جۋىردا ساۋدا-ساتتىققا جاۋاپتى مينيستر باقىت سۇلتانوۆ قۋانىشتى حابار سۇيىنشىلەدى. بۇدان بىلاي ءبىزدىڭ كاسىپكەرلەر وزدەرىنىڭ ءتول ونىمدەرىن ايگىلى Amazon پلاتفورماسىندا تىكەلەي ساتىلىمعا شىعارا الاتىن بولىپتى. ونىڭ ايتۋىنشا, ءدال وسىعان قول جەتكىزۋ ءۇشىن مينيسترلىك بىلتىر قاراشادان بەرى كەلىسسوز جۇرگىزگەن.
ء«بىزدىڭ كاسىپكەرلەر ءۇشىن Amazon-عا كىرۋدىڭ باستى ماسەلەسى رۇقسات ەتىلگەن ەلدەردىڭ «بولىگى» اتانۋ قاجەتتىلىگى بولدى: ياعني سول رۇقسات ەتىلگەن ەلدەردىڭ زاڭدى تۇلعاسى بولىپ, بارلىق وپەراتسيالاردى جۇرگىزۋ ءۇشىن سول ەلدەردىڭ بانكتەرىنەن شوت اشۋ قاجەت ەدى. قازىر ءبىز بۇل قيىندىقتاردى ەڭسەردىك. قازاقستاندىق كاسىپكەرلەردىڭ تولەمدى تىكەلەي قازاقستاندىق بانكتەر ارقىلى الىپ, ءوز ەلىمىزدىڭ اتىنان ساۋدا جاساي الۋ مۇمكىندىگى بار – قازاقستاندى ەندى ساتۋشى ەلدەردىڭ تىزىمىنەن تابۋعا بولادى», دەپ جازدى مينيستر فەيسبۋكتەگى پاراقشاسىندا.
ءوز كەزەگىندە Amazon International Seller Services ۆيتسە-پرەزيدەنتى ەريك برۋسسارد قازاقستاندىق كاسىپورىنداردىڭ Amazon-دا تاۋار ساتا الاتىنىن قۋانىشپەن قابىلداعانىن جەتكىزدى. ء«بىز شاعىن جانە ورتا ساتۋشىلاردى قوسا العاندا, قازاقستاننىڭ سەرپىندى دامىپ كەلە جاتقان بيزنەس-قوعامداستىعىمەن جۇمىس ىستەۋگە جانە ولارعا بۇكىل الەم بويىنشا كليەنتتەرمەن بىرىگۋگە كومەكتەسۋگە دايىنبىز», دەدى ە.برۋسسارد.
Amazon پلاتفورماسى الەمدەگى ەڭ تانىمال سايتتاردىڭ ءبىرى سانالادى. وندا الەمنىڭ 200-دەن استام ەلىنەن ميلليونداعان بەلسەندى كليەنت بار. 188 ەلدىڭ ساتۋشىلارى تىركەلگەن. ەلەكتروندى پلاتفورما اسىرەسە, شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ دامۋىنا جول اشپاق. ويتكەنى ماركەتپلەيستەگى بولشەك ساۋدانىڭ 60 پايىزىن 1,9 ملن شاعىن جانە ورتا كاسىپورىن جاساپ وتىر. بىلتىر كومپانيانىڭ تازا تابىسى 386,1 ملرد دوللارعا جەتكەن.
وسى رەتتە وتاندىق كاسىپكەرلەر Amazon پلاتفورماسىنا قانداي ونىمدەر شىعارادى, شىعارار كەزدەگى جۇمىس پروتسەسى قانداي بولادى, پلاتفورما تاراپىنان قازاق بيزنەسمەندەرىنە قانداي تالاپتار قويىلادى, نەگىزىنەن قاي ونىمدەر حالىقارالىق نارىققا ۇسىنىلماق دەگەن ساۋالدار تۋىندايدى. سونىمەن قاتار Amazon-نىڭ قازىرگى الەۋەتى, تابىسى, ونىڭ وزگە ەلەكتروندى الاڭقايلاردان ەرەكشەلىگى جايلى دا ايتا كەتپەكپىز.
كىمدەرگە قولايلى؟
QazTrade ساۋدا ساياساتىن دامىتۋ ورتالىعى اق-نىڭ بىزگە جولداعان جاۋابىنا سۇيەنسەك, كەلىسسوزدەردىڭ ءساتتى جۇرگىزىلۋى قازاقستاندىق كاسىپورىندارعا حالىقارالىق نارىققا تىكەلەي شىعۋ مۇمكىندىگىن بەرگەن.
