارى مەن بىلىمدەرىنە قويىلاتىن تالاپتارىن ناقتىلاۋ. 2) تومەنگى بىلىكتىلىك دەڭگەيلەرىنەن جوعارى بىلىكتىلىك دەڭگەيلەرىنە اۋىسۋ كەزىندەگى اتقارىمدار ساباقتاستىعى; 3) اتقارىمداردى سيپاتتاۋدىڭ ءبىر ماعىنالىلىعى, قيسىندىلىعى جانە قىسقالىعى; 4) سبش-نىڭ كاسىپتىك قىزمەتتىڭ بارلىق سالالارىنا قويىلاتىن ۇلگىلىك تالاپتارىنىڭ امبەباپتىعى, تيىمدىلىگى; 5) قىزمەتكەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدى ىنتالاندىرۋدى قامتاماسىز ەتۋ. 5. شەڭبەرىندە سالا قىزمەتى جۇزەگە اسىرىلاتىن نەگىزگى نورماتيۆتىك اكتىلەر: «جەر قويناۋى جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2010 جىلعى 24 ماۋسىمداعى زاڭى, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ گەولوگيا سالاسىن دامىتۋدىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى تۇجىرىمداماسى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ 2012 جىلعى 13 تامىزداعى № 1042 قاۋلىسى. 6. «گەولوگيا» سالاسىنىڭ ستراتەگيالىق ماقساتتارى: 1) قازىرگى كەزەڭدە جانە كەلەشەكتە مەملەكەتتىڭ ەكونوميكالىق قاجەتتىلىكتەرىن قاناعاتتاندىرۋ ءۇشىن جەر قويناۋىن گەولوگيالىق زەرتتەۋدىڭ, مينەرالدىق-شيكىزات بازاسىن ۇتىمدى پايدالانۋ مەن ورنىن تولتىرۋدىڭ ءتيىمدى مەملەكەتتىك جۇيەلەرىن قالىپتاستىرۋ. 2) مەملەكەتتىڭ قاتتى پايدالى قازبالارعا, كومىرسۋتەگى شيكىزاتىنا جانە جەراستى سۋلارىنا گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىنىڭ ەرتەرەكتەگى, تيىسىنشە, تاۋەكەلى كوبىرەك وڭىرلىك جانە ىزدەستىرۋ ساتىلارىن قارجىلاندىرۋداعى ءرولىن كۇشەيتە وتىرىپ, گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىن مەملەكەتتىك باعدارلامالىق-ماقساتتى جوسپارلاۋ جانە جۇرگىزۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ; 3) جەر قويناۋىن گەولوگيالىق زەرتتەۋ, مينەرالدىق-شيكىزات بازاسىن ۇدايى ءوندىرۋدى, تەڭ قۇقىلى باسەكەلەستىك ورتانى دامىتۋ ءۇشىن يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى ەندىرۋدىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىم­دى­لىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق بازانى جانە نومراتيۆتىك تەحنيكالىق بازانى جەتىلدىرۋ. 70. گەولوگيالىق سالانىڭ نەگىزگى مىندەتتەرى: 1) مەملەكەتتىڭ گەولوگيالىق-بارلاۋ جۇمىستارىنىڭ (گبج) - وڭىرلىك جانە ىزدەستىرۋ جۇمىستارىنىڭ ەرتەرەكتەگى ساتىلارىن قارجىلاندىرۋىن كۇشەيتە وتىرىپ, مەملەكەتتىك گەولوگيالىق قىزمەتتى جانە مينەرالدىق-شيكىزات بازاسىنىڭ ورنىن تولتىرۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ. 2) جەر قويناۋىن مەملەكەتتىك گەولوگيالىق زەرتتەۋ جوبالارىن ىسكە اسىرۋعا قاتىستىرۋ ءۇشىن الەمدىك جەتەكشى گەولوگيالىق-بارلاۋ جانە كەن ءوندىرۋشى كومپانيالاردى تارتۋ جولىمەن مەملەكەتتىك-جەكە مەنشىك سەرىكتەستىك تەتىكتەرىن دامىتۋ; 3) گەولوگيالىق سالانىڭ, ەڭ الدىمەن, عىلىمي جانە قولدانبالى زەرتتەۋلەر سالاسىنىڭ, سونداي-اق يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى ازىرلەۋ جانە ەندىرۋ سالاسىنىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ; 4) كادرلاردى دايارلاۋدىڭ جانە ولاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسىن قۇرۋ. 8. سبش ۇلتتىق بىلىكتىلىك جۇيەسىن قۇرۋ شەڭبەرىندە سالانىڭ كاسىپتىك ستاندارتتارىن ازىرلەۋمەن اينالىساتىن ساراپشىلارعا, ازىرلەۋشىلەرگە, جۇمىس توپتارىنىڭ مۇشەلەرىنە, سونداي-اق «گەولوگيا» سالاسىنداعى جۇمىس بەرۋشىلەرگە, كاسىپورىنداردىڭ باسشىلارى مەن ماماندارىنا ارنالعان. 9. سبش سبش-نىڭ 1-قوسىمشاسىنا سايكەس قۇرىلىم بويىنشا رەسىمدەلگەن شەڭبەرلىك قۇرىلىمدى بىلدىرەدى. 2. سالالىق بىلىكتىلىك شەڭبەرىنىڭ پاسپورتى 10. سالا: گەولوگيا ماماندىقتى دامىتۋ جانە نىعايتۋ ۇدەرىسىندە گەولوگيادا وندىرىستىك قىزمەتتىڭ ارقايسىسىنىڭ ءوز ەرەكشەلىگى بار سالالار قاتارى قالىپتاستى: مينەرالوگيا, پەتروگرافيا (پەترولوگيا), ليتولوگيا (شوگىندى تاۋ جىنىستارىنىڭ پەتروگرافياسى), گيدروگەولوگيا, ينجەنەرلىك گەولوگيا, گەوحيميا, گەوفيزيكا, قۇرىلىمدىق گەولوگيا, تەكتونيكا, تاريحي گەولوگيا, پالەونتولوگيا, ستراتيگرافيا, پايدالى قازبالار گەولوگياسى. گەولوگيا شەشەتىن كوپتەگەن قولدانبالى جانە تەوريالىق ماسەلەلەر پايدالى قازبالاردىڭ كەن ورىندارىن تابۋمەن بايلانىستى. بۇل ءۇشىن گەولوگيالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلەدى. گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارى (ا. geologic prospecting works; ن. geologische Erkundung; ف. travaux de prospection geologique; ي. trabajos de prospeccion geologica) — پايدالى قازبالاردىڭ كەن ورىندارىن تابۋ جانە ونەركاسىپتىك يگەرۋگە دايىنداۋ ءۇشىن جۇرگىزىلەتىن ءتۇرلى ارنايى گەولوگيالىق جانە باسقا دا جۇمىستار كەشەنى. ولارعا پايدالى قازبالاردىڭ كەن ورىندارىن بولجاۋ, ىزدەۋ, شوگۋ جاعدايلارىن بەلگىلەۋ, الدىن الا جانە ءجىتى بارلاۋ, گەولوگيالىق-ەكونوميكالىق باعالاۋ جانە ونەركاسىپتىك يگەرۋگە دايىنداۋ ماقساتىندا ولاردىڭ ورنالاسۋ زاڭدىلىقتارىن, ءتۇزىلۋ جاعدايلارىن, قۇرىلىم ەرەكشەلىكتەرىن, زاتتىق قۇرامىن زەردەلەۋ كىرەدى. 