مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بيىلعى جولداۋىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا ەرەكشە نازار اۋداردى. بۇل رەتتە پرەزيدەنت تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا «سالاماتتى ۇلت» ءار ازامات ءۇشىن ساپالى جانە قولجەتىمدى دەنساۋلىق ساقتاۋ» ۇلتتىق جوباسى جۇزەگە اسىرىلادى. ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا اتالعان جوبا جان-جاقتى تانىستىرىلدى, سونداي-اق حالىقتى كوروناۆيرۋس ىندەتىنە قارسى ۆاكتسينالاۋ جانە رەۆاكتسينالاۋ تۋرالى حابارلاندى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى الەكسەي تسوي بريفينگ بارىسىندا ۇلتتىق جوبا ءتورت باعىتتان تۇراتىنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, ءبىرىنشى باعىت مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگى مەن ساپاسىن ارتتىرۋعا بايلانىستى. ەكىنشى باعىت ەپيدەميالىق بولجاۋ مەن دەن قويۋدىڭ زاماناۋي جۇيەسىن قالىپتاستىرۋعا ارنالعان. ءۇشىنشى باعىت وتاندىق فارماتسەۆتيكا سالاسىنىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەدى. ءتورتىنشى باعىت سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستاناتىن حالىقتىڭ ۇلەسىن ارتتىرۋعا جانە بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋعا باعىتتالعان.
«ۇلتتىق جوبانى ازىرلەۋ كەزىندە ءبىز كوپشىلىكتىڭ, اتاپ ايتقاندا, مەديتسينا ماماندارىنىڭ, كاسىپكەرلەردىڭ, ازاماتتىق قوعامنىڭ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى ارداگەرلەرى كەڭەسىنىڭ پىكىرىن ەسكەردىك. ۇلتتىق جوبانىڭ ءبىرىنشى باعىتىن ىسكە اسىرۋ ءۇشىن حالىقتىڭ مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىنا قاناعاتتانۋ دەڭگەيىن 80%-عا دەيىن ارتتىرۋ كوزدەلگەن. اۋىلدىق ەلدى مەكەندەر, ونىڭ ىشىندە تىرەك جانە سپۋتنيكتىك اۋىلدار باستاپقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك ۇيىمدارىمەن 100% قامتاماسىز ەتىلەدى. كەم دەگەندە 40 دەنساۋلىق ساقتاۋ نىسانىن جانە 2 عىلىمي ورتالىقتى جاڭعىرتۋ جوسپارلانعان. تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمى مەن مىندەتتى الەۋمەتتىك-مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسى شەڭبەرىندە مەديتسينالىق كومەكتىڭ جالپى كولەمىندە امبۋلاتوريالىق دەڭگەيدە مەديتسينالىق كومەك كولەمىن كەڭەيتۋ قاراستىرىلعان», دەدى ا.تسوي.
ۆەدومستۆو باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ۇلتتىق جوبا اياسىندا جۇكتى ايەلدەر مەن بالالاردىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋ ءۇشىن بىرنەشە شارا قاراستىرىلعان. بىرىنشىدەن, جۇكتى ايەلدەردى بوسانعانعا دەيىنگى باقىلاۋمەن قامتۋ كوزدەلگەن. ەكىنشىدەن, 1 جاسقا دەيىنگى بالالاردى پرواكتيۆتى باقىلاۋمەن جانە سكرينينگتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ قاراستىرىلعان. ۇشىنشىدەن, 8 وڭىردە بالالاردى وڭالتۋعا ارنالعان 8 ورتالىق جانە 2 ەرتە ارالاسۋ ورتالىعىن قوسىمشا اشۋ جوسپارلانعان. بۇل مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردى مەديتسينالىق وڭالتۋمەن قامتۋدى 3 ەسە – 18-دەن 60%-عا دەيىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
حالىققا ساپالى قىزمەت كورسەتۋ كوبىنەسە بىلىكتىلىككە جانە قاجەتتى مامانداردىڭ بولۋىنا بايلانىستى. سوندىقتان ۇلتتىق جوبانىڭ ءبىرىنشى باعىتى اياسىندا اسا تاپشى ماماندىقتار بويىنشا رەزيدەنتۋرالىق ءبىلىم بەرۋ گرانتتارىنىڭ سانى 3 800-گە دەيىن, سونداي-اق الەمنىڭ جەتەكشى ورتالىقتارىندا قارقىندى تەراپيانىڭ حالىقارالىق ستاندارتتارى بويىنشا وقىتىلعان دارىگەرلەر سانى كوبەيتىلەدى.
