ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى تامارا دۇيسەنوۆا كەشە ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن بريفينگتە ەلباسى جولداۋىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا الەۋمەتتىك-ەڭبەك سالاسىن دامىتۋداعى نەگىزگى مىندەتتەرگە كەڭىنەن توقتالدى. جالپى, وسى اپتادا مينيسترلىكتەر مەن ۆەدومستۆولاردا القا وتىرىستارى ودان ءارى جالعاسادى.
بۇل جونىندە بايانداعان وكق-ءنىڭ ارنايى وكىلى ا.ابيبۋللاەۆ جالپى القا وتىرىستارىندا وتكەن جىل قورىتىندىلانىپ, جولداۋ اياسىندا 2014 جىلعا ارنالعان جوسپارلار تالقىلانارىنان حاباردار ەتە كەتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ القا وتىرىسىنا پرەمەر-مينيستر سەرىك احمەتوۆتىڭ ءوزى قاتىسادى دەپ جوسپارلانعان. ال 11 اقپانداعى ۇكىمەت وتىرىسىندا وڭىرلەردەگى تەاترلاردىڭ كوكەيكەستى ماسەلەلەرى جان-جاقتى قارالادى. وندا مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى مۇحتار قۇل-مۇحاممەد, وبلىس جانە استانا مەن الماتى قالالارىنىڭ اكىمدەرى ونەر وردالارىنىڭ بۇگىنى مەن ەرتەڭى تۋرالى باياندايتىنى بەلگىلەنىپتى. بۇل رەتتە 12 اقپاندا مەملەكەتتىك قىزمەت ىستەرى ءجونىندەگى اگەنتتىگىنىڭ القا وتىرىسى ورىن الارى بەلگىلى بولدى. بۇدان باسقا, 2014 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا ەلىمىز بولون ۇدەرىسىندە تەڭ توراعا لاۋازىمىنا يە بولعاندىقتان, تەڭتوراعالىق اياسىندا 13-14 اقپاندا نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە «بولون قۇرىلىمدىق رەفورمالارى: ءتاجىريبەلەر, ماسەلەلەر, كەلەشەكتەر» اتتى حالىقارالىق كونفەرەنتسياسى كوزدەلىپ وتىر.
بۇل كونفەرەنتسيانىڭ باستى ماقساتى – جاھاندانعان الەمدە بولون ۇدەرىسىنىڭ ساياساتىن ءىلگەرىلەتۋ بويىنشا تاجىريبە الماسۋ جانە پەرسپەكتيۆالارىن انىقتاۋ ەكەندىگىن باسا ايتقان ارنايى وكىل الەمنىڭ باسەكەگە قابىلەتتى 30 ەلىنىڭ قاتارىنا ەنۋدە, ساپالى ءبىلىمدى جاس بۋىن قالىپتاستىرۋدا قازاقستان ءۇشىن بولون ۇدەرىسىنىڭ ءرولى ەرەكشە ەكەنىن العا تارتتى. ەلوردادا وتەتىن شاراعا ەۋروپانىڭ 20 ەلىنەن كەلگەن حالىقارالىق ساراپشىلار, وتاندىق ءبىلىم وردالارى مەن سالالىق مينيسترلىك وكىلدەرى قاتىسادى. سونداي-اق, ەلىمىز قابىلداعان ناسىلدىك كەمسىتۋشىلىكتىڭ بارلىق نىساندارىن جويۋ تۋرالى حالىقارالىق كونۆەنتسيا قالاي ورىندالۋدا, دەگەن ساۋال توڭىرەگىندە 12-13 اقپاندا قازاقستان ۇكىمەتى مەن جوعارعى سوت دەلەگاتسياسى جەنەۆادا كونۆەنتسيانىڭ ورىندالۋى تۋرالى التىنشى جانە جەتىنشى جيىنتىق مەرزىمدى باياندامامەن تانىستىرارى دا ايتىلماي قالمادى.
وسى كۇندەرى ماسكەۋدە «پروتون-م» زىمىران ۇشىرعىشىن بايقوڭىردان ۇشىرۋ سانى بويىنشا ۇسىنىستار دايىنداۋعا جانە قازاقستانداعى قورشاعان ورتاعا كەلتىرىلەتىن ەكولوگيالىق زارداپتارىن اناعۇرلىم ازايتۋعا قاتىستى ماسەلەلەردى شەشۋ بويىنشا قازاقستان-رەسەي جۇمىس توبىنىڭ ءۇشىنشى وتىرىسى جۇزەگە اسادى. رەسمي وكىل اپتاداعى القالى جيىنداردان حاباردار ەتىسىمەن ءسوز ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى تامارا ءدۇيسەنوۆاعا بەرىلدى.
ءمينيستردىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا, 2013 جىلى الەۋمەتتىك دامىتۋدىڭ كوپتەگەن بازالىق كورسەتكىشتەرى بويىنشا وڭ ءناتيجەلەرگە قول جەتكىزىلگەن. اتاپ ايتقاندا, بۇگىنگى تاڭدا 95 پايىز ەڭبەك ەتۋگە قابىلەتتى قازاقستاندىق ازاماتتىڭ جۇمىسى بار. «جۇمىسپەن قامتۋ-2020 جول كارتاسى» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە 250 مىڭنان استام ادام جۇمىسقا ورنالاستىرىلىپتى. ەكونوميكالىق قىزمەتتىڭ تۇرلەرى بويىنشا ورتاشا ايلىق جالاقى 108 640 تەڭگەنى قۇراپ, 2012 جىلعى دەڭگەيدەن 7,5 پايىزعا ارتقانى دا اتالماي قالمادى. اسىرەسە, 4 ميلليونعا جۋىق ادام الەۋمەتتىك تولەم تۇرلەرىن الاتىنى العا تارتىلدى. بالالى وتباسىلاردى قولداۋ بالا تۋ سانىنىڭ ارتۋىنا وڭ ىقپال ەتكەنى, سوڭعى ون جىل ىشىندە بالا تۋ سانى ءبىر جارىم ەسەگە وسكەنى, 200 مىڭداي وتباسى 4 جانە ودان كوپ بالا تاربيەلەپ وتىرعاندىعى اتاپ كورسەتىلدى.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, وتكەن جىلدىڭ 3 توقسانىندا تابىسى ەڭ تومەن كۇنكورىس دەڭگەيىنەن از حالىقتىڭ سانى 533 ادامدى نەمەسە تۇرعىنداردىڭ 3,1 پايىزىن قۇراعان. بۇل رەتتە 90 مىڭنان استام ادامعا تەگىن ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتىلەدى ەكەن. جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى تۋرالى ايتقاندا, ت.دۇيسەنوۆا كەيبىر وبلىستاردا اتالعان باعدارلاماعا قاتىسۋعا ۇمىتكەرلەر اراسىندا كاسىبي باعدارلاۋدى ەنگىزۋ تەتىكتەرى سىنالارىن, سونداي-اق, كەيبىر وڭىرلەردە قاناتقاقتى رەجىمدە تىرەك اۋىلداردى كەشەندى دامىتۋ تەتىكتەرى سىنالاتىن اۋىلدىق ەلدى مەكەندەر بەلگىلەنەرىن ەرەكشە اتادى. مەملەكەتتىك قولداۋ تەك الەۋەتى جوعارى اۋىلداردى دامىتۋعا شوعىرلاندىرىلادى. كەلەسى جىلدان باستاپ بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ 80 پايىزى حالىقتىڭ سانىنا پروپورتسيونالدى تۇردە, ال 20 پايىزى جۇمىس ناتيجەسىنە بايلانىستى بولىنەتىن بولادى.
تاعى ءبىر بەلگىلى بولعانى, بيىلعى جىلى 2015-2017 جىلدارعا ارنالعان كادرلارعا قاجەتتىلىكتىڭ بولجامى ازىرلەنەدى. سونىمەن قاتار, كاسىبي ستاندارتتار ازىرلەۋ جۇمىستارى ءوز جالعاسىن تابادى دەپ كۇتىلۋدە. قازىرگى تاڭدا الەۋمەتتىك ارىپتەستەردىڭ تىكەلەي قاتىسۋىمەن 257 كاسىبي ستاندارت ازىرلەنىپ وتىر. جانە دە 2015 جىلعى 1 شىلدەدەن باستاپ جاڭا ۇلگى ەنگىزىلەتىن بولادى, ونىڭ نەگىزىنە ەڭبەكاقى تولەۋ بىلىمىنە, بىلىگىنە, ورىندالاتىن جۇمىستىڭ كۇردەلىلىگى مەن جاۋاپكەرشىلىك دارەجەسىنە قاراي بەلگىلەنەتىن بولادى.
ت.دۇيسەنوۆا ءوز سوزىندە جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ كاسىپورىنداعى ەڭبەك جاعدايى وڭ باعالانعاندا, كاسىپورىن سايكەستىك سەرتيفيكاتىن الاتىنىن جانە قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەك قۇقىقتارىن ساقتايتىن كاسىپورىنداردىڭ تىزىلىمىنە ەنگىزىلەتىنىن اتادى. مۇنداي كاسىپورىندار 3 جىل ىشىندە جوسپارلى تەكسەرۋگە جاتپايدى. جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ ەڭبەك جاعدايلارىن ۇنەمى جاقسارتىپ تۇرۋعا قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا زەينەتاقىمەن قامسىزداندىرۋ تۋرالى زاڭناماعا وزگەرىس ەنگىزىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا ۇلتتىق بانكپەن بىرلەسىپ زەينەتاقى جۇيەسىن ودان ءارى جاڭعىرتۋ جونىندە شارالار كەشەنىن ازىرلەۋ اياقتالۋ ءۇستىندە ەكەنى دە ەرەكشە اتالدى. بۇل شارالار جۇمىسپەن قامتىلعان حالىقتى زەينەتاقى جۇيەسىمەن قامتۋدى كەڭەيتۋگە, ولاردىڭ قىزمەتىن زاڭداستىرۋعا, زەينەتاقى جارنالارىن ۋاقتىلى جانە جۇيەلى تۇردە اۋدارۋدى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان, ءوز كەزەگىندە زەينەتاقى جارنالارىن كوبەيتەدى. ەلباسى تاپسىرماسىنا سايكەس, 2015 جىلعى 1 شىلدەدەن باستاپ مۇگەدەكتىگى جانە اسىراۋشىسىنان ايىرىلۋ بويىنشا الەۋمەتتىك جاردەماقىلاردىڭ مولشەرى 25 پايىزعا كوبەيەدى.
«نۇر وتان» پارتياسىمەن بىرلەسىپ, ەلىمىزدەگى مۇگەدەكتەردىڭ قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ جانە ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ جونىندەگى ءىس-شارالار جوسپارىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا ءىس-شارالار تالقىلانىپ, ىسكە اسىرىلۋدا ەكەنىن العا تارتقان مينيستر اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋ ءتارتىبى وزگەرتىلەتىنىن دە ەرەكشە اتادى.
اسقار تۇراپباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان».