قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى قارقىندى

وقيعا ورىن العان كۇننەن باستاپ مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ جارىلىس زارداپتارىن جويۋ تۋرالى ناقتى تاپسىرما بەرگەن بولاتىن. پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا وراي, بۇگىندە بايزاق اۋدانىندا ب ۇلىنگەن نىسانداردى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. وعان 12 مەردىگەرلىك ۇيىمنان 22 بىرلىك تەحنيكا مەن 187 جۇمىسشى تار­تىلعان. ال قازىرگى كەزدە جەڭىل زارداپ شەككەن 124 تۇر­عىن ءۇي مەن 3 الەۋمەتتىك نىسان تولىعىمەن قالپىنا كەلتىرىلگەن. جامبىل وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ ايتۋىنشا, زارداپ شەككەن نىسانداردى قالپىنا كەلتىرۋ بويىنشا بار­لىق جۇمىستار مەملەكەت باس­شىسىنىڭ باقىلاۋىندا ەكەن. سونداي-اق پرەزيدەنت پار­مەنى­مەن قۇرىلعان ۇكىمەتتىك كو­ميس­سيانىڭ تاپسىرماسى بويىن­شا نىسانداردى تەكسەرۋ جانە قال­پىنا كەلتىرۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردان بەس جۇمىس توبى قۇرىلعان. جۇمىس ناتيجەسىندە سەيسميكالىق قاۋىپتى جاعدايداعى جىبەك جولى اۋىلىنداعى №5 ورتا مەك­تەپ­كە 150 ورىندىق جاڭا عيما­رات سالۋ ءۇشىن جوبالىق-سمەتا­لىق قۇ­جاتتاما ازىرلەنگەن. قۇرى­لى­سى قىزۋ ءجۇرىپ جاتقان جاڭا ءبىلىم وشا­عى كەلەر جىلدىڭ قاڭتار ايىندا پايدالانۋعا بەرىلەدى دەپ جوسپارلانعان. جالپى, دەمەۋ­شىلىك ەسەبىنەن 150 ميلليون تەڭگەگە 127 نىسان قالپىنا كەل­تىرىلسە, ايتارلىقتاي زارداپ شەك­كەن نىسانداردى قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن ۇكىمەتتىك قوردان 1,2 ميلليارد تەڭگە بولىنگەن. ال قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى بيىل 30 قازانعا دەيىن اياقتالادى. بۇل رەتتە بەردىبەك ساپارباەۆ زارداپ شەككەن 87 اسكەري قىز­مەتشىگە, توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى مەن پروكۋراتۋرا قىزمەتكەرلەرىنە وبلىس اكىمىنىڭ رەزەرۆىنەن جالپى 25,4 ميلليون تەڭگە كولەمىندە كومەك بەرى­لەتىندىگىن ايتتى. جالپى العاندا, وڭىردە توتەنشە جاعداي زارداپتارىن جويۋ, وقيعادان زارداپ شەككەندەرگە قولداۋ كورسەتۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا.

وكىنىشكە قاراي, بايزاق اۋدانىندا ورىن العان جارىلىس سالدارىنان 17 ادام قازا تاپتى. ءبىر ادام ءالى ىزدەستىرىلۋدە. بۇگىندە قايتىس بولعان اسكەريلەر مەن قۇتقارۋشىلاردىڭ وتباسى­لارىنا دا ءتيىستى بارلىق الەۋ­مەتتىك كومەكتەر كورسەتىلۋدە. مەم­لەكەت باسشىسى قاسىم-جو­مارت توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىنا وراي, وڭىردە مارقۇمداردىڭ جانە ولاردىڭ وتباسىلارىنىڭ بانك­تەگى, ءتۇرلى قارجى ۇيىمدارىنداعى بەرەشەكتەرىن وتەۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. قازىرگى تاڭدا ۇكىمەت, ەلىمىزدىڭ قارجى نارى­عىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى مەن جامبىل وب­لى­س­ى­نىڭ اكىمدىگى بانكتەرمەن, سون­داي-اق, وزگە دە قارجى ۇيىم­­­دارىمەن بىرلەسىپ, جارى­لىستان قازا تاپقانداردىڭ وتباسىلارىنىڭ بورىشتىق جۇك­تەمەسىن ازايتۋ جونىندە شارالار قابىلدادى. بانكتەرمەن, ميك­رو­قارجى ۇيىمدارىمەن جانە كول­لەك­تورلىق اگەنتتىكتەرمەن جۇ­رگىزىلگەن جۇمىس ناتيجەسىندە قاي­تىس بولعان قارىز الۋشىلار مەن ولاردىڭ جەسىرلەرىنىڭ بەرە­شەكتەرىن تولىق كولەمدە ەسەپ­تەن شىعارۋ جونىندە بىر­ىڭ­عاي شەشىم قابىلدانعان. بۇ­گىنگى تاڭدا 47 قارىز بويىن­شا بارلىق بەرەشەكتەر وتەلگەن. بۇدان بولەك, قارجىلاي كومەك­تەر دە كورسەتىلگەن. ماسە­لەن, مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك ساقتان­دىرۋ قورى جانە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان 14 وتباسىنا 76 مىڭ تەڭگەدەن 260 مىڭ تەڭگەگە دەيىنگى اي سايىنعى جار­دەماقى تاعايىندالعان. اتالعان جاردەماقى بيىل قازان ايىنان باستاپ بەلگىلەنگەن. ءبىر ايتا كەتەرلىگى, بۇل جاردەماقىنىڭ مولشەرى وتباسى اسىراۋىنداعى ادامدار سانىنا قاراي تولەنەدى. ال ءاربىر قازا تاپقان ازاماتتىڭ وتباسىنا ۇكىمەتتىك قوردان 10 ميلليون تەڭگەدەن قارجىلاي كومەك كورسەتۋگە جالپى 170 ميلليون تەڭگە كولەمىندە قاراجات بولىنسە, وبلىستىق بيۋدجەت ەسە­بىنەن ءاربىر وتباسىنا 5 ميلليون تەڭگە كولەمىندە ماتەريالدىق كومەك كورسەتۋگە 85 ميلليون تەڭگە قارالعان.

