تۇرعىندار تىنىشتىعىن كۇزەتكەن ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورىنىڭ مارتەبەسى قانداي؟

پوليتسيانىڭ «قارا نارى»

ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ «وتىمەن كىرىپ, ك ۇلىمەن شىعىپ» جۇرگەن ۋچاسكەلىك  ينسپەكتورلار وسى سالانىڭ اۋىر جۇگىن ارقالاعان قارا نارى سەكىلدى. قوقىس پەن تەمەكى تۇقىلىن كەز كەلگەن جەرگە تاستاپ كەتەتىن كورشىلەردىڭ ايقاي-شۋىنان باستاپ, كىسى ولىمىنە دەيىنگى اۋىر قىلمىستاردىڭ قاق ورتاسىندا جۇرەتىن ولار – امبەباپ ماماندار. ويتكەنى ءوزى جاۋاپتى اۋماقتا قىلمىس تىركەلسە, ءبىرىنشى بولىپ جەتەتىن ول كريميناليست, جەدەل ۋاكىل, تەرگەۋشى, انىقتاۋشى سياقتى جاۋاپتى ماماندىقتاردىڭ بۇكىل مىندەتىن قاتار اتقارىپ جۇرەدى.

قاراپايىم حالىقتىڭ قايناعان تىرشىلىگىنىڭ ورتاسىندا جۇرەتىندىكتەن, ولارعا تاياق تا ءبىرىنشى تيەدى, العىس تا ارقالاپ جاتادى. پوليتسياعا قاتىستى سىن مەن ءمىن تاعىلسا دا, سونىڭ كوبى وسى قىزمەت وكىلدەرىنە قاراتا ايتىلادى. قاراۋىنداعى ۇيلەردىڭ قاقپاسىن قاعىپ, ءار وتباسىنىڭ سىرى مەن مۇڭىنا ەرىكسىز كۋا بولىپ جۇرەتىندەر دە وسىلار. ىشىمدىككە سالىنىپ, شاڭىراعىنىڭ بەرەكەسىن العان ماسكۇنەممەن, ەسىرت­كىگە ەسى كەتكەن ناشاقورمەن, ءتانىن ساۋ­­دا­لاعان جەزوكشەمەن, وتباسىنىڭ وي­را­نىن شىعارىپ جۇرگەن وزبىرمەن, تۇزەۋ مەكەمەسىنەن شىقسا دا ءتۇزۋ جول­عا تۇسە قويماعان ەسەرسوقپەن دە بەت­پە-بەت كەلەتىندەر وسىلار. سىرت كوز­گە وڭاي كورىنگەنىمەن, بۇل قىزمەتتىڭ كوپ­كە بىلىنە بەرمەيتىن اۋىرتپالىعى كوپ, جاۋاپكەرشىلىگى مول, قيىندىعى جە­تىپ ارتىلادى. مۇنىڭ سىرتىندا كۇن­دەلىكتى جۇمىسىندا سان قيلى اداممەن جولىق­تى­راتىن قىزمەتتىڭ قاۋپى مەن قاتەرى تاعى بار.

ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورلارى – ىشكى ىستەر ورگاندارى جۇيەسىندەگى ەڭ كوپفۋنكتسيالى ينستيتۋت. ماسەلەن, ولار قىلمىستىڭ 12 قۇرامى بويىن­شا ءىس جۇرگىزسە, اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشى­لىقتىڭ 47 قۇرامىن قاراپ, جازا قولدانا الادى. ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قور­عاۋ, وتباسىلىق-تۇرمىستىق زورلىق-زوم­بىلىق, قۇقىقتىق ءتارتىپ پەن جول قاۋىپ­سىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, كوشى-قون, قور­شاعان ورتانى قورعاۋ, اۋماقتاردى اباتتاندىرۋ, سونداي-اق ەسىرتكى پايدالانۋ, جانۋارلارعا قاتىگەزدىك تانىتۋ, زاڭسىز اڭ اۋلاۋ جانە اعاشتاردى جويۋ – ۋچاسكەلىك پوليتسياعا جۇكتەلگەن ماسەلەلەر تىزبەگى وسىلاي جال­عاسا بەرەدى. بۇل تىزىمدە كامە­لەتكە تولماعان جەت­كىنشەكتەردىڭ تۇنگى ۋاقىت­تا ويىن-ساۋىق مەكەمەلەرىندە بول­ماۋىن قاداعالاۋ, تەمەكى ونىمدەرىن تۇ­تىنۋىنا تىيىم سالۋ دا بار. ولاردىڭ موينىنا ەسەپتە تۇرعان ازاماتتار مەن پروباتسيادا جۇرگەندەردى باقىلاۋ, ناشاقور جانە بۇرىن سوتتالعان ازامات­تاردىڭ ءتارتىبىن قاداعالاۋ مىندەتى دە جۇك­تەلگەن. ال قازىرگى كەزدە پوليتسيا ەسەبىندە وسىنداي 100 مىڭعا جۋىق ازامات بار.

ينسپەكتور مارتەبەسىن كوتەرۋ – وزەكتى ماسەلە

قىزمەتتىك باسپانا بەرۋ, كولىك­پەن قام­تاماسىز ەتۋ, ماردىمسىز جالا­قى,­ شەن الۋداعى شەكتەۋلەر, جۇكتەل­گەن جاۋاپ­­كەرشىلىك بىردەي بولسا دا ەڭ­بە­ك­اقىسى تومەن ۋچاسكەلىك ينسپەك­تور كومەكشىلەرىنىڭ دۇرىس ۇيىمداستى­رىل­ماعان جۇمىستارى – بۇل كۇنى كەشە عانا كوتەرىلىپ جۇرگەن ماسەلە ەمەس. ەڭ ما­ڭىزدى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – حالىقتىڭ پوليتسياعا دەگەن سەنىمىن ارتتىرۋ بولسا, بۇل تالاپتى وسى قىزمەتتەن باستاعان ءجون بولار.

ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورلارىنىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ ماسەلەسى وسىدان 18 جىل بۇرىن كۇن تارتىبىنە شىعارىلعان بولاتىن. ىشكى ىستەر ورگاندارى تاريحىندا تۇڭعىش ازاماتتىق مينيستر بولىپ قالعان زاۋىتبەك تۇرىسبەكوۆ وسى قىزمەتكە تۇبە­گەيلى وزگەرىس ەنگىزدى. ەكى جىل ىشكى ىس­تەر ءمينيسترى بولعان ۋاقىت ىشىندە ول ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلاردىڭ ماتەريالدىق جاعدايىن جاساپ, جالاقىلارىن ءۇش ەسە ءوسىردى.

سول جىلدارى ىشكى ىستەر سالاسىندا جۇرگىزىلگەن ەلەۋلى رەفورمالاردىڭ ءبىر ناتيجەسى – ينسپەكتورلاردىڭ كومەكشىلەرى ءۇشىن ارنايى شتات ەنگىزىلدى. ون جىل وسى قىز­مەتتىڭ ىستىعىنا كۇيىپ, سۋىعىنا توڭ­­عاندارعا قىزمەتتىك باسپانالارى جە­كە­مەنشىككە وتەتىن بولىپ شارت تا قويىلدى. وسىنىڭ بارلىعى حالىقپەن ەتەنە جاقىن جۇمىس ىستەيتىن ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورلارى تۋرالى قوعامنىڭ كوزقاراسىن وڭالتىپ, بۇل قىزمەتكە دەگەن قۇرمەتتى دە ارتتىرا تۇسكەن ەدى.

الايدا ۋاقىت ءبىر ورىندا تۇرمايدى. زامانا باعىتى مەن باعدارى ءار سالادان  جاڭعىرۋ مەن جاڭارۋدى, جەتىلۋ مەن جاقسارۋدى تالاپ ەتە باستايدى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ حالىققا جولداۋىندا «جۇرتقا جاقىن پوليتسيا» قاعيداتىن ورىنداۋ ەڭ ءبىرىنشى جەرگىلىكتى پوليتسيا قىزمەتىن جەتىلدىرۋدەن باستالاتىنىن اتاپ ايتتى. بۇل تۇستا ۋچاسكەلىك ينسپەكتوردىڭ قىزمەتى مەن رولىنە ەرەكشە ءمان بەرگەن پرەزيدەنت ونىڭ مارتەبەسىن زاڭ بويىنشا ارتتىرۋدى,  ءونىم­­دى جۇمىس ىستەۋىنە بارلىق جاعدايدى جاساۋ­دى تاپسىرعان ەدى.

وسى مەجەدەن الىپ قارايتىن بولساق, بۇگىنگى ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلاردىڭ بەدە­لى قانداي؟ جۇرت ءوز ۋچاسكەلىك ينسپەك­تورلارىن تاني ما؟ قاراپايىم حالىق­پەن تىكەلەي جۇمىس ىستەيتىن ءتارتىپ ساق­شىلارىنا قويىلاتىن باستى تالاپ قان­داي؟ ولاردىڭ ابىرويىنا سىزات تۇسى­رەتىن نە؟ مارتەبەسىن كوتەرەتىن قان­داي فاكتور؟ جالپى, ىشكى ىستەر مينيستر­لىگى ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورلارى جۇ­مىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن قان­داي جاعداي جاساۋدا؟ جاقىندا ۋچاس­كەلىك ينسپەكتورلاردىڭ قىزمەتىنە قاتىس­تى وسى جانە وزگە دە ماڭىزدى سۇراق­تارعا جان-جاقتى جاۋاپ بەرگەن ءىىم اكىم­شىلىك پو­ليتسيا كوميتەتىنىڭ توراعاسى مۇرات باي­مۇقاشەۆ ۋچاسكەلىك ينسپەكتور­لار مەن ولاردىڭ كومەكشىلەرىنىڭ ءىس-قيمىل­دارىنىڭ ارنايى الگوريتمدەرى ازىرلەن­گەنىن حابارلادى. بۇل – قىزمەتكەردىڭ قىز­مەتتىك مىندەتتەرىن ورىنداۋ كەزىن­دەگى ءىس-ارەكەتتەرىنىڭ جيىنتىعى. حالىق­ا­را­­لىق تاجىريبەدە مۇنداي الگوريتم­دەر كوبىنەسە «ستاندارتتى» جانە «وپەراتسيا­لىق راسىمدەر» دەپ اتالادى. زاڭنامانىڭ جەتىلدىرىلۋىنە قاراي الگوريتمدەر كەزەڭ-كەزەڭىمەن جاڭار­تىلىپ وتىرادى. قولايلى بولۋى ءۇشىن ارنايى ءموبيلدى قوسىمشا ازىرلەنىپ, بۇكىل قۇقىقتىق بازا ۋچاسكە­لىك پوليتسيا ينسپەكتورلارى مەن ولار­دىڭ كومەكشىلەرىنىڭ پلانشەتتەرىنە جۇك­تەل­مەك.

ءىىم الداعى ۋاقىتتا ءاربىر ۋچاسكەلىك ينسپەكتورعا كومەكشى بەكىتۋدى جوسپارلاپ وتىر. ياعني ۋچاسكەلىك پوليتسەي مەن ولاردىڭ كومەكشىلەرىنىڭ شتاتى ىشكى رەزەرۆتەر ەسەبىنەن 1131 قىزمەتكەرگە ۇل­عايۋى مۇمكىن.

قولجەتىمدىلىك –  باستى تالاپ

بۇگىندە قازاقستان بويىنشا بارلىعى 2 792 ۋچاسكەلىك پوليتسيا پۋنكتى جۇمىس ىس­تەيدى. ونىڭ 687-ءسى قالادا بولسا, 2105-ءى اۋىل­دىق جەرلەردە ورنالاسقان. الداعى بەس جىلدا ءىىم جىل سايىن ايماقتاردا كەم دەگەندە 78 ۋچاسكەلىك پوليتسيا بەكەتىن اشۋدى جوسپارعا ەنگىزىپ وتىر. سەبەبى قازىرگى تاڭدا قالالىق ۋچاسكەلەردەگى جۇ­مىس ورىندارىنىڭ 30 پايىزى الىستا ورنالاسقان. بۇل – 1552 ۋچاسكەلىك ينسپەكتور ءوزى جاۋاپتى اۋماقتان قاشىقتا تۇرادى دەگەن ءسوز. وسىعان وراي, ەڭ الدىمەن, بۇل قىزمەتتىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جابدىقتالۋىن جاقسارتۋعا قاتىستى ناقتى شارالار قولعا الىنعان.

كوميتەت توراعاسى بۇل باعىتتا مي­نيسترلىك جەرگىلىكتى اكىمدەرمەن ءتيىستى مەموراندۋمدار جاساپ, ورتاق ءىس-شارالاردى قولعا العانىن دا جەتكىزدى. «جاڭا پوليتسيا بەكەتتەرىن سالۋ كەزىندە ولاردىڭ ورنالاسۋىنا ەرەكشە ءمان بەرىلەدى. ويتكەنى قازىرگى تاڭدا كوپ ينسپەكتوردىڭ بەكەتى وزدەرى جاۋاپتى ايماقتاردان كەم دەگەندە 2,5 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان. سونىڭ سالدارىنان حالىقتىڭ دەنى ارىز-شاعىمدارىن ارقالاپ ۋچاسكەلىك ينس­پەكتورعا جەكە بارا بەرمەيدى. سول سەبەپتى الداعى ۋاقىتتا ۋچاسكەلىك ينس­پەك­تورلاردىڭ ورنالاسقان جەرلەرىن قىز­مەت كورسەتىلەتىن ۋچاسكەلەرىنە بارىنشا جاقىنداتۋ ماسەلەسىن ءجىتى نازاردا ۇس­تايتىن بولامىز», دەدى ول.

م.بايمۇقاشەۆتىڭ ايتۋىنشا, قا­جەتتى الەۋمەتتىك پاكەتتى قالىپتاستىرۋ كادرلىق قۇرامنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا جانە سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىن ازايتۋعا ىق­پال ەتەدى. بۇل سايكەسىنشە قىزمەتتىڭ تارتىمدىلىعىن دا ارتتىرادى. وسىعان وراي, ۇزدىكتەردى ىرىكتەۋ ءۇشىن ۇمىتكەرلەرگە قويىلاتىن بىلىكتىلىك تالاپتارى, ونىڭ ىشىندە بوس جۇمىس ورىن­دارىنا ورنالاسۋعا قويىلاتىن تالاپتار ارتتى. 2019 جىلى ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلاردىڭ ەڭبەكاقىسى 25%-عا ءوستى. بيىلدان باستاپ ولاردىڭ كو­مەك­­شىلەرىنىڭ جالاقىسى 30%-عا كو­بەيدى. قازىر ۋچاسكەلىك ينس­پەكتورلار ەڭبەكاقىسىنىڭ مولشەرى 177 مىڭ مەن 260 مىڭ تەڭگە ارالىعىندا. ال كە­لەسى جىلدان باستاپ ۋچاسكەلىك ينس­پەك­تورلار ەڭبەكاقىسى تاعى 30, ال ولار­دىڭ كومەكشىلەرىنىڭ ەڭ­بەكاقىسى 7 پايىزعا كوتەرىلمەك.

سونىمەن قاتار 2019 جىلدىڭ شىلدە­سىنەن باستاپ ۋچاسكەلىك ينسپەكتور­لارعا تۇرعىن ءۇيدى جالعا العانى ءۇشىن وتەماقى تولەنەدى. بيىلدان باستاپ بۇل تىزىمگە ۋچاسكەلىك كومەكشىلەر دە ەنگىزىلدى. 1 ساۋىر­­دەن باستاپ ولار بۇل تۇرعىن ءۇي تو­لەم­دەرىن تۇرعىن ءۇيدى ساتىپ الۋ ءۇشىن تولەم­دەردى ءبولىپ تولەۋ نەمەسە يپوتەكا­لىق نەسيە بەرۋ ارقىلى پايدالانا الادى.

اۋىل «انيسكيندەرىنىڭ» ايتارى بار

ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلاردىڭ مارتەبەسى مەن ماسەلەسى تۋرالى ءسوز قوزعالعاندا ويى­مىزعا بىردەن اۋىلدىق جەرلەردەگى «انيسكيندەر» ءتۇستى. وندا دا شالعاي جاتقان ەلدى مەكەندە ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ قازىرگى جاي-كۇيى قالاي؟ ولاردىڭ كۇندەلىكتى قىزمەتتە بەتپە-بەت كەزدەسەتىن قيىندىقتارى نەدە؟

ءبىز وسى سۇراقتاردى باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ ەكى ينسپەكتورىنا قويعان ەدىك. ونىڭ ءبىرى – وبلىس ورتالىعىنان 600 شاقىرىم قاشىقتىقتا ورنالاسقان بوكەي ورداسى اۋدانى سارالجىن اۋىلىنىڭ ۋچاسكەلىك ينسپەكتورى ءبىرجان ەركەعاليەۆ. سارالجىننىڭ ءوزى اۋدان ورتالىعىنان 200 شاقىرىمداي الىستا جاتىر. مىڭعا جۋىق تۇرعىنى بار اۋىلدا جىل باسىنان بەرى ءۇش قىلمىس تىركەلسە, 31 اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق انىقتالعان. شارتتى تۇردە مەرزىمىنەن بۇرىن بوساتىلعان 1 ادام مەن اكىمشىلىك قاداعالاۋدا 1 ادام ەسەپتە تۇر. الىستاعى اۋىلدا 15 جىلدان بەرى ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينس­پەكتورى بولىپ قىزمەت اتقارىپ كەلە جاتقان ءبىرجان «بىزدەگى باستى ماسەلە – ينتەرنەتتىڭ ناشارلىعى» دەپ اعىنان جارىلدى. «بايلانىسقا شىعۋ مەن اقپارات الماسۋدا كادىمگىدەي كەشىگىپ جاتامىز. ال بۇگىنگى ۋاقىتتىڭ تالابىن وزدەرىڭىز دە جاقسى بىلەسىزدەر. ءبارىن تەز ىستەپ, قاجەت مالىمەتتەردى ۋاقتىلى العاننىڭ ءجونى بولەك. اكىمشىلىك ءىس قۇجاتتاردى سوتقا وتكىزۋ ءۇشىن اۋدانعا ءجيى قاتىنايمىز. سول كەزدە جولدىڭ ناشارلىعى دا كوپ كەدەرگى كەلتىرەدى», دەگەن اۋىل ساقشىسى اۋداندا ءولىم-ءجىتىم بولعان جاعدايدا سوت-مەديتسينالىق ساراپتاما وتكىزۋ ءۇشىن ءمايىت تاسىمالدايتىن ارنايى كولىكتىڭ جوقتىعىن دا ايتىپ قالدى.

ء«ار سالانىڭ وزىنە ءتان قيىندىعى بار. ءبىزدىڭ قىزمەتتىڭ دە اۋىرتپالىعى از ەمەس. جۇمىس بارىسىندا ءتۇرلى كەلەڭسىز وقيعالارعا كۋا بولاسىڭ, ءتىپتى كەيدە ءومىر مەن ءولىمنىڭ ارپالىسىنا تۇسەتىن كەزدەر دە بولادى. اۋىلدىڭ تەلىسى مەن تەنتەگىن جونگە سالعان كەزدە كەيدە وزىڭە قارسىلىق كورسەتىپ, باعىنبايتىن باسبۇزارلار دا جولىعىپ جاتادى. وسىنداي كەزدەر­دە جانىڭدا كومەكشىڭ بولسا, ءبىر جاعىنان شىعىسار ەدى دەپ ويلايسىڭ. جالپى, اۋىل­دىق جەرلەرگە كومەكشى شتاتى ەنگىزىلسە, ءبىزدىڭ قىزمەتتى ءبىرشاما جەڭىلدەتەر ەدى. بۇل ەڭ ءبىرىنشى جۇمىستىڭ جۇيەلى جۇرۋىنە كوپ كومەك دەپ ەسەپتەيمىن. ماسەلەن, ەڭبەك دەمالىسىنا شىققاندا, ىسساپارعا كەتكەندە كومەكشى وتە قاجەت», دەيدى ول.

رۋفات قابيەۆ – رەسەيمەن شەكارالاس جاتقان جانىبەك اۋدانى تاۋ اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ ۋچاسكەلىك ينسپەكتورى. اۋدان ورال قالاسىنان 500 شاقىرىم الىستا ورنالاسقان. تاۋ اۋىلىنا جەتۋ ءۇشىن اۋداننان تاعى 35 شاقىرىمداي جول ءجۇرۋىڭ قاجەت. قازىر مۇندا 1300-گە جۋىق ادام ءومىر سۇرەدى. ينسپەكتور بيىل اۋىرلىعى ورتاشا ەكى قىلمىس تىركەلىپ, ەكەۋىنىڭ دە اشىلعانىن ايتتى. «اۋىلدا 1 سوتتالعان, پروفيلاكتيكالىق ەسەپتە تۇرعان ءۇش تۇر­عىن بار. اۋىل ىشىندە ءتۇرلى جاعداي بولىپ جاتادى. وتباسىلىق جانجال, ۇساق ۇرلىق, كەلىس­پەي قالۋ. كەيدە تۇرعىنداردىڭ جەكە ماسەلەلەرىنە ەرىكسىز ارالاسىپ, ارىز-شا­عىم­دارى بولسا بەتپە-بەت وتىرىپ سوي­لەسىپ, ءتۇرلى سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرىپ جا­تا­مىز», دەگەن پوليتسيا قىزمەتكەرى شال­عاي جات­قان اۋىلدىق وكرۋگتەردىڭ ەڭ باستى ماسە­­لەسى – ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورى­نا اۋا­­داي قاجەت كومەكشىلەر ەكەنىن العا تارت­تى.

