اۋىلعا جول تۇسكەن. دالانىڭ ديدارى الدەن سارعىش تارتىپتى. كوكتەم كەلگەلى اسپاننان ءنار جاۋعان جوق. وسى مەزگىلدە تۇكتى كىلەمدەي قۇلپىرىپ, جاپ-جاسىل بولىپ جايقالىپ جاتاتىن سايىن دالا قاتالاپ تۇر.
الدىمەن جاماعايىننىڭ ۇيىنە ات باسىن بۇردىق. وزىمىزگە قاراعان اۋلەتتەن تۋعان توپىراقتا ىرگە تەۋىپ وتىرعان ەشكىم قالماعان سوڭ امالسىزدان بۇرىلعانبىز. وبالى نەشىك, قول قۋسىرىپ قارسى الدى. شاي ىشكەن سوڭ ەسكى جۇرتتى ارالاۋعا ىقىلاسىم اۋعانى. قالاعا كوشكەن اعام ءۇيىن ساتپاي, ءبىر قازىعىن دا سۋىرماي, سول كۇيى تاستاپ كەتكەن. يەسى بولماعان سوڭ ءۇي دە تەز توزادى ەكەن. قازوتى قاقالىپ وسەتىن ەسىك الدىن رابايسىز الابوتا باسىپتى. قورا دا يەسىن توسىپ شارشاعانداي, جامباستاي قيسايىپتى. تامتىعى قالماعان كونە شارباقتىڭ شىرىگەن اشاسىندا قولشالعى قىستىرۋلى تۇر ەكەن. كوزىمە وتتاي باسىلعانى.
بالا كەزىمدە قاتارلاستارىمنان قارۋلى ەدىم. ءتورتىنشى سىنىپتى بىتىرىسىمەن اتام قولشالعىمەن ءشوپ شابۋدى ۇيرەتتى. ول كەزدە اعاش باۋىرى, كوكتەمدە سۋ جينالاتىن ويپاڭدار تۇنىپ تۇراتىن. ويپاڭداعى ولەڭ ءشوپتى قارا مالعا ارناپ شاپساق, تال-توعايدىڭ ەتەگىندەگى جوڭىشقانى تولگە جينار ەدىك. قارا بيەنى اربادان اعىتىپ, الگىندە عانا كوتەرگەن قوستىڭ ىرگەسىنە تۇسايمىز. اتام اسىقپاي ءجۇرىپ موسىعا شاي قايناتادى. دالادا, تازا اۋادا ىشكەن شاي قانداي ءتاتتى! ءشول قاندىرعان سوڭ شابىندىققا تۇسەمىز. اتامنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, اۋىلداعى اتان جىلىك ازاماتتار ون-ون ەكى تابان تارتادى ەكەن. بۇل ەندى ەسكىشە ولشەم. شالعىنى سىلتەگەن كەزدە ءشوبىن ۇستاراداي قىرقىپ تۇسىرگەن اۋقىمدى ادامنىڭ تابانىمەن ولشەيدى. قانشا قۇشتارلانسام دا ءتورت-بەس تاباننان اسىرا المايمىن. سوسىن اتاما كورسەتپەي قايىرا سىلتەپ, تاعى ەكى-ءۇش تابان قوسامىن. ەكەۋىن ءبىر جالعا تۇسىرگەندە, جەتى-سەگىز تابان بولىپ شىعادى. ەبەدەيسىز, ەكى جۇمىس. بىراق كەرەك, ماقتانۋ ءۇشىن. كەيىن قايتىپ كەلە جاتقاندا اتجالعا كوزى تۇسكەن اتام: «قۇلاشىڭ كەڭ, جۇمىسىڭ ءونىمدى» دەپ ماقتاپ قويادى. قولشالعىعا وسىلاي ۇيرەندىك. ۇلكەنى, كىشىسى بولاتىن. ءارتۇرلى نومىرلەنگەن. اپتال ازاماتقا, بالاعا ارنالعانى.
اشانىڭ باسىندا قىستىرۋلى تۇرعان, توت باسقان, ءجۇزى ابدەن مايىرىلعان شالعى تالاي وتباسىنىڭ نەسىبەسىن ارتتىرىپ, مالىنا ءشوپ شاپقان. قازىر جان ادامعا كەرەگى جوق.
– شالعى ۇستايتىن دا ادام قالمادى, – دەدى جاماعايىن. – ءبارى تەحنيكاعا يەك ارتىپ العان. تەحنيكا تۇسە المايتىن وي, اعاش باۋىرىندا ءشوپ بار. شىركىن-اي, سونى بيىلعىداي قىردىڭ ءشوبى شالعىنىڭ تىسىنە ىلىكپەيتىن قۋاڭشىلىق جىلى شاۋىپ السا عوي.
– تاساتتىق بەرمەدىڭىزدەر مە؟ – دەپ سۇرادىم مەن.
– بەردىك, – دەپ قىسقا قايىردى اعاي. – بىراق جاۋمادى. ماڭايداعى ءتورت-بەس اۋىل تەگىس.
كەلگەن شارۋامىزدى اياقتاعان سوڭ, قايىر-حوش ايتىسىپ كەرى قايتقانبىز. جول ۇستىندە بيىل ءتورتىنشى سىنىپتى بىتىرگەن نەمەرەم: «تاساتتىق دەگەن نە؟» دەپ سۇرادى.
بىلگەنىمشە ايتىپ جاتىرمىن. بيىلعىداي قۋاڭشىلىق جىلى ەل بولىپ جيىلىپ, ارنايى قۇرباندىق شالىپ, قۇران باعىشتاپ جاراتقان يەگە جالبارىنىپ, جاۋىن تىلەۋ. ەرتەرەكتە وسىنداي ءراسىمدى اتقارعان كەزدە جۇمالاپ جاۋىن جاۋشى ەدى. كىم ءبىلسىن, جالبارىنىپ جاۋىن تىلەۋدىڭ وقىلار دۇعاسى بولەك پە؟ الدە ادامنىڭ پەيىلى بۇلت باۋىرىن ءيىتۋى كەرەك پە؟
سارى دالا الدەنەگە وكپەلەگەندەي سارعايا سازارىپ جاتىر. ماناعى شالعىنى الا كەتپەگەنىمە وكىندىم. بالا كەزدەگى بەرەكەنىڭ بەلگىسى ەدى.