11. وسى ميسسيانى ىسكە اسىرۋ جۇمىستارىنىڭ تەحنولوگيالىق رەتتىلىگى گەولوگيالىق-گەوفيزيكا­لىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ ءۇشىن ماتەريالدار مەن جابدىقتاردى دايىنداۋدى, دالالىق گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋدى, گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەلەرىن تالداۋ, وڭدەۋ جانە رەسىمدەۋدى كوزدەيدى. كاسىپتىك قىزمەت سالالارى: 1) گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ ءۇشىن ماتەريالدار مەن جابدىقتار دايىنداۋ; 2) دالالىق گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق زەرتتەۋلەر جانە ىزدەۋ; 3) گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەلەرىن تالداۋ, وڭدەۋ جانە رەسىمدەۋ. 12. ەڭبەك قىزمەتىنىڭ تۇرلەرى: 1) گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق اقپارات جيناۋ (دالا جۇمىستارى); 2) دالا جۇمىستارىنىڭ (كامەرالدىق جۇمىستار) ناتيجەلەرىن وڭدەۋ جانە تالداۋ; 3) كامەرالدىق جۇمىستاردىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا ەكونوميكانىڭ ءتۇرلى سالالارى ءۇشىن (مۇناي-گاز, تاۋ-كەن, ينجەنەرلىك عيماراتتار قۇرىلىسى, ەكولوگيا جانە ت.ب.) گەولوگيالىق وبەكتىلەر مەن ۇدەرىستەر تۋرالى اقپارات الۋ. 13. بىلىكتىلىك دەڭگەيلەرى مەن ۇلتتىق ءبىلىم بەرۋ جانە وقىتۋ جۇيەسى دەڭگەيلەرىنىڭ اراقاتىناسى سبش-نىڭ 2-قوسىمشاسىندا كورسەتىلگەن بىلىكتىلىككە قول جەتكىزۋ كورسەتكىشى بويىنشا ايقىندالادى. گەولوگيا سالاسىنداعى سالالىق بىلىكتىلىك شەڭبەرىنىڭ 1-قوسىمشاسى گەولوگيا سالاسىنداعى سالالىق بىلىكتىلىك شەڭبەرىنىڭ قۇرامى ۇبش دەڭ-گەيى سبش دەڭ-گەيى كاسىپتىك قىزمەت سالالارى: 1. گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ ءۇشىن ماتەريالدار مەن جابدىقتار دايىنداۋ جەكە جانە كاسىبي قۇزىرەتىنە قويىلاتىن تالاپتار بىلىگى مەن داعدىسىنا قويىلاتىن تالاپتار بىلىمىنە قويىلاتىن تالاپتار 1 1 دەربەستىگى: گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق جاراقتار مەن جابدىقتاردى تيەۋ-ءتۇسىرۋ جۇمىستارى, ولاردى جۇمىس جۇرگىزىلەتىن جەرگە تاسىمالداۋ جانە دالالىق لاگەردىڭ تۇراق ورىندارىن دايىنداۋ جۇمىستارى بويىنشا مىندەتتەردى ورىنداۋ بارىسىندا وتە تومەن دەربەستىك دەڭگەيىندە تولىق باسشىلىق جاسالاتىن جۇمىس. جاۋاپتىلىعى: جۇمىستاردى ورىنداۋ; ءوز قاۋىپسىزدىگىن جانە باسقالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ. كۇردەلىلىگى: نۇسقاۋلىق بويىنشا جۇمىس ىستەۋ. ءبىر ۇلگىدەگى جەڭىل پراكتيكالىق تاپسىرمالاردى ورىندايدى, ءوزىن-ءوزى باقىلاۋ جانە ءوزىن-ءوزى باسقارا ءبىلۋ داعدىلارىن كورسەتەدى ەڭبەك ءمانى, ونى وزگەرتۋ پروتسەستەرى جانە ءتيىستى ورىنداۋشىلىق ارەكەتتەر توپتاماسى تۋرالى بازالىق ءبىلىم 2 2 دەربەستىگى: بەلگىلى جاعدايلاردا بەلگىلى ءبىر دەربەستىك دەڭگەيىن بىلدىرەتىن, باسشىلىق جاسالاتىن جۇمىس; باسشىلىق جاساپ وقىتۋ. ءبولۋ-تەلۋ جۇمىستارىنا قاتىسۋ (گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق اقپارات جيناۋدىڭ جوبالىق بەيىندەرىنىڭ جەرگىلىكتى جەردە ورنالاسۋىن انىقتاۋ), گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ ءۇشىن الاڭداردى دايىنداۋ. جاۋاپتىلىعى: قاراپايىم تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋ ناتيجەلەرى ءۇشىن; ءوز قاۋىپسىزدىگىن جانە باسقالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ; قورشاعان ورتانى قورعاۋ تالاپتارىن ورىنداۋ ءۇشىن. كۇردەلىلىگى: قاراپايىم ۇلگىلىك تاپسىرمالاردى شەشۋ. ءبىر ۇلگىدەگى جەڭىل پراكتيكالىق تاپسىرمالاردى ورىندايدى, قاراپايىم وندىرىستىك جاعدايلاردا ءوزىن-ءوزى باقىلاۋ جانە ءوزىن-ءوزى باسقارا ءبىلۋ داعدىلارىن كورسەتەدى ەڭبەك ءمانى, ءبىر ۇلگىدەگى قاراپايىم تاپسىرمالاردى ورىنداۋ كەزىندە ناتيجەگە قول جەتكىزۋ قۇرالدارى مەن جولدارى تۋرالى بازالىق ءبىلىم. 3 3 دەربەستىگى: ءبىر ۇلگىدەگى جاعدايلاردا جانە كاسىپتىك قىزمەتتەردىڭ باسشىلىق جاسالاتىن كۇردەلى جاعدايلارىندا دەربەس جۇمىستاردى جۇزەگە اسىرۋ, وقىتۋلاردى ءوز بەتىنشە ۇيىمداستىرۋ. بۇرعىلاۋ ەرىتىندىسىنىڭ ساپاسىن انىقتاۋدى, تاۋ جىنىسىن بۇزۋ قۇرال-سايمانىن تاڭداۋدى, بۇرعىلاۋ كەزىندە بۇرعىلاۋ قوندىرعىسىنىڭ ورناتىلعاندىعىن باقىلاۋدى قوسا, گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق اقپاراتتىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرىن جيناۋ بويىنشا تەحنيكالىق جانە باسقا دا قوسالقى قۇرالداردى دايىنداۋ جانە كۇيگە كەلتىرۋ. جاۋاپتىلىعى: جۇمىستاردىڭ ورىندالۋ ناتيجەلەرى ءۇشىن;وز قاۋىپسىزدىگىن جانە باسقالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ; قورشاعان ورتانى قورعاۋ تالاپتارىن ورىنداۋ ءۇشىن. كۇردەلىلىگى: ءبىر ۇلگىدەگى پراكتيكالىق تاپسىرمالاردى ورىنداۋ; ءبىلىم جانە تاجىريبە نەگىزىندە ارەكەت ەتۋ ءتاسىلىن تاڭداي ءبىلۋ. ستاندارتتى پراكتيكالىق تاپسىرمالاردى ورىندايدى, جوسپارلاۋ, قويىلعان مىندەتتەردى ورىنداۋ تاسىلدەرىن تاڭداي ءبىلۋ داعدىلارىن كورسەتەدى . ەڭبەك ءمانىن تەحنولوگيالىق وزگەرتۋ, ەڭبەكتى جوسپارلاۋ جانە ۇيىمداستىرۋ تۋرالى ءبىلىم 4 4 دەربەستىگى: باعىنىشتى قىزمەتكەرلەردىڭ مىندەتتەردى