نۇر-سۇلتاندا Astana Mining and Metallurgy Congress وتىرىسى ءوتتى. كونگرەستە«ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» اق باس ديرەكتورى بيدجۋ ناير شىعارىندىلاردى ازايتۋ جانە كومىرتەگى بەيتاراپتىعىنا قول جەتكىزۋ بويىنشا جۇمىس تۋرالى ايتىپ بەردى.
ونىڭ ايتۋىنشا, ArcelorMittal كومپانيالار توبى الدىنا شىعارىندىلاردى 2030 جىلعا قاراي 25%-عا ازايتۋعا جانە 2050 جىلعا قاراي كومىرتەگى بەيتاراپتىعىنا قول جەتكىزۋ سياقتى جاھاندىق ماقسات قويىپ وتىر. گەرمانيا, يسپانيا, بەلگيا جانە كاناداداعى ArcelorMitttal بولىمشەلەرى وسى باستامالاردى قولداۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى بيلىك ورگاندارىمەن كەلىسىم جاساستى. كومپانيا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتىمەن وسىنداي كەلىسىم جاساسۋعا ۇمىتتەنەدى.
– ءبىز كومىرتەگى شىعارىندىلارى بۇكىل پلانەتا ءۇشىن پروبلەما ەكەنىن بىلەمىز. كومىرتەكتى بەيتاراپتىق – بۇل ءبىزدىڭ ورتاق جاۋاپكەرشىلىگىمىز جانە وتە ماڭىزدى ماقساتىمىز. وسىعان بايلانىستى قازاقستان 2060 جىلعا قاراي كومىرتەكتىك بەيتاراپتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا نىق مىندەتتەمەلەردى وزىنە الا وتىرىپ, باسقا ەلدەرمەن سالىستىرعاندا سەنىمدى كوشباسشىلىق تانىتىپ وتىر. 2030 جىلعا قاراي كومىرتەگى شىعارىندىلارىن 19%-عا جانە 2060 جىلعا قاراي كومىرتەگى بەيتاراپتىعىن تومەندەتۋ ماقساتىنا قول جەتكىزۋ ءۇشىن, ارينە, بارلىق سالادا ناقتى ءىس-قيمىل جوسپارى مەن ۇيلەستىرۋ قاجەت بولادى, – دەپ اتاپ ءوتتى بيدجۋ ناير.
سونىمەن قاتار ول بولات شەكسىز قايتا وڭدەلەتىن ەڭ امبەباپ ماتەريالداردىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇگىنگى تاڭدا تىكەلەي شىعارىندىلارداعى بولات ونەركاسىبىنىڭ ۇلەسى قازبالى وتىندى پايدالانۋ ەسەبىنەن 7%-دان 9%-عا دەيىن قۇرايدى. ArcelorMittal الدىندا نولدىك كومىرتەگى ىزىمەن بولات شىعارا الاتىن تەحنولوگيالىق شەشىمدەردى قولدانۋ مىندەتى تۇر.
مۇنداي ءبىرىنشى شەشىم سىنىقتار نەگىزىندە بولات ءوندىرۋ. بۇل رەتتە ەكولوگيالىق تازا ەلەكتر ەنەرگياسى كوزدەرىن پايدالانسا, كادەگە جاراتۋ دەڭگەيى شامامەن 90%-دى قۇرايدى. كومپانيا مەتالل سىنىقتارىن قولدانۋعا تىرىسادى, الايدا دۇنيە جۇزىندە الەمدىك سۇرانىستى قاناعاتتاندىرا الاتىن سىنىقتار جەتكىلىكسىز. ەكىنشى شەشىم – تەمىر رۋداسىنان بولات ءوندىرۋ كەزىندە جاسىل تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ. مىسالى, سۋتەگى, بيوكومىر جانە باسقاسىن اتاۋعا بولادى.
ءۇشىنشى شەشىم – بولاتتان كومىرتەكتى الۋ تەحنولوگياسىن قولدانۋ. كومىرقىشقىل گازىن (CO2) ۇستاۋ جانە ساقتاۋ (CCS) – بۇل CO2-نى ونەركاسىپتىك جانە ەنەرگيامەن بايلانىستى كوزدەردەن ءبولۋ, ساقتاۋ ورنىنا تاسىمالداۋ جانە اتموسفەرادان ۇزاق مەرزىمدى وقشاۋلاۋ پروتسەسى.
– Carbon capturing and stocking (كومىرتەكتى ۇستاۋ جانە ساقتاۋ) تەحنولوگياسى ءالى دە جاڭا بولىپ تابىلادى, ونى پايدالانۋ جانە ەنگىزۋ كومپانيادان جانە ۇكىمەتتەردەن ايتارلىقتاي رەسۋرستاردى تارتۋدى تالاپ ەتەدى. الايدا بۇل شىعىنداردىڭ بارلىعى ونىڭ ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك قۇندىلىعى ارقىلى وتەلەدى. كاسىپورىندار جۇمىس ورىندارىن, قىزمەتكەرلەرىن قىسقارتپاي, ورنالاسقان جەرىن وزگەرتپەي, سونداي-اق ەكولوگيالىق قولايلى جاعدايدا جۇمىسىن جالعاستىرا الادى. بۇدان باسقا بۇل جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا, ونەركاسىپتىك كاسىپورىنداردىڭ تەحنولوگيالىلىعىن ارتتىرۋعا جانە حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قازىر ءبىز جەك بەلسەندى ءوسۋى بايقالىپ وتىرعان قازاقستان ءۇشىن بۇل تەحنولوگيا تۇراقتى كومىرتەكتى بەيتاراپ جولدى قامتاماسىز ەتەدى جانە مەتاللۋرگيا جانە تاۋ-كەن ونەركاسىبىن, اسىرەسە كومىر جانە مۇناي-گاز سالالارىنا قولداۋ بولادى, – دەدى بيدجۋ ناير.
وسى ورايدا, نۇر-سۇلتاندا ءداستۇرلى Astana Mining & Metallurgy كونگرەسى ءوز جۇمىسىن باستاعانىن ايتا كەتكەن ءجون. اتالعان كونگرەسس – تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا يندۋسترياسىنداعى ەڭ اۋقىمدى سالالىق ءىس-شارالاردىڭ ءبىرى.