بالكىم, بۇل ماسەلەنى ساياسيلاندىرۋدىڭ قاجەتى جوق شىعار. بىراق, سايرام اۋدانىندا قازاقتىڭ ءبىرتالاي ۇل-قىزدارى وزبەك سىنىپتارىندا وقىپ جۇرگەنى راس. وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ ۇلكەن جيىندا ايتقان مالىمەتىنە قاراعاندا, بۇگىندە 150 قازاق بالاسى وزبەك مەكتەپتەرىنىڭ پارتاسىندا وتىر. بۇل ماسەلەنى العاش رەت وبلىستىق تىلدەردى دامىتۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى بالقيا كومەكباەۆا ايتقان بولاتىن. ىلە-شالا وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتتارى ماسەلە ەتىپ كوتەردى. «وزبەك مەكتەپتەرىندە وقيتىن وقۋشىلاردىڭ ءبىرىنىڭ اناسى وزبەك, ءبىرىنىڭ اكەسى وزبەك. ءتىپتى, مانكەنت اۋىلىنان ينتەرنات تا اشتىق. بىراق اتا-انالار بالالارىن وندا بەرگىسى كەلمەيدى. ال, ءبىز ەشكىمدى ماجبۇرلەي المايمىز» دەپ جاۋاپ بەرگەن بولاتىن حالىق قالاۋلىلارىنىڭ سۇراعىنا وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باسشىلارى. وڭتۇستىكتە بۇل ماسەلەنىڭ كۇن تارتىبىنەن تۇسپەي كەلە جاتقانىنا ءبىراز جىلداردىڭ ءجۇزى بولدى. و باستا وزبەك سىنىبىندا وقيتىن قازاق وقۋشىلارىنىڭ سانى 350 بولعان ەكەن. قازىر ول 150-گە تومەندەپتى. وزبەك سىنىبىندا وقيتىن قازاق وقۋشىلارى نەگىزىنەن سايرام اۋدانىنىڭ اققالا جانە مانكەنت اۋىلدارىندا كەزدەسەدى. بۇل جاعداي مۇمكىندىكتىڭ جوقتىعىنان ەمەس, اتا-انالاردىڭ ءوز بالالارىن وزبەك سىنىبىنا بەرۋىنەن تۋىپ وتىر. بولماسا وڭكەي وزبەك اۋىلىندا تۇراتىن ءبىرلى-جارىم قازاق وتباسىلارى امالىنىڭ جوقتىعىنان بالالارىن وزبەك مەكتەبىنە بەرۋگە ءماجبۇر. ايتسە دە, ءوزىڭىز ويلاڭىزشى, اڭگىمە وزبەك مەكتەبىندە وقىپ جۇرگەن قازاق بالالارى تۋرالى بولىپ وتىر. بىراق, «اتا-اناسىنىڭ ءبىرى وزبەك ۇلتى» دەگەندى قالاي تۇسىنۋگە بولادى؟ اكەسى وزبەك بولسا, ول بالانى قالاي قازاق دەپ ايتامىز؟ اناسى وزبەك, اكەسى قازاق بولسا ءبىر ءسارى؟ ياعني, بۇل جەردە «اتا-اناسىنىڭ ءبىرى باسقا ۇلت» دەپ, ەلدى شاتاستىرۋدىڭ قاجەتى جوق. وسى ماسەلە بويىنشا جاقىندا سايرام اۋدانىنا قاراستى اققالا اۋىلىندا بولىپ قايتتىق. مۇندا 360-تان استام ءتۇتىن بار. جولى ناشار دەمەسەڭىز, اققالادا جارىق, سۋ, كوگىلدىر وتىن, ءبارى بار. وسى اۋىلدىڭ تۇرعىنى ومار ۋمەربەكوۆتىڭ 4 قىز, 1 ۇلى بار ەكەن. ءوزى قازاق, شەشەسى مەن ايەلى وزبەك ۇلتىنان. الا تاقيالى اعايىندارمەن ارالاسىپ, ۇنەمى وزگە تىلدە سويلەگەندىكتەن بولار, ومار اعانىڭ ءوزىنىڭ دە, ۇل-قىزدارىنىڭ دا ءتىلى دە, ءتۇرى دە وزبەك ۇلتىنان اۋمايدى. ءتىل ارقىلى تاربيە بەرىلەدى عوي, ۇل-قىزدارىنىڭ ەڭبەكقور, جەر وڭدەۋگە يكەمى بارى, وتاعاسىنىڭ ءوزى دە شارۋاعا پىسىق ەكەنى تام-تاسىنان-اق كورىنىپ تۇر. «ۇلكەنىم مەكتەپتى وزبەكشە ءبىتىرىپ, قازىر شىمكەنتتە وقيدى. بالام مەكتەپكە دەيىنگى دايارلىق توبىن وزبەك تىلىندە وقىپ, بيىل اشىلعان قازاق سىنىبىنا بەردىم. بالالاردى قازاق مەكتەبىنە اپارىپ وقىتايىق دەگەن وي مازالايدى, بىراق, قازاق مەكتەبى الىس ورنالاسقان. ەكىنشىدەن, قىزدارىم 6-9 سىنىپتاردا وقىعاندىقتان ەندى قازاق سىنىبىندا ساباقتى يگەرىپ كەتە الا ما, جوق پا, ول جاعى دا الاڭداتادى. جاقىندا مەكتەپتىڭ ديرەكتورى جينالىس جاساپ «قازاقشى وقيمىن دەگەن وقۋشىلاردى كورشى اقبۇلاق اۋىلىنداعى مەكتەپكە بەرىڭىزدەر» دەگەن. بىراق, وعان جاعدايىمىز جوق, كۇن سايىن بالالاردى اپارىپ-الىپ كەلۋ دە وڭاي ەمەس. اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمى بالالاردىڭ قاتىناپ وقۋى ءۇشىن كولىك بەرەمىز دەپتى. وعان دا كۇمانمەن قارايمىز, ويتكەنى, ءبىزدىڭ اۋىلدا قىس اۋاسىندا جول قاتىناسى قيىن», دەيدى بىزبەن اڭگىمەسىندە ومار ۋمەربەكوۆ. «اققالا» جالپى ورتا مەكتەبىنىڭ 9-سىنىپ وقۋشىسى ەلۆيرا ۋمەربەكوۆامەن سويلەسكەنىمىزدە: «قازاقشا وقىعىم كەلەدى, بىراق قاتىناپ وقۋعا جاعدايىمىز جوق. سىنىبىمىزدا مەن عانا قازاقپىن. ەگەردە قازاقشا مەكتەپكە اۋىسسام وقىپ كەتە الامىن», دەدى. ال, زۋحرا, فاتيما قۇرالباەۆالار وزبەك مەكتەبىنە باۋىر باسىپ قالعانىن ايتادى. – «اققالا» جالپى ورتا مەكتەبىندە بۇگىندە 517 وقۋشى ءبىلىم الۋدا. 75 مۇعالىم ساباق بەرەدى. وسى ۋاقىتقا دەيىن تازا وزبەك مەكتەبى ەدى, وتكەن جىلدىڭ قىركۇيەك ايىنان باستاپ 1 قازاق سىنىبىن اشتىق. وندا 10 بالا وقيدى. ونىڭ 5-ءۋى قازاق, 5-ءۋى وزبەك. قازاق بالالارىنىڭ سانى از بولعاندىقتان, امال جوق, 5 وقۋشىنى وزبەك سىنىبىنان اۋىستىردىق. بۇل سىنىپقا قازاق ءتىلىن مەڭگەرگەن وزبەك مۇعالىمدەرى ساباق بەرەدى. جالپى, قازاق پەن وزبەك وقۋشىلارى وتە تاتۋ-ءتاتتى تۇرادى, – دەدى مەكتەپ ديرەكتورىنىڭ وقۋ ءىسى جونىندەگى ورىنباسارى شاكير تولامەتوۆ. جالپى العاندا, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا تۇراتىن 717 444 وزگە ۇلت وكىلىنىڭ 83,5 پايىزىنا ءوز انا تىلىندە ءبىلىم الۋلارىنا تولىق جاعداي جاسالعان. وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنىڭ باستىعى البينا ەلشيەۆانىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, وتكەن وقۋ جىلىندا 1019 مەكتەپتە 74 پايىز وقۋشى قازاق سىنىبىندا, 10,8 پايىزى ورىس سىنىبىندا, 15,1 پايىزى ۇلتتىق توپتاردا ءبىلىم العان. ايتسە دە, بۇگىندە وڭتۇستىكتە مەملەكەتتىك تىلدە ءبىلىم الۋعا قۇلشىنىس تانىتىپ وتىرعان وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ قاراسى كوپ ەكەنى كوڭىل قۋانتادى. وسىلايشا, وزبەك مەكتەپتەرىندە ءبىلىم الاتىن قازاق بالالارىنىڭ دا ماسەلەسى بىرتىندەپ شەشىلىپ كەلەدى. ورالحان ءداۋىت, «ەگەمەن قازاقستان». وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.