ءوز ەركىمەن بەلگىلەۋىن, نورمالاردى ۇيىمداستىرۋ جانە ىسكە اسىرۋدى باقىلاۋىن كوزدەيتىن, باسشىنىڭ باسقارۋىمەن نورمالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ورىنداۋشىلىق-باسقارۋشىلىق قىزمەت. جۇمىس جۇرگىزىلەتىن اۋدان بويىنشا مۇراعاتتىق گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق ماتەريالداردى جيناۋ جانە زەردەلەۋ, جۇمىستاردىڭ اۋدانى ءۇشىن گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ ادىستەمەسى مەن تەحنيكاسىن انىقتاۋ. جاۋاپتىلىعى: نورمانىڭ ىسكە اسىرىلۋ ناتيجەسى ءۇشىن; ءوز قاۋىپسىزدىگىن جانە باسقالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ; قورشاعان ورتانى قورعاۋ تالاپتارىن ورىنداۋ ءۇشىن. كۇردەلىلىگى: جۇمىس جاعدايىن ءوز بەتىنشە تالداۋدى تالاپ ەتەتىن ءارتۇرلى ۇلگىدەگى پراكتيكالىق مىندەتتەردى شەشۋ. الىنعان تاپسىرمالاردى ناقتىلايدى, باعىنىشتىلاردىڭ مىندەتتەرىن بەلگى- لەيدى, قىزمەتتەرىنىڭ ناتيجەسىن باعالايدى, ءبىلىم جانە داعدىلار- دىڭ جەتىسپەۋىن انىقتايدى, قىزمەتكەرلەردى كاسىپقويلىعىن جوعارىلاتۋعا ىنتالاندىرادى. كاسىپقويلىق مىندەتتەردى شەشۋ جانە بەلگىلەۋ تاسىلدەرى, قاعيدالارى جانە امالدارى, قارىم-قاتىناس ەتيكاسى مەن پسيحولوگياسى, ەڭبەك ۋاجدەمەسى جانە ەڭبەككە ىنتالاندىرۋ تاسىلدەرى 5 5-1 دەربەستىگى: كاسىپورىن قىزمەتتەرىنىڭ تەحنولوگيالىق ۇدەرىستەرى مەن ستراتەگياسىنا قاتىسۋ شەڭبەرىندەگى باسقارۋشىلىق قىزمەت. جۇمىس جۇرگىزىلەتىن اۋداندا دالالىق گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق جۇمىستاردى جوسپارلاۋ ۇدەرىستەرىن باسقارۋ. جاۋاپتىلىعى: ءوز ەڭبەگىن باعالاۋ جانە جەتىلدىرۋ, ءوزى وقۋ جانە باسقالاردى وقىتۋ, ءوز قاۋىپسىزدىگى جانە باسقالاردىڭ قاۋىپسىزدىگى, قورشاعان ورتانى قورعاۋ تالاپتارىنىڭ ورىندالۋى. كۇردەلىلىگى: ءارتۇرلى جۇمىس جاعدايىندا شەشىم تابۋ تاسىلدەرىن تاڭداپ الۋ نەگىزىندە پراكتيكالىق مىندەتتەردى شەشۋ. تاپسىرىستى تۇسىنە ءبىلۋ, جاعدايدى تالداي الۋ, ءوزىن-ءوزى تەكسەرە ءبىلۋ, شەشىم قابىلداي ءبىلۋ جانە ولاردى ىسكە اسىرۋعا جاعداي جاساۋ, باسقارۋشىلىق جانە ورىنداۋشىلىق كاسىپقويلىقتى جوعارىلاتاتىن كوماندالىق جۇمىستا قىزمەتتەردى باقىلاۋ جانە تۇزەتۋ داعدىلارىن كورسەتەدى كاسىپقويلىق جاعدايلاردى جۇيەلىك تالداۋ جانە جوبالاۋ ءادىسناماسى, باسقارۋشىلىق شەشىمدەردى قابىلداۋ تاسىلدەرى, ۇجىم جانە ۇجىمدىق قۇرىلىم تۋرالى ءبىلىم 5-2 دەربەستىگى: كاسىپورىن قىزمەتتەرىنىڭ تەحنولوگيالىق ۇدەرىسى جانە ستراتەگياسى شەڭبەرىندەگى باسقارۋشىلىق قىزمەت. جۇمىس جۇرگىزىلەتىن اۋداندا العا قويىلعان مىندەتتەردى شەشۋ ءۇشىن گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق زەرتتەۋلەر ادىستەرىنىڭ ۇتىمدى كەشەنىن نەگىزدەۋ جانە تاڭداۋ ۇدەرىسىن باسقارۋ جاۋاپتىلىعى: ءوز ەڭبەگىن باعالاۋ جانە جەتىلدىرۋ, ءوزى وقۋ جانە باسقالاردى وقىتۋ, ءوز قاۋىپسىزدىگى جانە باسقالاردىڭ قاۋىپسىزدىگى, قورشاعان ورتانى قورعاۋ تالاپتارىنىڭ ورىندالۋى. كۇردەلىلىگى: شەشىم قابىلداۋ تاسىلدەرىنىڭ ارتۇرلىلىگىن كوزدەيتىن مىندەتتەردى شەشۋگە باعىتتالعان قىزمەتتەر. 6 6-1 دەربەستىگى: جۇمىستاردى باسقا ۋچاسكەلەرمەن كەلىسىم جاساۋدى كوزدەيتىن, كاسىپورىن قىزمەتتەرىنىڭ ستراتەگياسى شەڭبەرىندەگى باسقارۋشىلىق قىزمەت. كاسىپورىننىڭ دالالىق گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق جۇمىستارىن جوسپارلاۋ قىزمەتى. جاۋاپتىلىعى: ماڭىزدى وزگەرىستەرگە جانە دامۋعا, اكەلۋى مۇمكىن قىزمەت ۇدەرىستەرىن جوسپارلاۋ جانە ازىرلەۋ, قىزمەتكەرلەردىڭ كاسىپقويلىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن جاۋاپتىلىق. كۇردەلىلىگى: شەشىم قابىلداۋ تاسىلدەرىنىڭ ارتۇرلىلىگىن كوزدەيتىن مىندەتتەردى شەشۋگە باعىتتالعان قىزمەتتەر. الەۋمەتتىك جانە كاسىپتىك تۇرلاۋسىز جاعدايلاردى جوبالاۋ جانە شەشىم قابىلداۋ, ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ءبىلۋ, بايلانىستى ۇيىمداستىرۋ جانە كوزقاراستارعا كەلىسىم جاساۋ, ناتيجەلەردى رەسىمدەۋ جانە تانىستىرۋ, قازىرگى زامانعى باعدارلاما- لىق ونىمدەردى جانە تەحنيكالىق قۇرالداردى پايدالانۋ داعدىلارىن كورسەتەدى الەۋمەتتىك جانە كاسىپتىك كۇردەلى جاعدايلاردى بىرلەسىپ تالداۋ, جوبالاۋ جانە شەشىم قابىلداۋ, بايلانىستى ۇيىمداستىرۋ جانە كوزقاراستارعا كەلىسىم جاساۋ, اناليتيكالىق جانە جوبالىق قۇجاتتامالاردى رەسىمدەۋ جانە تانىستىرۋ تۋرالى ءبىلىم 6-2 دەربەستىگى: جۇمىستاردى باسقا ۋچاسكەلەرمەن كەلىسىم جاساۋدى كوزدەيتىن, كاسىپورىن قىزمەتتەرىنىڭ ستراتەگياسى شەڭبەرىندەگى باسقارۋشىلىق قىزمەت. كاسىپورىننىڭ دالالىق گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق جۇمىستارىنىڭ مىندەتتەرىن بەلگىلەۋ. جاۋاپتىلىعى: ماڭىزدى وزگەرىستەرگە جانە دامۋعا, اكەلۋى مۇمكىن قىزمەت ۇدەرىستەرىن جوسپارلاۋ جانە ازىرلەۋ, قىزمەتكەرلەردىڭ كاسىپقويلىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن جاۋاپتىلىق. كۇردەلىلىگى: شەشىم قابىلداۋ تاسىلدەرىنىڭ ارتۇرلىلىگىن كوزدەيتىن مىندەتتەردى شەشۋگە باعىتتالعان قىزمەتتەر. 