ابدەن توزىعى جەتكەن كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەردى قايتادان قالپىنا كەلتىرۋگە تاپتىرماس ءمۇمكىندىك وسى باعدارلاما. باعدارلاما كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋعا, تۇرعىندارعا اسىرەسە, قىس كەزىندە قولايلى جاعداي جاساۋعا لايىقتالعان. سەمەيدە ناقتى بۇگىنگە دەيىن 12 تۇرعىن ءۇي تەرموجاڭعىرتۋ باعدارلاماسىنا قاتىسىپتى. ايتا كەتۋ كەرەك, قازاقستاندىق كوپ ءپاتەرلى تۇرعىن ۇيلەر ەۋروپا ەلدەرىنە قاراعاندا ءار شارشى مەترگە جىلۋ ەنەرگياسىن ەكى-ءۇش ەسە كوپ جۇمسايتىندىعى انىقتالىپ وتىر. سوندىقتان دا ۇكىمەت پەن وبلىستىق اكىمدىك تۇرعىن ۇيلەردىڭ جىلى بولۋىن باستى نازارعا العان. جوندەلگەن 12 تۇرعىن ۇيگە 200 ميلليون تەڭگە جۇمسالىپتى. ءماسەلەن, گلينكا كوشەسىندەگى سەگىز ءپاتەرلى ءۇي 1954 جىلى سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلگەن. وسى ۋاقىت ىشىندە تۇرعىندار بىردە-ءبىر رەت ءۇيدى جوندەمەگەن. ولاردىڭ ايتۋىنشا, جارتى عاسىردان استام ۋاقىت ىشىندە پودەزد, شاتىر, ينجەنەرلىك قۇرىلىمدار, سۋ جانە جىلۋ قۇبىرلارى جارامسىز بولىپ كەتكەن.
ابدەن توزىعى جەتكەن كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەردى قايتادان قالپىنا كەلتىرۋگە تاپتىرماس ءمۇمكىندىك وسى باعدارلاما. باعدارلاما كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋعا, تۇرعىندارعا اسىرەسە, قىس كەزىندە قولايلى جاعداي جاساۋعا لايىقتالعان. سەمەيدە ناقتى بۇگىنگە دەيىن 12 تۇرعىن ءۇي تەرموجاڭعىرتۋ باعدارلاماسىنا قاتىسىپتى. ايتا كەتۋ كەرەك, قازاقستاندىق كوپ ءپاتەرلى تۇرعىن ۇيلەر ەۋروپا ەلدەرىنە قاراعاندا ءار شارشى مەترگە جىلۋ ەنەرگياسىن ەكى-ءۇش ەسە كوپ جۇمسايتىندىعى انىقتالىپ وتىر. سوندىقتان دا ۇكىمەت پەن وبلىستىق اكىمدىك تۇرعىن ۇيلەردىڭ جىلى بولۋىن باستى نازارعا العان. جوندەلگەن 12 تۇرعىن ۇيگە 200 ميلليون تەڭگە جۇمسالىپتى. ءماسەلەن, گلينكا كوشەسىندەگى سەگىز ءپاتەرلى ءۇي 1954 جىلى سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلگەن. وسى ۋاقىت ىشىندە تۇرعىندار بىردە-ءبىر رەت ءۇيدى جوندەمەگەن. ولاردىڭ ايتۋىنشا, جارتى عاسىردان استام ۋاقىت ىشىندە پودەزد, شاتىر, ينجەنەرلىك قۇرىلىمدار, سۋ جانە جىلۋ قۇبىرلارى جارامسىز بولىپ كەتكەن.
– سوڭعى كەزدە بۇل ءۇي اپاتتى جاعدايدا بولدى, – دەيدى «رىسقۇلوۆا,33» پيك-ءىنىڭ ءتورايىمى عاليا مۇقانوۆا, – سودان تۇرعىندار ابىرجىپ كەتكەن سوڭ, باستاماشى توپ قۇرىپ, تەرموجاڭعىرتۋعا قاتىسۋدى ءجون كوردىك. ءسويتىپ جوعارىدا اتالعان دۇنيەلەردەن باسقا ەسىك الدى, اۋلا, قۇبىرلار, بارلىعى جاڭارتىلىپ, جوندەلدى. بۇل باعدارلاما وتە پايدالى.
ءبىز ءوز كۇشىمىزبەن وسىنداي اۋقىمدى شارۋانى اتقارا الماس ەدىك, دەدى تۇرعىن ءلايلا نۇرپەيىسوۆا, ءتورت ميلليون تەڭگەگە شاتىر جوندەلىپ, دوموفونى بار ەسىك قويىلعاندا قۋانىشىمىزدا شەك بولمادى. باسقا كورشىلەرىمىز كەلىپ, قىزىعىپ ءجۇر. سوندىقتان دا بارلىعىڭىزعا وسى باعدارلامانىڭ قىزىعىن كورىڭىزدەر, ۇيلەرىڭىزدى جىلىلاپ الىڭىزدار دەگىم كەلەدى.
مامانداردىڭ ايۋىنشا, سەمەيدە 1306 تۇرعىن ءۇي بار. ونىڭ 20 پايىزى عانا تەرموجاڭعىرتۋدى پايدالانعان. قالعاندارى ارينە, ءارتۇرلى دەڭگەيدە جوندەۋدى تالاپ ەتەدى. سوندىقتان دا تەرموجاڭعىرتۋدىڭ يگىلىگىن كورىپ, ۇيلەرىن جوندەپ الۋ تۇرعىنداردىڭ ءوز قولىندا. ايتا كەتۋ كەرەك, وسى باعدارلاماعا سايكەس تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ءبولىمى قازاقستاندىق دامىتۋ ءجانە جاڭعىرتۋ ورتالىعىمەن ءبىرگە تۇرعىن ءۇيدى جوندەۋدىڭ ەكى ءجۇيەسىن ءازىرلەگەن بولاتىن. بۇل ەكى جۇيە بويىنشا دا قالادا ءبىرشاما جۇمىستار اتقارىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا وسىعان وراي تكش ءبولىمى, تۇرعىن ءۇي ينسپەكتسياسى ماماندارى مەن الەۋمەتتىك جاردەماقى ءبولىمى ماماندارى بىرىگىپ جۇيەلى جۇمىس جاساۋدا. تولىعىراق ايتقاندا, كوندومينيمۋم نىساندارىن جوندەۋ جانە تەرموجەتىلدىرۋ جۇرگىزۋدىڭ قاجەتتىلىگىن ءتۇسىندىرۋ جولىندا كوپقاباتتى پاتەر يەلەرىمەن كەزدەسۋلەر ۇيىمداستىرۋ باستى ءماسەلە. وسىنداي كەزدەسۋلەردىڭ ءناتيجەسىندە تەرموجاڭعىرتۋ باعدارلاماسى بويىنشا جوندەۋدى ءجۇزەگە اسىرۋعا قاتىسۋعا نيەت ءبىلدىرگەندەر قاتارى ءبىرشاما ارتىپ وتىر. جوسپارعا سايكەس, قايتا جوندەۋدى قاجەت ەتەتىن 40 تۇرعىن ءۇيدىڭ ءتىزىمى جاسالدى. جالپى, سەمەي قالاسى بويىنشا م.اۋەزوۆ داڭعىلىنداعى №27 ءۇي تەرموجاڭعىرتۋ باعدارلاماسى بويىنشا ەڭ العاش رەت قولعا الىنعان بولاتىن. توبەدەن باستاپ جەرتولەگە دەيىن جۇرگىزىلگەن كەشەندى جۇمىستاردىڭ ناتيجەسى بۇگىندە ايتارلىقتاي. «گارنيزون KZ» پيك-ءنىڭ ءتورايىمى ناتاليا سابۋسوۆا بولسا, تۇرعىنداردىڭ مەردىگەر كومپانياعا ريزالىقتارى ەرەكشە ەكەندىگىن ايتادى. جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاردا كورسەتىلگەن ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسياعا كۇردەلى جوندەۋ, سۋىق جانە ىستىق سۋ قۇبىرلارىن اۋىستىرۋ, پودەزدەردى جىلىلاۋ مەن ءار پاتەرگە پلاستيك تەرەزەلەر قويۋدى مەردىگەر كومپانيا مۇلتىكسىز ورىنداعان. ال, توبە جابىندىسىنا كەلەر بولساق, مەردىگەرلەر توبەنى ءۇش قابات ەتىپ قاپتاعان. سوندىقتان بولار تۇرعىن ءۇيدىڭ سوڭعى قاباتىندا تۇراتىندار توبەدەن سۋ تامشىلاۋ دەگەندى سوڭعى ءبىر جىل كولەمىندە ۇمىتقان. قۇرىلىسشىلار سونىمەن قاتار ءار بالكوندى پلاستيكپەن قاپتاپ, سىرتقى كەلبەتىن الىستان كوز تارتاتىنداي ەتىپ سىرلاعان.
راۋشان نۇعمانبەكوۆا.
سەمەي.