بايزاق اۋدانىندا ورىن العان جارىلىستان قاينار, ۇشبۇلاق, جىبەك جولى اۋىلدارىنداعى نىساندار زارداپ شەككەن. بۇگىندە قاينار اۋىلىنداعى 19 ءۇيدى, جىبەك جولى اۋىلىنداعى 12 ءۇيدى جانە ۇشبۇلاق اۋىلىنداعى 4 ءۇيدى جوندەۋگە 250 ميلليون تەڭگەگە جۋىق قارجى بولىنگەن. ال جىبەك جولى اۋىلىنا جاڭا مەكتەپ سالۋعا 729 ميلليون تەڭ­گە بولىنسە, ب ۇلىنگەن جولدى قال­پىنا كەلتىرۋگە 35 ميلليون تەڭگە كولەمىندە قاراجات قارا­لادى دەپ جوسپارلانعان. جارى­لىس ايماعىنا ەڭ جاقىن نۇكتەدە ورنالاسقان قاينار اۋىلىندا قازىرگى كەزدە 19 ءۇي جوندەلۋدە. الايدا ەكى-ءۇش ءۇيدى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى وتكەن اپتانىڭ سوڭىندا عانا باس­تاۋ العان. بۇگىندە شاتىرلاردا تۇرىپ جاتقان تۇرعىنداردىڭ دا ۇيلەرى قازان ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن بىتەتىن بولادى.

قازىرگى كەزدە بايزاق وقيعا­سىنا بايلانىستى كوپتىڭ كوكە­يىندە كۇردەلى سۇراقتاردىڭ تۋا­تىنى انىق. ماسەلەن, بولىنگەن قاراجات بارلىق ۇي­لەردى قالپىنا كەلتىرۋگە تولىق جەتە مە دەگەن ساۋال. ۇكىمەت تاراپىنان 1 ميل­ليارد 200 ميلليون تەڭگە قارال­عان. بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ ايتۋىنشا, ءاربىر ءۇيدىڭ سمەتاسى بەكىتىلگەن, ءاربىر ۇيگە قانشا شىعىن كەلگەنى انىقتالعان. ۇيلەر­دىڭ دە شىعىنى وسى بولىن­گەن قاراجاتتىڭ ىشىنە كىرەدى ەكەن. اكىم دە ەشقانداي قۇرىلىس كومپانياسى قارجىسىز قالمايتىنىن ايتىپ وتىر. سول سياقتى وقيعاعا كىنالىلەردىڭ انىقتالۋى دا كوپتىڭ كوكەيىندەگى ماسەلەنىڭ ءبىرى. بۇگىندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن باس پروكۋراتۋرا مەن ىشكى ىستەر مينيسترلىگى ماماندارىنان جاساقتالعان تەرگەۋ توبى قازىرگى تاڭدا جۇمىس اتقارۋدا. «قالاي جۇمىس بىتەدى, سولاي رەسمي تۇردە حابارلاناتىن بولادى. وقيعانىڭ سەبەبىن, كىنالى­نى سول كەزدە بىلەمىز. سون­دىق­تان جەرلەستەرىمنەن ەشقانداي جالعان اقپاراتقا, لاقاپ سوزدەر­گە سەنبەۋلەرىن سۇرايمىن. ال ناقتى مالىمەتتى ارنايى قۇرىل­عان شتاب­تان الۋ كەرەك», دەيدى بەر­دى­بەك ساپارباەۆ. سونداي-اق اي­ماق­تاعى جارىلىس كەزىندە حابار-وشارسىز كەتكەن ءبىر ازامات تا قازىرگى كەزدە ىزدەستىرىلۋدە. ءالى دە ىزدەۋ شارالارى جالعاسا بەرەدى.

جامبىل وبلىسى