7 7-1 دەربەستىگى: سالا قۇرىلىمىن دامىتۋ جانە وعان جۇمىس ىستەتۋدى, جاعدايلاردى ۇيىمداستىرۋدى كوزدەيتىن باسقارۋشىلىق قىزمەت. ىشكى نارىقتا سۇرانىسقا يە گەولوگيالىق وبەكتىلەر مەن ۇدەرىستەردى انىقتاۋ ءۇشىن گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق زەرتتەۋ مىندەتتەرىن بەلگىلەۋ. جاۋاپتىلىعى: ماڭىزدى وزگەرىستەرگە جانە دامۋعا اكەلۋى مۇمكىن قىزمەت ۇدەرىستەرىن جوسپارلاۋ, ازىرلەۋ جانە ونىڭ ناتيجەلەرى ءۇشىن. كۇردەلىلىگى: شەشىم قابىلداۋ, جاڭا تاسىلدەردى ازىرلەۋ, ءارتۇرلى ادىستەردى پايدالانۋدى كوزدەيتىن قىزمەت. ماسەلەلەردى العا قويا ءبىلۋ جانە شەشۋ, ءوز ارەكەتىن شىنايى باعالاي ءبىلۋ, جاڭا تاسىلدەردى, تۇجىرىم قۇرۋ تاسىلدەرى مەن قىزمەت ەتۋ ستراتەگياسىن قولدانا وتىرىپ ماسەلەلەردى جۇيەمەن شەشە ءبىلۋ داعدىلارىن كورسەتەدى قىزمەت ەتۋ جانە ارەكەتتەسۋ تۇجىرىمدارىن, ستراتەگياسىن, فۋنكتسيونالدىق ۇلگىلەرىن قۇرۋ ءادىسناماسى, جوعارى دامۋ دەڭگەيىنە قول جەتكىزەتىن عىلىمي پروگرەسسيۆتىك تاسىلدەردى قولدانا وتىرىپ, ماسەلەلەردى العا قويا ءبىلۋ جانە شەشۋ تاسىلدەرى تۋرالى ءبىلىم 7-2 دەربەستىگى: سالا قۇرىلىمىن دامىتۋ جانە وعان جۇمىس ىستەتۋ ستراتەگياسىن قۇرۋدى كوزدەيتىن باسقارۋشىلىق قىزمەت. سىرتقى نارىقتا سۇرانىسقا يە گەولوگيالىق وبەكتىلەر مەن ۇدەرىستەردى انىقتاۋ ءۇشىن گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق زەرتتەۋ مىندەتتەرىن بەلگىلەۋ. جاۋاپتىلىعى: ماڭىزدى وزگەرىستەرگە جانە دامۋعا اكەلۋى مۇمكىن قىزمەت ۇدەرىستەرىن جوسپارلاۋ, ازىرلەۋ جانە ونىڭ ناتيجەلەرى ءۇشىن. كۇردەلىلىگى: دامۋ ماسەلەلەرىن شەشۋ, جاڭا تاسىلدەردى ازىرلەۋ, ءارتۇرلى ادىستەردى قولدانۋدى كوزدەيتىن قىزمەتتەر. 8 8-1 مەملەكەتتىك اۋقىمداعى سالانىڭ ءىرى ينستيتۋتسيونالدىق قۇرىلىمدارىنا جۇمىس ىستەتۋ جانە دامىتۋ ستراتەگياسىن قۇرۋدى, ءونىمدى ىشكى نارىقتا ءوندىرۋ مەن وتكىزۋ جاعدايلارى مەن جاۋاپكەرشىلىگىن ۇيىمداستىرۋدى كوزدەيتىن باسقارۋشىلىق قىزمەت: ىشكى نارىقتا سۇرانىسقا يە مينەرالدىق شيكىزاتتى قايتا وڭدەۋ ونىمدەرىن وتكىزۋ. ەكولوگيالىق جانە ستراتەگيالىق ويلاي ءبىلۋ داعدىسىن, كوشباسشىلىق داعدىلاردى, لوگيكالىق ادىستەردى, كاسىپقويلىق قىزمەتتەر مەن ءوزارا قارىم- قاتىناس ۇلگىلەرىن قۇرۋ ادىستەرىن قولدانا وتىرىپ ءوزارا ءتيىمدى شەشىم قابىلداۋ داعدىلارىن كورسەتەدى قىزمەتتەر مەن ءوزارا ارەكەتتەستىكتىڭ كووپەراتيۆتىك جۇيەلەرىن قۇرۋ, ماكروالەۋمەتتىك جانە ماكروەكونوميكالىق جۇيەلەردى ۇلگىلەۋ جانە باسقارۋ ءادىسناماسى تۋرالى ءبىلىم 8-2 مەملەكەتتىك اۋقىمداعى سالانىڭ ءىرى ينستيتۋتسيونالدىق قۇرىلىمدارىنا جۇمىس ىستەتۋ جانە دامىتۋ ستراتەگياسىن قۇرۋدى, ءونىمدى سىرتقى نارىقتا ءوندىرۋ مەن وتكىزۋ جاعدايلارى مەن جاۋاپكەرشىلىگىن ۇيىمداستىرۋدى كوزدەيتىن باسقارۋشىلىق قىزمەت: مينەرالدىق شيكىزاتتى قايتا وڭدەۋ ونىمدەرىن سىرتقى نارىقتا جوعارى قوسىلعان قۇنمەن وتكىزۋ (ەكسپورت). ۇبش دەڭ-گەيى سبش دەڭ-گەيى كاسىپتىك قىزمەت سالالارى: 2. دالالىق گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق زەرتتەۋلەر جانە ىزدەۋ جەكە جانە كاسىبي قۇزىرەتىنە قويىلاتىن تالاپتار بىلىگى مەن داعدىسىنا قويىلاتىن تالاپتار بىلىمىنە قويىلاتىن تالاپتار 1 1 دەربەستىگى: گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق اقپارات جيناۋدىڭ تەحنيكالىق جانە قوسالقى قۇرالدارىن دايىنداۋ بويىنشا مىندەتتەردى ورىنداۋ بارىسىندا وتە تومەن دەربەستىك دەڭگەيىندە تولىق باسشىلىق جاسالاتىن جۇمىس جاۋاپتىلىعى: جۇمىستاردى ورىنداۋ; ءوز قاۋىپسىزدىگىن جانە باسقالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ. كۇردەلىلىگى: نۇسقاۋلىق بويىنشا جۇمىس ىستەۋ. ءبىر ۇلگىدەگى جەڭىل پراكتيكالىق تاپسىرمالاردى ورىندايدى, ءوزىن-ءوزى باقىلاۋ جانە ءوزىن-ءوزى باسقارا ءبىلۋ داعدىلارىن كورسەتەدى ەڭبەك ءمانى, ونى وزگەرتۋ پروتسەستەرى جانە ءتيىستى ورىنداۋشىلىق ارەكەتتەر توپتاماسى تۋرالى بازالىق ءبىلىم 2 2 دەربەستىگى: گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق اقپارات جيناۋ بويىنشا بەلگىلى جاعدايلاردا بەلگىلى ءبىر دەربەستىك دەڭگەيىن بىلدىرەتىن, باسشىلىق جاسالاتىن جۇمىس. جاۋاپتىلىعى: قاراپايىم تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋ ناتيجەلەرى ءۇشىن; ءوز قاۋىپسىزدىگىن جانە باسقالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ; قورشاعان ورتانى قورعاۋ تالاپتارىن ورىنداۋ ءۇشىن. كۇردەلىلىگى: قاراپايىم ۇلگىلىك تاپسىرمالاردى شەشۋ. ءبىر ۇلگىدەگى جەڭىل پراكتيكالىق تاپسىرمالاردى ورىندايدى, قاراپايىم وندىرىستىك جاعدايلاردا ءوزىن-ءوزى باقىلاۋ جانە ءوزىن-ءوزى باسقارا ءبىلۋ داعدىلارىن كورسەتەدى ەڭبەك ءمانى, ءبىر ۇلگىدەگى قاراپايىم تاپسىرمالاردى ورىنداۋ كەزىندە ناتيجەگە قول جەتكىزۋ قۇرالدارى مەن جولدارى تۋرا- لى بازالىق ءبىلىم. 