– بۇعان دەيىن سايتتا ساتۋشىنى تىركەۋگە رۇقسات بەرىلگەن ەلدەر تىزىمىندە قازاقستان بولعان جوق, سايكەسىنشە قازاقستاندىق كاسىپورىندار سايتقا تىكەلەي تىركەلىپ, تاۋار ساتا المادى. ەندى ءساتتى جۇزەگە اسقان كەلىسسوزدىڭ ناتيجەسىندە Amazon.com الاڭىندا ءوز تاۋارىن ساتقىسى كەلەتىن وتاندىق كاسىپورىندار كومپانيانى تىركەپ, بانك شوتىن اشىپ, رۇقسات ەتىلگەن ەلدەردىڭ بىرىندەگى (ونىڭ ىشىندە قازاقستان دا بار) زاڭدى مەكەنجايدى كورسەتۋى ءتيىس. ونلاين-سورەنى راسىمدەۋ جانە ساتۋشىلاردى تىركەۋگە بايلانىستى ءار ماركەتپلەيستىڭ وزىندىك ەرەجەسى بولادى. سايتتا جۇمىس ىستەۋدىڭ دە ءتارتىبى بار. Amazon.com-داعى ساتىلىم قۇنى ءونىمنىڭ سيپاتتاماسىنا, تاپسىرىستى ورىنداۋ تاسىلىنە, باسقا دا قوسىمشا قىزمەتتەر مەن فاكتورلارعا بايلانىستى. Amazon.com سايتىندا كالكۋلياتور بار, ول سىزگە ساتۋ قۇنىن ءونىم بىرلىگىنە شامامەن باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق كاسىپكەر ساتۋ جوسپارىنا جانە ساتىلاتىن زاتتارعا بايلانىستى تولەيتىن ساتۋ كوميسسيالارىنىڭ بىرنەشە تۇرلەرى بار, – دەيدى QazTrade e-commerce جانە ماركەتينگ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى وجەت شەگىرباەۆ.
ال قازاقستاندىق بيزنەس تاراپىنان Amazon قانشالىقتى سۇرانىسقا يە بولماق؟ ءبىزدىڭ كاسىپكەرلەر مەملەكەت ۇسىنىپ وتىرعان مۇمكىندىكتى ءىلىپ اكەتە الا ما؟ ارينە, سوڭعى جىلدارى وتاندىق ساۋدادا ەلەكتروندى كوممەرتسيا ۇلەسى ارتىپ كەلەدى. PwC Kazakhstan مەن تسيفرلى قازاقستان قاۋىمداستىعىنىڭ بىرلەسە جۇرگىزگەن زەرتتەۋىنە سايكەس, 2020 جىلدىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس بولشەك ەلەكتروندى كوممەرتسيا نارىعىنىڭ كولەمى 82 پايىزعا وسكەن. 2019 جىلى نارىقتاعى ەلەكتروندى ساۋدا-ساتتىق كولەمى 327 ملرد تەڭگە بولسا, بىلتىر 596 ملرد تەڭگەگە دەيىن وسكەن.
– قازاقستاندا ەلەكتروندى كوممەرتسيا ەندى عانا قارقىن الىپ كەلە جاتىر. بۇل – قازىرگى زامانعى بيزنەس پەن ەكونوميكانىڭ سەرپىندى سالاسى, ال كارانتين وتاندىق بيزنەستىڭ ينتەرنەت كەڭىستىكتەگى دامۋ قارقىنىن جەدەلدەتتى. حالىقارالىق ەلەكتروندى كوممەرتسيا دا سەرپىندى دامىپ كەلەدى. جاڭا نارىقتارعا شىعۋ, حالىقارالىق ماركەتينگتى ەنگىزۋ كومپانيالارعا جاقسى تابىس تابۋعا سەرپىن بەرىپ, ينۆەستيتسيا مەن نەتۆوركينگ تارتۋعا مۇمكىندىك سىيلايدى. دەگەنمەن كاسىپورىندار ءۇشىن ىڭعايلى جانە جايلى لوگيستيكا ماسەلەسىن شەشىپ الماي تۇرىپ قانداي دا ءبىر بولجام ايتۋ قيىن. بۇل رەتتە ءوز قىزمەتىن ينتەرناتسيونالداندىرۋعا مۇددەلى بولىپ وتىرعان لوگيستيكالىق كومپانيالار مەن «قازپوشتا» ءۇشىن ءوسۋ باعىتىن بايقاپ وتىرمىز, – دەدى QazTrade وكىلى.
Alibaba الدە Amazon?
