(بەلارۋستەن كەلگەن حات)
قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كەڭەستەن كەيىنگى كەڭىستىكتەگى ينتەگراتسيالىق ۇدەرىستەردىڭ باستى قوزعاۋشىسى ەكەندىگى تمد اۋماعىندا عانا ەمەس, بۇكىل الەمدە دە جاقسى ءمالىم. بۇل ويىمىزدىڭ تاعى ءبىر دالەلى – بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنان كەلگەن مىنا حات. وندا ولكەتانۋشى كونستانتين كورنەليۋك ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى ىقپالداستىقتىڭ قاندايلىق ناقتى ناتيجەلەرگە جەتكىزىپ وتىرعانىن رازىلىقپەن ءسوز ەتەدى.
مەنى, بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتى رەتىندە, بەلارۋس پەن قازاقستان اراسىندا قالىپتاسقان بەلسەندى ۇنقاتىسۋ ۇدەرىستەرى قۋانتادى: تۇراقتى نەگىزدە ەڭ جوعارى دەڭگەيدە ساپارلار الماسۋ جۇزەگە اسىرىلىپ, بەلارۋس پەن قازاقستاننىڭ پرەزيدەنتتەرى مەن پرەمەر-مينيسترلەرىنىڭ كەزدەسۋلەرى وتكىزىلىپ تۇرادى. مۇنداي كەزدەسۋلەر تمد, ەۋرازەق جانە ۇقشۇ شەڭبەرلەرىندە دە اركەز ۇيىمداستىرىلىپ ءجۇر. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.نازارباەۆتىڭ 2012 جىلدىڭ مامىرىنداعى مينسكىگە رەسمي ساپارى مەن بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى م.مياسنيكوۆيچتىڭ سول جىلدىڭ قاراشاسىندا استاناعا رەسمي ساپارى ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستاردىڭ ستراتەگيالىق سيپاتتارىن قۋاتتاپ بەردى.
ەكى ەل اراسىنداعى ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس سوناۋ 1992 جىلدىڭ 16 قىركۇيەگىندە ورناعانىن اتاپ وتكىم كەلەدى. 1997 جىلى قازاقستاندا بەلارۋستىڭ ەلشىلىگى اشىلسا, 2002 جىلدىڭ ءشىلدەسىنەن بەرى الماتىدا ەلشىلىگىمىزدىڭ ءبولىمشەسى جۇمىس ىستەيدى. ال قازاقستاننىڭ ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى ەلشىلىگى 1995 جىلى اشىلدى. قازىرگى تاڭدا ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىققا كەلىسىمشارتتىق-قۇقىقتىق نەگىز قالايتىن جۇزگە جۋىق شاماسىنداعى حالىقارالىق كەلىسىمدەر مەن قۇجاتتارعا قول قويىلعان. قازاقستاننىڭ بەلارۋسپەن سىرتقى ساۋدا كولەمى تمد ەلدەرى اراسىندا ءۇشىنشى ورىن الاتىنىن دا ەرەكشە اتاپ كورسەتكەن ءجون. العاشقى ەكى ورىندا بەلارۋستىڭ جاقىن كورشىلەرى رەسەي مەن ۋكراينا تۇرعانى تۇسىنىكتى بولسا كەرەك.
سوڭعى جىلدارى قازاقستان اۋماعىندا بەلارۋس تەحنيكالارىن شىعاراتىن 13 قۇراستىرۋ كاسىپورنى قۇرىلعان. ولاردا كارەرلىك جانە شاحتالىق تەحنيكالار, تراكتورلار, كومبايندار, قوزعالتقىشتار, ليفتىلەر, اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىنا ارنالعان تىركەمەلەردىڭ بىرنەشە ءتۇرى قۇراستىرىلادى. 2011 جىلدان بەرى «بەلارۋس-3022دتس.1» تراكتورى مەن كومباينداردىڭ جاڭا ۇلگىلەرى شىعارىلا باستاسا, ولاردىڭ قوسالقى بولشەكتەرىن جاساۋ بويىنشا دا جوبا جولعا قويىلىپ ۇلگەرگەن.
قازىرگى كەزدە ەكى ەل اراسىنداعى تاۋار اينالىمى مەن قىزمەت كورسەتۋلەر كولەمى 1 ملرد. دوللاردان اسىپ جىعىلادى. بەلارۋس ەكسپورتىنىڭ نەگىزىن كولىك قۇرالدارى, اۋىلشارۋاشىلىق تەحنيكالارى, ءسۇت ونىمدەرى, شينالار, جيھاز, قانت, سونداي-اق, اعاشتان جاسالعان بۇيىمدار, مۇزداتىلعان سيىر ەتى, پلاستيكتەن جاسالعان ونىمدەر, ۆاگوندار قۇرايدى. ال قازاقستاننان بىزگە بولات پروكاتتارى, وڭدەلمەگەن اليۋميني, بيداي, مىس لومدارى, مينەرالدى ارالاس تىڭايتقىشتار, جۇك كولىكتەرى, كونۆەيەرلىك لەنتالار, ماقتا تالشىعى, فوسفور قىشقىلىنىڭ تۇزى, پودشيپنيكتەر يمپورتتالادى.
وتكەن جىلى ەكىجاقتى ەكونوميكالىق قاتىناستاردى بەلسەندىلەندىرە تۇسۋگە وڭ ىقپال ەتكەن بىرقاتار شارالار ۇيىمداستىرىلدى. ولاردىڭ قاتارىنا قازاقستان ىسكەر توپتارى وكىلدەرى دەلەگاتسياسىنىڭ ساپارىن جاتقىزۋعا بولادى. ونىڭ الدىندا استانادا ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى بەلارۋس-قازاقستان ۇكىمەتارالىق كوميسسياسىنىڭ ءماجىلىسى ءوتتى. ەكى ەل ۇكىمەت باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن بەلارۋس-قازاقستان ىسكەرلەر فورۋمى, بەلارۋس ساۋدا-ونەركاسىپ پالاتاسى مەن قازاقستان ساۋدا-ونەركاسىپ پالاتاسى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىققا سەرپىن قوسقان ىنتىماقتاستىق جونىندەگى ىسكەرلەر كەڭەسى, ت.ب. شارالار ۇيىمداستىرىلدى.
ءسوز رەتىندە, بۇرناعى جىلى بەلارۋس ۇلتتىق تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە اباي اتىنداعى قازاق ءتىلى, تاريحى جانە مادەنيەتى ورتالىعى رەسمي تۇردە اشىلعانىن, ارتىنشا ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە بەلورۋس ءتىلى مەن مادەنيەتىنىڭ ورتالىعى اشىلعانىن ايتا كەتەيىن.
ارينە, قازاقستان مەن بەلارۋس جاس ەگەمەن ەلدەر جانە ءتۇرلى باعىتتاردا قيىندىقتار جولدى كەس-كەستەيتىنى دە جاسىرىن ەمەس. بىراق, بەلورۋستاردىڭ دا, قازاقتاردىڭ دا ەڭبەكسۇيگىش ۇلت ەكەنىن ەرەكشە اتاپ كورسەتكىم كەلەدى. سوندىقتان ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدى الدا تەك جاقسىلىقتار كۇتەتىنىنە سەنىمدىمىن. جانە دە ەكى ەل اراسىنداعى تامىرى تەرەڭدە جاتقان دوستىققا ەشكىمنىڭ ەشقاشان سىنا قاعا المايتىنى تاعى انىق.
بەلارۋس پەن قازاقستاننىڭ تاريحىندا ورتاق تۇستار كوپ, مادەني-رۋحاني تامىرلارى دا تەرەڭدە جاتىر. جانە ءبىزدىڭ ءححى عاسىرداعى ومىرلەرىمىز باقىتتى دا باقۋاتتى, ينتەرناتسيونالدىق تۇرعىدان شىن مانىندە بەرىك بولۋى ءتيىس. ءبىزدىڭ بولاشاعىمىزدىڭ قانداي بولاتىنى ارقايسىمىزدىڭ وسى باعىتتا قانشالىقتى كۇش-جىگەر جۇمسايتىنىمىزعا دا تىكەلەي بايلانىستى بولادى دەپ سانايمىن.
بەلارۋستە دوستىققا بەرىك, ىزگى نيەتتى ادامدار تۇرادى. ءبىزدىڭ حالقىمىز قوناقتارىن قاشاندا قۇشاق جايا قارسى الۋعا دايىن ءارى مادەنيەتىمىزبەن, داستۇرلەرىمىزبەن جاقىن تانىسقاندى قالايدى. بەلارۋس ەۋروپانىڭ كىندىگىندە ورنالاسقاندىقتان, بەس مەملەكەتپەن – رەسەيمەن, ۋكراينامەن, پولشامەن, ليتۆامەن جانە لاتۆيامەن شەكتەسەدى. ءوزىنىڭ ىڭعايلى گەوگرافيالىق ورنالاسۋىنىڭ ارقاسىندا بەلارۋس ەۋروپا مەن تمد ەلدەرى اراسىندا ماڭىزدى ساۋدا جانە كولىك ءدالىزى بولىپ تابىلادى.
ۆيتەبسك وبلىسى – بەلارۋستەگى 6 وبلىستىڭ ءبىرى, ەلدىڭ سولتۇستىك-شىعىسىندا ورنالاسقان. وبلىسىمىز الەم تۋريستەرى ۇلكەن قاناعات سەزىمىمەن كەلەتىن «كولدى ولكە» ەۋرووڭىرىنە كىرەدى. وبلىسىمىزدا 2800-دەن استام كول, 500-دەن استام وزەن بار. براسلاۆ كولدەرى دەپ اتالاتىن ۇلتتىق پارك قۇرىلعان.
ۆيتەبسكىنىڭ مادەني مۇراسى دا وتە باي. 3 مىڭنان استام ارحەولوگيالىق, تاريحي, مادەني جانە ارحيتەكتۋرالىق ەسكەرتكىشتەر بار. 3 سوفيا سوبورىنىڭ ءبىرى وسى ۆيتەبسكىدە ورىن تەپكەن. بۇل مونۋمەنتالدى ەسكەرتكىش پولوتسكىدە 1044-1066 جىلدار ارالىعىندا ۆسەسلاۆ برياچيسلاۆيچ كنيازدىڭ تۇسىندا تۇرعىزىلعان.
ءبىزدىڭ قالامىز اتاقتى حالىقارالىق «سلاۆيان بازارى» ونەر فەستيۆالىنىڭ وتانى بولىپ تابىلادى. مۇندا ونجىلدىقتار بويى جىل سايىن جەر شارىنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن دوستارىمىز جينالىپ تۇرادى. بىزگە كەلىڭىزدەر. ءبىز سىزدەردى قاشاندا قۇشاق جايا قارسى الۋعا دايىنبىز.
قۇرمەتپەن,
كونستانتين كورنەليۋك,
ولكەتانۋشى.
بەلارۋس رەسپۋبليكاسى,
ۆيتەبسك قالاسى.