3 3 دەربەستىگى: ءبىر ۇلگىدەگى جاعدايلاردا جانە كاسىپتىك قىزمەتتەردىڭ باسشىلىق جاسالاتىن كۇردەلى جاعدايلارىندا دەربەس جۇمىستاردى جۇزەگە اسىرۋ, وقىتۋلاردى ءوز بەتىنشە ۇيىمداستىرۋ. قويىلعان مىندەتكە سايكەس گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق زەرتتەۋلەردىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرىن جوسپارلاۋ جانە جۇرگىزۋ. جاۋاپتىلىعى: تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋ ناتيجەلەرى ءۇشىن; ءوز قاۋىپسىزدىگىن جانە باسقالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ; قورشاعان ورتانى قورعاۋ تالاپتارىن ورىنداۋ ءۇشىن. كۇردەلىلىگى: ءبىر ۇلگىدەگى پراكتيكالىق تاپسىرمالاردى ورىنداۋ; ءبىلىم جانە تاجىريبە نەگىزىندە ارەكەت ەتۋ ءتاسىلىن تاڭداي ءبىلۋ. ستاندارتتى پراكتيكالىق تاپسىرمالاردى ورىندايدى, جوسپارلاۋ, قويىلعان مىندەتتەردى ورىنداۋ تاسىلدەرىن تاڭداي ءبىلۋ داعدىلارىن كورسەتەدى . ەڭبەك ءمانىن تەحنولوگيالىق وزگەرتۋ, ەڭبەكتى جوسپارلاۋ جانە ۇيىمداستىرۋ تۋرالى ءبىلىم 4 4 دەربەستىگى: باعىنىشتى قىزمەتكەرلەردىڭ مىندەتتەردى ءوز ەركىمەن بەلگىلەۋىن, نورمالاردى ۇيىمداستىرۋ جانە ىسكە اسىرۋدى باقىلاۋىن كوزدەيتىن, باسشىنىڭ باسقارۋىمەن نورمالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ورىنداۋشىلىق-باسقارۋشىلىق قىزمەت. تەحنيكالىق قۇرالداردى دايىنداۋ جانە گەولوگيالىق-گەوفيزيكا- لىق اقپاراتتى جيناۋ ۇدەرىستەرىن باسقارۋ جاۋاپتىلىعى: تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋ ناتيجەلەرى ءۇشىن; ءوز قاۋىپسىزدىگىن جانە باسقالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ; قورشاعان ورتانى قورعاۋ تالاپتارىن ورىنداۋ ءۇشىن. كۇردەلىلىگى: جۇمىس جاعدايىن ءوز بەتىنشە تالداۋدى تالاپ ەتەتىن ءارتۇرلى ۇلگىدەگى پراكتيكالىق مىندەتتەردى شەشۋ. الىنعان تاپسىرمالاردى ناقتىلايدى, باعىنىشتىلاردىڭ مىندەتتەرىن بەلگىلەيدى, قىزمەتتەرىنىڭ ناتيجەسىن باعالايدى, ءبىلىم جانە داعدىلاردىڭ جەتىسپەۋىن انىقتايدى, قىزمەتكەرلەردى كاسىپقويلىعىن جوعارىلاتۋعا ىنتالاندىرادى. كاسىپقويلىق مىندەتتەردى شەشۋ جانە بەلگىلەۋ تاسىلدەرى, قاعيدالارى جانە امالدارى, قارىم-قاتىناس ەتيكاسى مەن پسيحولوگياسى, ەڭبەك ۋاجدەمەسى جانە ەڭبەككە ىنتالاندىرۋ تاسىلدەرى 5 5-1 دەربەستىگى: كاسىپورىن قىزمەتتەرىنىڭ تەحنولوگيالىق ۇدەرىستەرى مەن ستراتەگياسىنا قاتىسۋ شەڭبەرىندەگى باسقارۋشىلىق قىزمەت. جۇمىس جۇرگىزىلەتىن اۋداندا گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق اقپارات جيناۋ بويىنشا دالا جۇمىستارىن جۇرگىزۋ. جاۋاپتىلىعى: ءوز ەڭبەگىن باعالاۋ جانە جەتىلدىرۋ, ءوزى وقۋ جانە باسقالاردى وقىتۋ ءۇشىن; ءوز قاۋىپسىزدىگىن جانە باسقالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ; قورشاعان ورتانى قورعاۋ تالاپتارىن ورىنداۋ ءۇشىن. كۇردەلىلىگى: ءارتۇرلى جۇمىس جاعدايىندا شەشىم تابۋ تاسىلدەرىن تاڭداپ الۋ نەگىزىندە پراكتيكالىق مىندەتتەردى شەشۋ. تاپسىرىستى تۇسىنە ءبىلۋ, جاعدايدى تالداي الۋ, ءوزىن-ءوزى تەكسەرە ءبىلۋ, شەشىم قابىلداي ءبىلۋ جانە ولاردى ىسكە اسىرۋعا جاعداي جاساۋ, باسقارۋشىلىق جانە ورىنداۋشىلىق كاسىپقويلىقتى جوعارىلاتاتىن كوماندالىق جۇمىستا قىزمەتتەردى باقىلاۋ جانە تۇزەتۋ داعدىلارىن كورسەتەدى كاسىپقويلىق جاعدايلاردى جۇيەلىك تالداۋ جانە جوبالاۋ ءادىسناماسى, باسقارۋشىلىق شەشىمدەردى قابىلداۋ تاسىلدەرى, ۇجىم جانە ۇجىمدىق قۇرىلىم تۋرالى ءبىلىم 5-2 دەربەستىگى: جۇمىستار جونىندە باسقا ۋچاسكەلەرمەن كەلىسىم جاساۋدى كوزدەيتىن, كاسىپورىن قىزمەتتەرىنىڭ ستراتەگياسى شەڭبەرىندەگى باسقارۋشىلىق قىزمەت. جۇمىس جۇرگىزىلەتىن اۋداندا گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق اقپارات جيناۋ بويىنشا دالا جۇمىستارىنا دايىندىق. جاۋاپتىلىعى: ءوز ەڭبەگىن باعالاۋ جانە جەتىلدىرۋ, ءوزى وقۋ جانە باسقالاردى وقىتۋ ءۇشىن; ءوز قاۋىپسىزدىگىن جانە باسقالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ; قورشاعان ورتانى قورعاۋ تالاپتارىن ورىنداۋ ءۇشىن. كۇردەلىلىگى: ءارتۇرلى جۇمىس جاعدايىندا شەشىم تابۋ تاسىلدەرىن تاڭداپ الۋ نەگىزىندە پراكتيكالىق مىندەتتەردى شەشۋ. 6 6-1 دەربەستىگى: جۇمىستار جونىندە باسقا ۋچاسكەلەرمەن كەلىسىم جاساۋدى كوزدەيتىن, كاسىپورىن قىزمەتتەرىنىڭ ستراتەگياسى شەڭبەرىندەگى باسقارۋشىلىق قىزمەت. جۇمىس جۇرگىزىلەتىن اۋداندا گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق اقپارات جيناۋ بويىنشا دالا جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ادىستەمەسى مەن تەحنيكاسىنا مونيتورينگ جۇرگىزۋ جانە باقىلاۋ. جاۋاپتىلىعى: ماڭىزدى وزگەرىستەرگە جانە دامۋعا اكەلۋى مۇمكىن قىزمەت ۇدەرىستەرىن جوسپارلاۋ, ازىرلەۋ جانە ونىڭ ناتيجەلەرى ءۇشىن. كۇردەلىلىگى: شەشىم قابىلداۋ, جاڭا تاسىلدەردى ازىرلەۋ, ءارتۇرلى ادىستەردى پايدالانۋدى كوزدەيتىن قىزمەت. الەۋمەتتىك جانە كاسىپتىك تۇرلاۋسىز جاعدايلاردى جوبالاۋ جانە شەشىم قابىلداۋ, ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ءبىلۋ, بايلانىستى ۇيىمداستىرۋ جانە كوزقاراستارعا كەلىسىم جاساۋ, ناتيجەلەردى رەسىمدەۋ جانە تانىستىرۋ, قازىرگى زامانعى باعدارلامالىق ونىمدەردى جانە تەحنيكالىق قۇرالداردى پايدالانۋ داعدىلارىن كورسەتەدى الەۋمەتتىك جانە كاسىپتىك كۇردەلى جاعدايلاردى بىرلەسىپ تالداۋ, جوبالاۋ جانە شەشىم قابىلداۋ, بايلانىستى ۇيىمداستىرۋ جانە كوزقاراستارعا كەلىسىم جاساۋ, اناليتيكالىق جانە جوبالىق قۇجاتتامالاردى رەسىمدەۋ جانە تانىستىرۋ تۋرالى ءبىلىم 6-2 دەربەستىگى: جۇمىستار جونىندە باسقا ۋچاسكەلەرمەن كەلىسىم جاساۋدى كوزدەيتىن, كاسىپورىن قىزمەتتەرىنىڭ ستراتەگياسى شەڭبەرىندەگى باسقارۋشىلىق قىزمەت. جۇمىس جۇرگىزىلەتىن اۋداندا گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق اقپارات جيناۋ بويىنشا دالا جۇمىستارى ناتيجەلەرىنىڭ ساپاسىن باقىلاۋ. جاۋاپتىلىعى: ماڭىزدى وزگەرىستەرگە جانە دامۋعا اكەلۋى مۇمكىن قىزمەت ۇدەرىستەرىن جوسپارلاۋ, ازىرلەۋ جانە ونىڭ ناتيجەلەرى ءۇشىن. كۇردەلىلىگى: شەشىم قابىلداۋ, جاڭا تاسىلدەردى ازىرلەۋ, ءارتۇرلى ادىستەردى پايدالانۋدى كوزدەيتىن قىزمەت. 