مامانداردىڭ ايتۋىنشا, قازاقستاندىق كاسىپكەرلەر ءۇشىن جاڭا الاڭنىڭ اشىلۋى ءبارىبىر تىڭ مۇمكىندىك پەن تابىس اكەلەدى. ولاردىڭ سوزىنشە, Alibaba.com حالىقارالىق ەلەكتروندى ساۋدا پلاتفورماسىنىڭ العا جىلجۋىنا بايلانىستى, B2B سەگمەنتىندە جاسالعان مامىلەلەر ارقىلى شامامەن 45 ملن دوللار كولەمىندە ەكسپورتتىق كەلىسىمشارتتار جاسالعان. قازىر جاھاندىق رەيتينگتە ۆ2C جانە B2B سەكتورلارى بويىنشا ءبىرىنشى ورىندا Alibaba تۇر. دجەك ما نەگىزىن قالاعان بۇل ينتەرنەت-كومپانيا الاڭىنا دا قازاق كاسىپكەرلەرىن شىعارۋ بويىنشا مەملەكەت جۇمىس اتقاردى. 2020 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 100 وتاندىق كومپانيا Alibaba.com پلاتفورماسىندا «التىن جەتكىزۋشى» اككاۋنتىنا يە بولعان.
ال UNCTAD ەسەبى بويىنشا, دجەفف بەزوس قۇرعان كومپانيا B2س سەكتورىندا ەكىنشى كورسەتكىشكە يە. كومپانيا سايتتىڭ بارلىق ساتۋشىسى جالپى كىرىسى بويىنشا 2020 جىلى 38 پايىزعا ءوسىم كورسەتكەن.
قازاق كاسىپكەرلەرىن حالىقارالىق نارىققا شىعارۋمەن اينالىسىپ جاتقان QazTrade كومپانياسى قازىر شەتەلدىك سەرىكتەستىكتەردىڭ الەۋەتتى مۇمكىندىكتەرى, لوگيستيكالىق شەشىمدەر, ءىس قاعازدارى, سالىق سالۋ جانە باسقا دا كومەك تۇرلەرى تۋرالى اقپاراتتى ۇسىنۋ تۇرعىسىنان كومپانيالاردى ادىستەمەلىك جانە جەدەل قولداۋ بويىنشا بەلسەندى جۇمىس ىستەۋدە. ىرگەلى ەڭبەكتىڭ ناتيجەسىندە Alibaba.com سايتىنا 4 مىڭنان استام وتاندىق ءونىم ورنالاستىرىلعان. ول جەردە ءبىزدىڭ كاسىپكەرلەر ۇن, وسىمدىك مايى, ماكارون ونىمدەرى, كونديتەرلىك تاعامدار, ەت, سۋسىننان باستاپ جيھاز, كيىمگە دەيىن ساۋدالاۋدا.
Amazon-نىڭ دا اياسى كەڭ. وندا ءبىزدىڭ ازاماتتار جوعارىدا اتالىپ وتكەن تاۋار تۇرلەرىن جانە ەلەكتروندى كىتاپ, تۇرمىستىق ەلەكترونيكا, بالالار ويىنشىقتارى, سپورتتىق تاۋار, شارۋاشىلىق تاۋارلار, تاماق ونىمدەرىن دە ساتا الادى. ينتەرنەت-كومپانيانىڭ قازىرگى ساتتە اقش-تان بولەك, برازيليا, ۇلىبريتانيا, كانادا, گەرمانيا, جاپونيا, فرانتسيا, يتاليا, يسپانيا, ءۇندىستان جانە قىتايدا فيليالدارى بار. سونىمەن قاتار Amazon ساتۋشىلارعا قويما كەڭىستىگىن ۇسىنۋ قىزمەتىنە مۇمكىندىك بەرەتىن كەڭەيتىلگەن جانە دامىعان ورتالىقتاردىڭ جەلىسىن قالىپتاستىرعان.
Amazon 2021 جىلدىڭ العاشقى ءۇش ايىنىڭ وزىندە 108,5 ملرد دوللار تابىسقا كەنەلگەن. بۇل 2020 جىلدىڭ ءۇش ايىمەن سالىستىرعاندا 44 پايىزعا كوپ. وپەراتسيالىق اقشا اعىمى بىلتىرعى 39,7 ملرد-تان 67,2 ملرد دوللارعا دەيىن كوبەيگەن. ايتپاقشى, وسىدان بىرەر اي بۇرىن عانا كومپانيانىڭ نەگىزىن قالاۋشى دجەفف بەزوس قىزمەتىنەن كەتەتىنىن مالىمدەگەن. 5 شىلدەدەن باستاپ ونىڭ ورنىنا ارىپتەسى ەندي ياسسي وتىرماق. بەزوستىڭ ءوزى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى اتانىپ, بۇدان بىلاي جاڭا ونىمدەر ماسەلەسىمەن اينالىسپاق.
«ەندي كومپانيا ىشىندە جاقسى تانىمال. Amazon جۇمىس باستاعالى بەرى مەنىمەن بىرگە كەلە جاتىر. ول مىقتى كوشباسشى بولادى, وعان تولىق سەنەمىن», دەپتى د.بەزوس. ول كومپانيا باسشىسى قىزمەتىن كومپانيا قۇرىلعان 1994 جىلدان باستاپ اتقارىپ كەلە جاتسا, ەندي بۇل ۇجىمعا 1997 جىلى قوسىلعان. ايتپاقشى, بەزوس پلانەتانىڭ ە