وڭىردەگى ساۋدا ەكونوميكالىق اينالىمى جىل وتكەن سايىن كوبەيىپ كەلەدى. تىرشىلىكتىڭ كۇرەتامىرى – جولعا دا سالماق ءتۇسىپ تۇر. ءبىر جاقسىسى, بيىل نەگىزگى جۇك تاسىمالى باعىتتارى بويىنشا جول جوندەۋ جۇمىستارى قولعا الىنۋدا.
ماسەلەن, حالىقارالىق «الماتى-ەكاتەرينبۋرگ» تاسجولىنىڭ جاقسى اۋدانىن باسىپ وتەتىن «جاقسى-چيستوپولە» ارالىعىن قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى باستالىپ كەتتى. اۋقىمدى جوبانىڭ قۇنى 16 ملرد تەڭگەگە تاياۋ. ءسوز اراسىندا جولدىڭ جاقسارۋىنا «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسىنىڭ شاراپاتى ءتيىپ تۇرعاندىعىن ايتا كەتكەنىمىز ورىندى بولماق. باعدارلاما اياسىندا 304 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, 12 شاقىرىم جول جوندەلدى. ەكىنشى لەكپەن 357 ملن تەڭگە قاراستىرىلىپ, بايقاۋ جاريالاندى. كەيىنگى قارجىعا 4 ەلدى مەكەندى جالعاستىراتىن, ۇزىن-ىرعاسى 29 شاقىرىمدى قۇرايتىن جول جوندەلمەك.
– بۇل جول كوپتەن كۇتىم كورمەگەندىكتەن, ابدەن توزىعى جەتكەن بولاتىن. ونىڭ ۇستىنە كوكتەم مەن كۇزگى لايساڭ ۋاقىتتا اۋىر جۇك ارتقان تەحنيكالار تاسجولدىڭ تاس-تالقانىن شىعارادى. 2019 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا جول جوندەۋ جوباسى ساراپتامادان وتكىزىلدى, – دەيدى جاقسى اۋداندىق قوعامدىق كولىك جانە اۆتوموبيل جولدارى ءبولىمى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى دۋلات جانباەۆ, – جوبانىڭ جالپى قۇنى 15,9 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. ۇستىمىزدەگى جىلعى اتقارىلۋعا ءتيىستى جوندەۋ جۇمىسىنا 450 ملن تەڭگە قاراجات ءبولىنىپ وتىر. «جاقسى-چيستوپولە» ارالىعى بەس ەلدى مەكەندى اۋدانمەن جالعايدى. سوندىقتان وتە ماڭىزدى ينفراقۇرىلىم سانالادى.
كوپتەن بەرى كۇتىم كورمەگەن كۇرە جولداردىڭ جوندەلۋى اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىن دا قۋانتىپ وتىر. اسىرەسە, كۇزگى جيىن-تەرىن كەزىندە نەگىزىنەن التىن استىق وسىرەتىن ءوڭىردىڭ جۇرگىزۋشىلەرى تەحنيكانىڭ ءجيى ىستەن شىعاتىنىن ايتىپ, شاعىمداناتىن. ەندى كوكتەمگى ەگىس, وراق ناۋقانى كەزىندە دىتتەگەن جەرىنە جەتۋ ءۇشىن ىركىلىس بولا قويمايدى.
جاقسى جول شىن مانىندە تىرشىلىكتىڭ تىنىسىن كەڭەيتۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى. مۇنداي جۇمىس ءبىرجان سال اۋدانىندا دا قولعا الىنۋدا. جۇك تاسىمالى ءدالىزىن جاقسىلاپ جوندەپ, قالىپقا كەلتىرۋگە 2 ملرد تەڭگە قاراجات ءبولىنىپ وتىر. توزىعى جەتكەن تاسجول اۋداننىڭ ەكونوميكاسىنا دا كەرى اسەرىن تيگىزىپ كەلگەن بولاتىن. بۇل وڭىردەگى ءوندىرىس الىبى بولىپ ەسەپتەلەتىن «كوكشە تسەمەنت» زاۋىتىنىڭ جۇك كولىكتەرى «كەڭاششى-ستەپنياك-ششۋچينسك» باعىتتارى بويىنشا قۇرىلىس ماتەريالدارىن ۇزدىكسىز تاسىمالدايدى. قۇرىلىس جۇمىستارى قىزا تۇسكەن جاز ايلارىندا جولدىڭ جايسىز بولۋى قۇرىلىسشىلاردىڭ دا قولىن بايلايدى. ەندى جول جايى كوپ-كورىم جاقسارا ما دەگەن ءۇمىت وتى لاۋلاپ تۇر. قاجەتتى جوبا جاسالعان. «ششۋچينسك-ستەپنياك», «ستەپنياك-كەڭاششى» باعىتتارىنداعى جول كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلسە, «كەڭاششى-ەڭبەكشىلدەر» باعىتىنداعى تاسجول ورتاشا دەڭگەيدە جوندەلەدى.
– بۇل جولدارعا تىپتەن وكپە جوق, – دەيدى ءبىرجان سال اۋداندىق قوعامدىق كولىك جانە اۆتوموبيل جولدارى ءبولىمىنىڭ باسشىسى قانات يمانقۇلوۆ, – وسىدان قىرىق-ەلۋ جىل بۇرىن سالىنعان. بۇگىنگىدەي اۋىر سالماققا ەسەپتەلمەگەن.
اۋداندا 345 شاقىرىم اۋداندىق ماڭىزداعى جول بار. قانشا تالاپتانعانىمەن, 311 شاقىرىم جولعا ءالى كۇنگە دەيىن اسفالت توسەلمەگەندىگىن ەكپىن ءتۇسىرىپ ايتا كەتكەن ءلازىم. ازىرگە بار جولدىڭ 40 پايىزىن جوندەۋ ءۇشىن ارنايى قۇجات ازىرلەنۋدە. اۋدان ورتالىعى – ستەپنياك قالاسىندا 12 كوشە مەن 6 جاياۋ جۇرگىنشى جولىن كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزۋ ءۇشىن جالپى قۇنى 450 ملن تەڭگە بولاتىن جوبا دايىندالۋدا. بيىل قاجەتتى قارجىنىڭ 300 ملن تەڭگەسى ءبولىنىپتى.
ءالى دە ەل ىشىندە جوندەۋدى قاجەت ەتەتىن جول جەتىپ ارتىلادى. ەل ەڭسەسىن كوتەرۋگە سەپتىگىن تيگىزەتىن بار جاي نازاردا بولعانى ءلازىم.
اقمولا وبلىسى