سەنبى كۇنى پرەمەر-مينيستر سەرىك احمەتوۆ يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگىنىڭ گەولوگيا جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ كوميتەتىندە كوشپەلى كەڭەس وتكىزدى, دەپ حابارلادى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
كەزدەسۋدە گەولوگيا مەن جەر قويناۋىن پايدالانۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ بىرقاتار كوكەيكەستى جايلارى, سونىڭ ىشىندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ايتىلعان, سالاعا ينۆەستيتسيالار تارتۋ بويىنشا تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ۆيتسە-ءمينيسترى نۇرلان ساۋرانباەۆتىڭ ايتۋىنشا, پرەزيدەنت العا قويعان ماقساتتارعا جەتۋ ءۇشىن بىرقاتار, ونىڭ ىشىندە جۇيەلىلىك سيپاتتاعى ناقتى شەشىمدەر قابىلداۋ قاجەت. اتاپ ايتقاندا, الدا گەولوگياعا قارجىلىق جانە تەحنولوگيالىق سالىمدار تارتۋدى جانە ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋدى بارىنشا وڭايلاتۋعا ءمۇمكىندىك بەرەتىن زاڭنامانى جەتىلدىرۋ بويىنشا جۇمىستار كۇتىپ تۇر.
جىل سايىن گەولوگيا سالاسىن قارجىلاندىرۋ كولەمى ارتىپ كەلەدى. سالالىق باعدارلاما بويىنشا, 2015-2019 جىلدارى بارلىعى رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 160 ملرد. تەڭگەدەن استام كولەمدە قارجى جۇمساۋ كوزدەلىپ وتىر.
يجتم گەولوگيا جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى بازارباي نۇراباەۆ ءوز سوزىندە كەن بارلاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدىڭ نەگىزى وتكەن جىلدارداعى قولدا بار ماتەريالداردى زەردەلەۋ بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل باعىتتاعى جۇمىستار جالعاسۋدا. گەولوگيالىق مالىمەتتەردىڭ باعاسىن انىقتاۋ مەرزىمىن 240 كۇننەن 1 كۇنگە دەيىن قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن, تاريحي شىعىنداردى ەسەپتەۋدىڭ بونيتەتتىك جۇيەسىن ەنگىزۋ جوسپارلانۋدا, – دەدى ول.
الداعى 105 تابيعات پايدالانۋ نىساندارى بويىنشا ءجۇرگىزىلەتىن كونكۋرستار تاريحي شىعىنداردى ەسەپتەۋدىڭ بونيتەتتىك جۇيەسىنە سايكەس وتەدى. سونداي-اق, ب.نۇراباەۆ 14 اقپاننان باستاپ ودان ءارى پايدالى قازبالار انىقتامالىعىن شىعارۋمەن جالعاساتىن, «پايدالى قازبالار اپتالىعىن» وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىرعاندارىن حابارلادى. ونىڭ ءسوزىنە قاراعاندا, الدىمەن «التىن اپتالىعى» وتەدى. وعان تابيعات پايدالانۋشىلار, گەولوگتار جانە عالىمدار جينالادى. بيىل پايدالى قازبالار بويىنشا 8 انىقتامالىق شىعارۋ كوزدەلىپ وتىر.
«قازگەولوگيا» اق باسقارما توراعاسى عالىم نۇرجانوۆتىڭ ايتۋىنشا, گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىنا شەتەل ينۆەستيتسيالارىن تارتۋ بويىنشا بەلسەندى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. ولاردىڭ ىشىندە «Rio Tinto», «Kores», «Iluka», «JOGMEC» سياقتى ءىرى ينۆەستورلار بار. بۇدان باسقا, وسى كەزدە گەرمانيا مەن كانادا ينۆەستورلارىمەن ارىپتەستىك جونىندەگى ماسەلە پىسىقتالۋدا.
جەزقازعان ايماعىن دامىتۋ ماقساتىندا ۇستىمىزدەگى جىلى «قازگەولوگيا» اق-قا 162 ملن. تەڭگە جوبالاۋ جۇمىستارىنا ءبولىندى, جالپى 2020 جىلعا دەيىن 25 ملرد. تەڭگە باعىتتاۋ جوسپارلانعان.
ءوز بايانداماسىندا, جەر تۋرالى عىلىمدار ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى اسقار مۇنارا, «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى» باۇ-مەن بىرلەسىپ گەولوگيالىق زەرتتەۋ ورتالىعىن قۇرۋ بويىنشا جۇمىستاردىڭ جالعاسىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. شەبەرلىك-جوسپار دايىندالدى, قازىر تەن جاسالۋدا. ورتالىق قۇرىلىسى 2014 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە باستالاتىن بولادى. گزو قۇرىلىسىن قارجىلاندىرۋ نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى ەسەبىنەن اتقارىلسا, جابدىقتار «قازگەولوگيا» اق-تان.
كەڭەس قورىتىندىسىندا, پرەمەر-مينيستر مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيىلعى حالىققا جولداۋىندا العا قويعان ماقساتتارعا تيىمدىلىكپەن قول جەتكىزۋ جونىندەگى يجتم-ءنىڭ اتقاراتىن ءتۇيىندى مىندەتىن اتاپ كورسەتتى. سەرىك احمەتوۆ كەن بارلاۋ جۇمىسى قازاقستان يندۋسترياسىن دامىتۋ باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىنىن ايتتى.