سونىمەن قاتار مينيستر ۇلتتىق جوبانىڭ ەكىنشى باعىتىندا بيوقاۋىپسىزدىك جانە سايكەستىكتى باعالاۋ سالاسىنداعى حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس كەلەتىن سانيتارلىق-ەپيدەميالىق ساراپتاما زەرتحانالارىنىڭ ۇلەسىن ۇشتەن بىرگە, ياعني 90%-عا دەيىن ارتتىرۋ جوسپارلانعانىن اتاپ ءوتتى. بۇل رەتتە پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ قاراۋىنا ەنگىزىلگەن «بيولوگيالىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى» زاڭ قابىلدانادى.
«ۇلتىق جوبانىڭ ءۇشىنشى باعىتىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيىلعى 1 قىركۇيەكتەگى جولداۋىندا ايتىلعان تاپسىرمالارى ەسكەرىلگەن. قولدانىستاعى دارىلىك زاتتار مەن مەديتسينالىق بۇيىمداردىڭ ىشىندە وتاندىق ءوندىرىستىڭ ۇلەسىن 50%-عا دەيىن ۇلعايتۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونداي-اق مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ ارقىلى الىناتىن مەديتسينالىق بۇيىمدار مەن ءدارى-دارمەكتىڭ 50%-ىن وتاندىق وندىرىستەن قامتۋ كوزدەلگەن. حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس اككرەديتتەلگەن زەرتحانالار مەن ورتالىقتاردىڭ ۇلەسى 100%-عا جەتكىزىلەدى. دارىلىك زاتتار مەن مەديتسينالىق بۇيىمداردى شىعارۋ بويىنشا كەمىندە 30 جاڭا ءوندىرىستى ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان», دەدى ا.تسوي.
ال ۇلتتىق جوبانىڭ ءتورتىنشى باعىتىن ىسكە اسىرۋ ارقىلى تەمەكى شەگۋ كورسەتكىشى 19%-عا تومەندەيدى, سونداي-اق ازاماتتاردىڭ 45%-ى سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستانىپ, 50%-ى دەنە شىنىقتىرۋمەن جانە سپورتپەن شۇعىلدانادى دەگەن ءۇمىت بار. بۇل ءۇشىن حالىقتى سپورت ينفراقۇرىلىمىمەن قامتاماسىز ەتۋدى مىڭ ادامعا شاققاندا 53%-عا دەيىن ارتتىرۋ كوزدەلگەن. ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار ادامدارعا دا جاعداي جاسالادى.
سونىمەن قاتار ا.تسوي بريفينگ بارىسىندا رەۆاكتسينالاۋ پروتسەسى قالاي ۇيىمداستىرىلاتىنىن ءتۇسىندىردى.
«دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالقىن يممۋنداۋ جونىندەگى كونسۋلتاتسيالىق كوميسسيامەن بىرگە حالىقتى قايتا ۆاكتسينالاۋدىڭ تاسىلدەرىن پىسىقتادى. حالىقارالىق تاجىريبەنى ەسكەرە وتىرىپ, كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنا قارسى ۆاكتسينالاۋ شاراسىنىڭ تولىق كۋرسىن وتكەننەن سوڭ, 6-9 ايدان كەيىن قوسىمشا دوزاسىن ەگۋ ۇسىنىلادى. ۆەكتورلى (سپۋتنيك V) ۆاكتسينا العان تۇلعالارعا 9 ايدان كەيىن يناكتيۆتى ۆاكتسينا (Sinopharm, CoronaVac, Hayat Vax, QazCovid-in) ەگۋ; يناكتيۆتى (Sinopharm, CoronaVac, Hayat Vax, QazCovid-in) ۆاكتسينا العاندارعا 6 ايدان كەيىن ۆەكتورلى ەكپە (سپۋتنيك V) سالۋ; «مرنك-ۆاكتسينا» (Pfizer) العان تۇلعالارعا 6 ايدان كەيىن يناكتيۆتى (Sinopharm, CoronaVac, Hayat Vax, QazCovid-in) نەمەسە ۆەكتورلى (سپۋتنيك V) ەكپە سالۋ جوسپارلانعان. سونداي-اق ءبىرىزدى ەكپە ءتۇرىن سالۋ ارقىلى قايتا ۆاكتسينالانۋعا جول بەرىلەدى», دەدى مينيستر.
بۇل رەتتە ۆاكتسينا العان قانشا ادام كوروناۆيرۋسپەن اۋىرعانى جونىندە سۇراق تۋىندادى. اتالعان سۇراققا ەلىمىزدىڭ باس مەملەكەتتىك سانيتار دارىگەرى ەرلان قياسوۆ جاۋاپ بەردى.
«ۆاكتسينالاۋدان كەيىن 21 813 ادام اۋىردى. ونىڭ ىشىندە سپۋتنيك V ۆاكتسيناسىنان كەيىن – 18 مىڭ ادام, QazVac-تان كەيىن – 436 ادام, Sinopharm-نان (Hayat Vax) كەيىن 2 173 ادام اۋىردى. سونداي-اق Pfizer ەكپەسىنەن كەيىن 17 ادام اۋىردى, ولار وسى ۆاكتسينانى شەتەلدە العان. CoronaVac ۆاكتسيناسىن العان 603 ادام ىندەتكە شالدىقتى», دەدى ە.قياسوۆ.
بۇعان قوسا رەۆاكتسينالاۋ اياسىندا Pfizer ۆاكتسيناسىنىڭ قوسىمشا دوزالارىن جەتكىزۋ تۋرالى ماعلۇمات بەرىلدى.
«باستاپقى كەزەڭدە باسىمدىقتى ساناتتار ايقىندالادى. وسى ورايدا 12 جاستان اسقان بالالار, جۇكتى ايەلدەر قامتىلماق. ال دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ماقۇلداعان باسقا ۆاكتسينالار بويىنشا ەرەسەك ادامدار ەكپە سالدىرا الادى. Pfizer ۆاكتسيناسى الدىمەن اتالعان ساناتتارعا سالىنادى. اتالعان ۆاكتسينانى ەلىمىزگە جەتكىزۋ ماسەلەسىندە الدىمەن توڭازىتقىش جەلىسى دۇرىس قويىلىپ, ورناتىلادى. مينۋس 80 تەمپەراتۋرالىق رەجىم قازاقستان بويىنشا قوسىلادى. Pfizer ۆاكتسيناسىنا قاتىستى كۇردەلى لوگيستيكا بولعاندىقتان, قالالار بويىنشا بىرنەشە نۇكتەلى ورىندار ايقىندالادى. وسى ورايدا ناقتى مەكەنجايلاردى, بايلانىس نومىرلەرىن حابارلايمىز. ناقتى قانداي ۆاكتسينالاۋ پۋنكتەرى بولاتىنىن جاريالايمىز. ۆاكتسينا ءبىر ايدا جەتكىزىلەدى, ياعني ءتورتىنشى توقسانعا جوسپارلانعان», دەدى ا.تسوي.
وسى ورايدا Pfizer كومپانياسىمەن 2021 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن قازاقستانعا 4 ملن دوزا ۆاكتسينانى جەتكىزۋ بويىنشا شارتقا قول قويىلعانىن اتاپ وتكەن ءجون.