7 7-1 دەربەستىگى: سالا قۇرىلىمىن دامىتۋ جانە وعان جۇمىس ىستەتۋدى, جاعدايلاردى ۇيىمداستىرۋدى كوزدەيتىن باسقارۋشىلىق قىزمەت. ىشكى نارىقتا سۇرانىسقا يە گەولوگيالىق وبەكتىلەر مەن ۇدەرىستەردى انىقتاۋ ءۇشىن گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق زەرتتەۋ مىندەتتەرىن بەلگىلەۋ. جاۋاپتىلىعى: ماڭىزدى وزگەرىستەرگە جانە دامۋعا اكەلۋى مۇمكىن قىزمەت ۇدەرىستەرىن جوسپارلاۋ, ازىرلەۋ جانە ونىڭ ناتيجەلەرى ءۇشىن. كۇردەلىلىگى: شەشىم قابىلداۋ, جاڭا تاسىلدەردى ازىرلەۋ, ءارتۇرلى ادىستەردى پايدالانۋدى كوزدەيتىن قىزمەت. ماسەلەلەردى العا قويا ءبىلۋ جانە شەشۋ, ءوز ارەكەتىن شىنايى باعالاي ءبىلۋ, جاڭا تاسىلدەردى, تۇجىرىم قۇرۋ تاسىلدەرى مەن قىزمەت ەتۋ ستراتەگياسىن قولدانا وتىرىپ ماسەلەلەردى جۇيەمەن شەشە ءبىلۋ داعدىلارىن كورسەتەدى قىزمەت ەتۋ جانە ارەكەتتەسۋ تۇجىرىمدارىن, ستراتەگياسىن, فۋنكتسيونالدىق ۇلگىلەرىن قۇرۋ ءادىسناماسى, جوعارى دامۋ دەڭگەيىنە قول جەتكىزەتىن عىلىمي پروگرەسسيۆتىك تاسىلدەردى قولدانا وتىرىپ, ماسەلەلەردى العا قويا ءبىلۋ جانە شەشۋ تاسىلدەرى تۋرالى ءبىلىم 7-2 دەربەستىگى: سالا قۇرىلىمىن دامىتۋ جانە وعان جۇمىس ىستەتۋ ستراتەگياسىن قۇرۋدى كوزدەيتىن باسقارۋشىلىق قىزمەت. سىرتقى نارىقتا سۇرانىسقا يە گەولوگيالىق وبەكتىلەر مەن ۇدەرىستەردى انىقتاۋ ءۇشىن گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق زەرتتەۋ مىندەتتەرىن بەلگىلەۋ. جاۋاپتىلىعى: ماڭىزدى وزگەرىستەرگە جانە دامۋعا اكەلۋى مۇمكىن قىزمەت ۇدەرىستەرىن جوسپارلاۋ, ازىرلەۋ جانە ونىڭ ناتيجەلەرى ءۇشىن. كۇردەلىلىگى: دامۋ ماسەلەلەرىن شەشۋ, جاڭا تاسىلدەردى ازىرلەۋ, ءارتۇرلى ادىستەردى قولدانۋدى كوزدەيتىن قىزمەتتەر. 8 8-1 مەملەكەتتىك اۋقىمداعى سالانىڭ ءىرى ينستيتۋتسيونالدىق قۇرىلىمدارىنا جۇمىس ىستەتۋ جانە دامىتۋ ستراتەگياسىن قۇرۋدى, ءونىمدى ىشكى نارىقتا ءوندىرۋ مەن وتكىزۋ جاعدايلارى مەن جاۋاپكەرشىلىگىن ۇيىمداستىرۋدى كوزدەيتىن باسقارۋشىلىق قىزمەت: ىشكى نارىقتا سۇرانىسقا يە مينەرالدىق شيكىزاتتى قايتا وڭدەۋ ونىمدەرىن وتكىزۋ. ەكولوگيالىق جانە ستراتەگيالىق ويلاي ءبىلۋ داعدىسىن, كوشباسشىلىق داعدىلاردى, لوگيكالىق ادىستەردى, كاسىپقويلىق قىزمەتتەر مەن ءوزارا قارىم-قاتىناس ۇلگىلەرىن قۇرۋ ادىستەرىن قولدانا وتىرىپ ءوزارا ءتيىمدى شەشىم قابىلداۋ داعدىلارىن كورسەتەدى قىزمەتتەر مەن ءوزارا ارەكەتتەستىكتىڭ كووپەراتيۆتىك جۇيەلەرىن قۇرۋ, ماكروالەۋمەتتىك جانە ماكروەكونوميكالىق جۇيەلەردى ۇلگىلەۋ جانە باسقارۋ ءادىسناماسى تۋرالى ءبىلىم 8-2 مەملەكەتتىك اۋقىمداعى سالانىڭ ءىرى ينستيتۋتسيونالدىق قۇرىلىمدارىنا جۇمىس ىستەتۋ جانە دامىتۋ ستراتەگياسىن قۇرۋدى, ءونىمدى سىرتقى نارىقتا ءوندىرۋ مەن وتكىزۋ جاعدايلارى مەن جاۋاپكەرشىلىگىن ۇيىمداستىرۋدى كوزدەيتىن باسقارۋشىلىق قىزمەت: مينەرالدىق شيكىزاتتى قايتا وڭدەۋ ونىمدەرىن سىرتقى نارىقتا جوعارى قوسىلعان قۇنمەن وتكىزۋ (ەكسپورت).   ۇبش دەڭ-گەيى سبش دەڭ-گەيى كاسىپتىك قىزمەت سالالارى: 2. گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەلەرىن تالداۋ, وڭدەۋ جانە رەسىمدەۋ جەكە جانە كاسىبي قۇزىرەتىنە قويىلاتىن تالاپتار بىلىگى مەن داعدىسىنا قويىلاتىن تالاپتار بىلىمىنە قويىلاتىن تالاپتار 1 1 - - - 2 2 - - - 3 3 دەربەستىگى: ءبىر ۇلگىدەگى جاعدايلاردا جانە كاسىپتىك قىزمەتتەردىڭ باسشىلىق جاسالاتىن كۇردەلى جاعدايلارىندا دەربەس جۇمىستاردى جۇزەگە اسىرۋ, وقىتۋلاردى ءوز بەتىنشە ۇيىمداستىرۋ. مامانداندىرىلعان باعدارلامالىق-تەحنيكالىق كەشەندەردى دالالىق گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق اقپاراتتى وڭدەۋ جانە بىرىكتىرۋ, ولاردى مامانداندىرىلعان باعدارلامالىق-تەحنيكالىق كەشەندەرگە ەنگىزۋ, دالا جۇمىستارى جۇرگىزىلەتىن اۋدانداعى گەولوگيالىق وبەكتىلەر مەن ۇدەرىستەر تۋرالى ەسەپتى رەسىمدەۋ ۇدەرىسىنە دايىنداۋ (باپتاۋ). جاۋاپتىلىعى: جۇمىستاردىڭ ورىندالۋ ناتيجەسى, ءوز قاۋىپسىزدىگى جانە باسقالاردىڭ قاۋىپسىزدىگى, قورشاعان ورتانى قورعاۋ تالاپتارىنىڭ ورىندالۋى. كۇردەلىلىگى: ءبىر ۇلگىدەگى پراكتيكالىق تاپسىرمالاردى ورىنداۋ; ءبىلىم جانە تاجىريبە نەگىزىندە ارەكەت ەتۋ ءتاسىلىن تاڭداي ءبىلۋ. ستاندارتتى پراكتيكالىق تاپسىرمالاردى ورىندايدى, جوسپارلاۋ, قويىلعان مىندەتتەردى ورىنداۋ تاسىلدەرىن تاڭداي ءبىلۋ داعدىلارىن كورسەتەدى . ەڭبەك ءمانىن تەحنولوگيالىق وزگەرتۋ, ەڭبەكتى جوسپارلاۋ جانە ۇيىمداستىرۋ تۋرالى ءبىلىم 4 4 دەربەستىگى: باعىنىشتى قىزمەتكەرلەردىڭ مىندەتتەردى ءوز ەركىمەن بەلگىلەۋىن, نورمالاردى ۇيىمداستىرۋ جانە ىسكە اسىرۋدى باقىلاۋىن كوزدەيتىن, باسشىنىڭ باسقارۋىمەن نورمالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ورىنداۋشىلىق-باسقارۋشىلىق قىزمەت. گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق زەرتتەۋلەردىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرىنىڭ ناتيجەلەرىن وڭدەۋ جانە بىرىكتىرۋ ۇدەرىسىن باسقارۋ, دالا جۇمىستارى جۇرگىزىلەتىن اۋدانداعى گەولوگيالىق وبەكتىلەر مەن ۇدەرىستەر تۋرالى ەسەپتى رەسىمدەۋ ۇدەرىسىنە قاتىسۋ. جاۋاپتىلىعى: نورمانىڭ ىسكە اسىرىلۋ ناتيجەسى ءۇشىن; ءوز قاۋىپسىزدىگىن جانە باسقالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋ; قورشاعان ورتانى قورعاۋ تالاپتارىن ورىنداۋ ءۇشىن. كۇردەلىلىگى: جۇمىس جاعدايىن ءوز بەتىنشە تالداۋدى تالاپ ەتەتىن ءارتۇرلى ۇلگىدەگى پراكتيكالىق مىندەتتەردى شەشۋ. الىنعان تاپسىرمالاردى ناقتىلايدى, باعىنىشتىلاردىڭ مىندەتتەرىن بەلگىلەيدى, قىزمەتتەرىنىڭ ناتيجەسىن باعالايدى, ءبىلىم جانە داعدىلاردىڭ جەتىسپەۋىن انىقتايدى, قىزمەتكەرلەردى كاسىپقويلىعىن جوعارىلاتۋعا ىنتالاندىرادى. كاسىپقويلىق مىندەتتەردى شەشۋ جانە بەلگىلەۋ تاسىلدەرى, قاعيدالارى جانە امالدارى, قارىم-قاتىناس ەتيكاسى مەن پسيحولوگياسى, ەڭبەك ۋاجدەمەسى جانە ەڭبەككە ىنتالاندىرۋ تاسىلدەرى 5 5.1 دەربەستىگى: كاسىپورىن قىزمەتتەرىنىڭ تەحنولوگيالىق ۇدەرىستەرى مەن ستراتەگياسىنا قاتىسۋ شەڭبەرىندەگى باسقارۋشىلىق قىزمەت. گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق زەرتتەۋلەردىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرىن وڭدەۋ ناتيجەلەرىن كەشەندى بىرىكتىرۋ, كەشەندى بىرىكتىرۋ ناتيجەلەرى بويىنشا دالا جۇمىستارى جۇرگىزىلەتىن اۋداندا انىقتالعان گەولوگيالىق وبەكتىلەر مەن ۇدەرىستەر تۋرالى ەسەپتى دايىنداۋ ۇدەرىستەرىن باسقارۋ جاۋاپتىلىعى: ءوز ەڭبەگىن باعالاۋ جانە جەتىلدىرۋ, ءوزى وقۋ جانە باسقالاردى وقىتۋ, ءوز قاۋىپسىزدىگى جانە باسقالاردىڭ قاۋىپسىزدىگى, قورشاعان ورتانى قورعاۋ تالاپتارىنىڭ ورىندالۋى. كۇردەلىلىگى: ءارتۇرلى جۇمىس جاعدايىندا شەشىم تابۋ تاسىلدەرىن تاڭداپ الۋ نەگىزىندە پراكتيكالىق مىندەتتەردى شەشۋ. تاپسىرىستى تۇسىنە ءبىلۋ, جاعدايدى تالداي الۋ, ءوزىن-ءوزى تەكسەرە ءبىلۋ, شەشىم قابىلداي ءبىلۋ جانە ولاردى ىسكە اسىرۋعا جاعداي جاساۋ, باسقارۋشىلىق جانە ورىنداۋشىلىق كاسىپقويلىقتى جوعارىلاتاتىن كوماندالىق جۇمىستا قىزمەتتەردى باقىلاۋ جانە تۇزەتۋ داعدىلارىن كورسەتەدى كاسىپقويلىق جاعدايلاردى جۇيەلىك تالداۋ جانە جوبالاۋ ءادىسناماسى, باسقارۋشىلىق شەشىمدەردى قابىلداۋ تاسىلدەرى, ۇجىم جانە ۇجىمدىق قۇرىلىم تۋرالى ءبىلىم 5.2 دەربەستىگى: كاسىپورىن قىزمەتتەرىنىڭ تەحنولوگيالىق ۇدەرىستەرى مەن ستراتەگياسىنا قاتىسۋ شەڭبەرىندەگى باسقارۋشىلىق قىزمەت. دالالىق گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق ماتەريالداردى وڭدەۋ جانە بىرىكتىرۋ بويىنشا كامەرالدىق جۇمىستار ۇدەرىسىن باسقارۋ. جاۋاپتىلىعى: ءوز ەڭبەگىن باعالاۋ جانە جەتىلدىرۋ, ءوزى وقۋ جانە باسقالاردى وقىتۋ, ءوز قاۋىپسىزدىگى جانە باسقالاردىڭ قاۋىپسىزدىگى, قورشاعان ورتانى قورعاۋ تالاپتارىنىڭ ورىندالۋى. كۇردەلىلىگى: ءارتۇرلى جۇمىس جاعدايىندا شەشىم تابۋ تاسىلدەرىن تاڭداپ الۋ نەگىزىندە پراكتيكالىق مىندەتتەردى شەشۋ.. 6 6-1 دەربەستىگى: جۇمىستار جونىندە باسقا ۋچاسكەلەرمەن كەلىسىم جاساۋدى كوزدەيتىن, كاسىپورىن قىزمەتتەرىنىڭ ستراتەگياسى شەڭبەرىندەگى باسقارۋشىلىق قىزمەت. زەرتتەۋ جۇرگىزۋ اۋدانىندا گەولوگيالىق وبەكتىلەر مەن ۇدەرىستەردى انىقتاۋ ءۇشىن كامەرالدىق جۇمىستاردىڭ مىندەتتەرىن بەلگىلەۋ. جاۋاپتىلىعى: ماڭىزدى وزگەرىستەرگە جانە دامۋعا, اكەلۋى مۇمكىن قىزمەت ۇدەرىستەرىن جوسپارلاۋ جانە ازىرلەۋ, قىزمەتكەرلەردىڭ كاسىپقويلىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن جاۋاپتىلىق. كۇردەلىلىگى: شەشىم قابىلداۋ تاسىلدەرىنىڭ ارتۇرلىلىگىن كوزدەيتىن مىندەتتەردى شەشۋگە باعىتتالعان قىزمەتتەر. الەۋمەتتىك جانە كاسىپتىك تۇرلاۋسىز جاعدايلاردى جوبالاۋ جانە شەشىم قابىلداۋ, ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ءبىلۋ, بايلانىستى ۇيىمداستىرۋ جانە كوزقاراستارعا كەلىسىم جاساۋ, ناتيجەلەردى رەسىمدەۋ جانە تانىستىرۋ, قازىرگى زامانعى باعدارلامالىق ونىمدەردى جانە تەحنيكالىق قۇرالداردى پايدالانۋ داعدىلارىن كورسەتەدى الەۋمەتتىك جانە كاسىپتىك كۇردەلى جاعدايلاردى بىرلەسىپ تالداۋ, جوبالاۋ جانە شەشىم قابىلداۋ, بايلانىستى ۇيىمداستىرۋ جانە كوزقاراستارعا كەلىسىم جاساۋ, اناليتيكالىق جانە جوبالىق قۇجاتتامالاردى رەسىمدەۋ جانە تانىستىرۋ تۋرالى ءبىلىم 6-2 دەربەستىگى: جۇمىستار جونىندە باسقا ۋچاسكەلەرمەن كەلىسىم جاساۋدى كوزدەيتىن, كاسىپورىن قىزمەتتەرىنىڭ ستراتەگياسى شەڭبەرىندەگى باسقارۋشىلىق قىزمەت. كامەرالدىق جۇمىستاردى ۇيىمداستىرۋ جانە دالا جۇمىستارىن جۇرگىزۋ اۋدانىندا انىقتالعان گەولوگيالىق وبەكتىلەر مەن ۇدەرىستەر تۋرالى ەسەپتى دايىنداۋ ۇدەرىستەرىن باسقارۋ. جاۋاپتىلىعى: ماڭىزدى وزگەرىستەرگە جانە دامۋعا, اكەلۋى مۇمكىن قىزمەت ۇدەرىستەرىن جوسپارلاۋ جانە ازىرلەۋ, قىزمەتكەرلەردىڭ كاسىپقويلىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن جاۋاپتىلىق. كۇردەلىلىگى: شەشىم قابىلداۋ تاسىلدەرىنىڭ ارتۇرلىلىگىن كوزدەيتىن مىندەتتەردى شەشۋگە باعىتتالعان قىزمەتتەر. 7 7-1 دەربەستىگى: سالا قۇرىلىمىن دامىتۋ جانە وعان جۇمىس ىستەتۋدى, جاعدايلاردى ۇيىمداستىرۋدى كوزدەيتىن باسقارۋشىلىق قىزمەت. ىشكى نارىقتا سۇرانىسقا يە گەولوگيالىق وبەكتىلەر مەن ۇدەرىستەردى انىقتاۋ ءۇشىن گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق زەرتتەۋ مىندەتتەرىن بەلگىلەۋ. جاۋاپتىلىعى: ماڭىزدى وزگەرىستەرگە جانە دامۋعا اكەلۋى مۇمكىن قىزمەت ۇدەرىستەرىن جوسپارلاۋ, ازىرلەۋ جانە ونىڭ ناتيجەلەرى ءۇشىن. كۇردەلىلىگى: شەشىم قابىلداۋ, جاڭا تاسىلدەردى ازىرلەۋ, ءارتۇرلى ادىستەردى پايدالانۋدى كوزدەيتىن قىزمەت. ماسەلەلەردى العا قويا ءبىلۋ جانە شەشۋ, ءوز ارەكەتىن شىنايى باعالاي ءبىلۋ, جاڭا تاسىلدەردى, تۇجىرىم قۇرۋ تاسىلدەرى مەن قىزمەت ەتۋ ستراتەگياسىن قولدانا وتىرىپ ماسەلەلەردى جۇيەمەن شەشە ءبىلۋ داعدىلارىن كورسەتەدى قىزمەت ەتۋ جانە ارەكەتتەسۋ تۇجىرىمدارىن, ستراتەگياسىن, فۋنكتسيونالدىق ۇلگىلەرىن قۇرۋ ءادىسناماسى, جوعارى دامۋ دەڭگەيىنە قول جەتكىزەتىن عىلىمي پروگرەسسيۆتىك تاسىلدەردى قولدانا وتىرىپ, ماسەلەلەردى العا قويا ءبىلۋ جانە شەشۋ تاسىلدەرى تۋرالى ءبىلىم 7-2 دەربەستىگى: سالا قۇرىلىمىن دامىتۋ جانە وعان جۇمىس ىستەتۋ ستراتەگياسىن قۇرۋدى كوزدەيتىن باسقارۋشىلىق قىزمەت. سىرتقى نارىقتا سۇرانىسقا يە گەولوگيالىق وبەكتىلەر مەن ۇدەرىستەردى انىقتاۋ ءۇشىن گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق زەرتتەۋ مىندەتتەرىن بەلگىلەۋ. جاۋاپتىلىعى: ماڭىزدى وزگەرىستەرگە جانە دامۋعا اكەلۋى مۇمكىن قىزمەت ۇدەرىستەرىن جوسپارلاۋ, ازىرلەۋ جانە ونىڭ ناتيجەلەرى ءۇشىن. كۇردەلىلىگى: دامۋ ماسەلەلەرىن شەشۋ, جاڭا تاسىلدەردى ازىرلەۋ, ءارتۇرلى ادىستەردى قولدانۋدى كوزدەيتىن قىزمەتتەر. 8 8-1 مەملەكەتتىك اۋقىمداعى سالانىڭ ءىرى ينستيتۋتسيونالدىق قۇرىلىمدارىنا جۇمىس ىستەتۋ جانە دامىتۋ ستراتەگياسىن قۇرۋدى, ءونىمدى ىشكى نارىقتا ءوندىرۋ مەن وتكىزۋ جاعدايلارى مەن جاۋاپكەرشىلىگىن ۇيىمداستىرۋدى كوزدەيتىن باسقارۋشىلىق قىزمەت: ىشكى نارىقتا سۇرانىسقا يە مينەرالدىق شيكىزاتتى قايتا وڭدەۋ ونىمدەرىن وتكىزۋ. ەكولوگيالىق جانە ستراتەگيالىق ويلاي ءبىلۋ داعدىسىن, كوشباسشىلىق داعدىلاردى, لوگيكالىق ادىستەردى, كاسىپقويلىق قىزمەتتەر مەن ءوزارا قارىم-قاتىناس ۇلگىلەرىن قۇرۋ ادىستەرىن قولدانا وتىرىپ ءوزارا ءتيىمدى شەشىم قابىلداۋ داعدىلارىن كورسەتەدى قىزمەتتەر مەن ءوزارا ارەكەتتەستىكتىڭ كووپەراتيۆتىك جۇيەلەرىن قۇرۋ, ماكروالەۋمەتتىك جانە ماكروەكونوميكالىق جۇيەلەردى ۇلگىلەۋ جانە باسقارۋ ءادىسناماسى تۋرالى ءبىلىم 8-2 مەملەكەتتىك اۋقىمداعى سالانىڭ ءىرى ينستيتۋتسيونالدىق قۇرىلىمدارىنا جۇمىس ىستەتۋ جانە دامىتۋ ستراتەگياسىن قۇرۋدى, ءونىمدى سىرتقى نارىقتا ءوندىرۋ مەن وتكىزۋ جاعدايلارى مەن جاۋاپكەرشىلىگىن ۇيىمداستىرۋدى كوزدەيتىن باسقارۋشىلىق قىزمەت: مينەرالدىق شيكىزاتتى قايتا وڭدەۋ ونىمدەرىن سىرتقى نارىقتا جوعارى قوسىلعان قۇنمەن وتكىزۋ (ەكسپورت).   گەولوگيا سالاسىنداعى سالالىق بىلىكتىلىك شەڭبەرىنە 2-قوسىمشا بىلىكتىلىككە قول جەتكىزۋ كورسەتكىشى بىلىكتىلىك دەڭگەيى ءتيىستى دەڭگەيدەگى بىلىكتىلىككە قول جەتكىزۋ جولدارى 1 پراكتيكالىق تاجىريبە جانە/نەمەسە جۇمىس ورنىندا قىسقا مەرزىمدى وقىتۋ (نۇسقاۋ) جانە/نەمەسە باستاۋىشتان كەم ەمەس ورتا ءبىلىمى بولعان كەزدە قىسقا مەرزىمدى كۋرستار. 2 پراكتيكالىق تاجىريبە جانە/نەمەسە نەگىزگى ورتا بىلىمنەن كەم ەمەس جالپى ورتا ءبىلىمى بولعان كەزدە كاسىبي دايارلاۋ ء(بىلىم بەرۋ مەكەمەسى نەگىزىندە قىسقا مەرزىمدى كۋرستار نەمەسە كورپوراتيۆتى ءبىلىم بەرۋ) جانە/نەمەسە ەرەسەكتەردى قايتا دايارلاۋ. 3 پراكتيكالىق تاجىريبە جانە/نەمەسە جالپى ورتا ءبىلىم نەمەسە نەگىزگى ورتا ءبىلىمنىڭ نەگىزىندە تەحنيكالىق جانە كاسىبي ءبىلىم نەمەسە پراكتيكالىق تاجىريبەسىز جالپى ورتا ءبىلىم بولعان كەزدە كاسىبي دايارلاۋ ء(بىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ نەگىزىندە ءبىر جىلعا دەيىن كاسىبي دايارلاۋ باعدارلامالارى بويىنشا كۋرستار نەمەسە كورپوراتيۆتى وقىتۋ). 4 جوعارى دارەجەلى تەحنيكالىق جانە كاسىبي ءبىلىم (قوسىمشا كاسىبي دايىندىق) جانە پراكتيكالىق تاجىريبە. 5 تەحنيكالىق جانە كاسىبي ءبىلىم (ورتا بۋىن مامانى), ورتادان كەيىنگى ءبىلىم, پراكتيكالىق تاجىريبە نەمەسە جوعارى ءبىلىم. 6 جوعارى ءبىلىم, پراكتيكالىق تاجىريبە. 7 جوعارى ءبىلىم, پراكتيكالىق تاجىريبە جانە/نەمەسە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم, پراكتيكالىق تاجىريبە. 8 جوعارى ءبىلىم, پراكتيكالىق تاجىريبە جانە/نەمەسە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم, پراكتيكالىق تاجىريبە. وسى بىلىكتىلىك دەڭگەيىندە جوعارى ءبىلىم «ءبىلىم تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭى قابىلدانعانعا دەيىن الىنعان جوعارى ءبىلىمدى, سونداي-اق وسى زاڭدا بەلگىلەنگەن ءبىلىم دەڭگەيىنە سايكەس ايقىندالعان جوعارى بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىمدى قامتيدى. بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2013 جىلعى 24 جەلتوقساندا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №9018 بولىپ ەنگىزىلدى.