«ماسەلەن, ماعان بەكىتىلگەن اۋىلدا 50-دەي شارۋا قوجالىعى بار. ءار قوجالىقتىڭ قىستاعى ءبىر-بىرىنەن الىس ورنالاسقان. ال اۋىلدىڭ كۇنكورىس كوزى – مال. بىزدە ءجيى تىركەلەتىن قىلمىس تا وسى مال ۇرلىعىمەن بايلانىستى. ءار قىستاققا بارىپ, ءىستىڭ اق-قاراسىن انىقتاۋ, كۋاگەرلەردەن جاۋاپ الۋ كەزىندە جالعىز ءوزىڭ ءجۇرىپ ۋاقىتتى وتكىزىپ الىپ جاتامىز. سوندىقتان دا قىلمىستىڭ الدىن الۋدا, مال ۇرلىعىن دەر كەزىندە اشۋدا كومەكشىلەردىڭ كومەگى زور. قىزمەتتىڭ اۋىرتپالىعىن بولىسۋدە, حالىقتىڭ سەنىمىنەن شىعۋدا دا ولاردىڭ الار ورنى ەرەكشە», دەيدى ول.

«جانىبەككە قاراستى تالوۆ, جاقسى­باي سەكىلدى اۋىلدار اۋداننان ءتىپتى 150-200 شاقىرىمداي قاشىقتا جاتىر. ءار اۋىل ساقشىسىنا ارتىلعان جاۋاپكەر­شىلىك بار. الايدا ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينس­پەكتورىنىڭ جۇمىسىنا باعا بەرۋ­شى – حالىق. جىل سايىن اۋدان, وبلىس كولەمىندە ۇزدىك ۋچاسكەلىك ينسپەكتور سايى­سى وتكىزىلەدى. وسىدان ەكى جىل بۇرىن ءىىم ۇيىم­داستىرعان رەسپۋبليكالىق سلەتتە دە ۇزدىكتەردىڭ قاتارىنان تابىلدىق. مۇنداي سايىستار ۇزدىك ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورلارىمەن كەزدەسىپ, تاجىريبە الماسۋدا تاپتىرمايتىن الاڭ ەكەنى انىق. الاي­دا بۇل جەردە باستىسى ماراپات ەمەس, ەڭ ماڭىزدىسى – حالىق سەنىمىن اقتاۋ, ادال قىزمەت اتقارۋ», دەگەن رۋفات عۇباي­دوللا ۇلى بۇل قىزمەتكە سابىر مەن ءتوزىم­نىڭ قاجەتتىلىگىن دە ەسكەرتىپ ءوتتى. «سەبەبى بىزدە تاڭعى 9-دان كەشكى 7-گە دەيىن دەپ بەكىتىلىپ قويعان جۇمىس كەستەسى جوق. تەلەفو­نىڭ كۇنى-ءتۇنى قوسۋلى, ءوزىڭ اپتا بويى 24 ساعات بايلانىستا بولۋىڭ قاجەت. كىم­نىڭ, قاي جاقتان, قاي كەزدە قوڭىراۋ شالىپ, شىقىرتاتىنىن دا بىلمەي­سىڭ», دەيدى ول.

كەيبىر اۋىلدا ۋچاسكەلىك پوليتسيا قىز­مەتكەرى – قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جالعىز وكىلى ەكەنىن ەسكەرسەك, ىشكى ىستەر ورگان­­دارىندا جۇرگىزىلىپ جاتقان رەفور­ما بارىسىندا جوعارىدا كوتەرىلگەن ماسە­لەلەر دە وڭ شەشىلەر دەگەن ويدامىز.

ءتۇيىن. ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورى مەملەكەت باسشىسى بەلگىلەپ بەرگەن پوليتسيانىڭ ۇلتتىق سەرۆيستىك مودەلىنىڭ نەگىزگى تۇلعاسىنا اينالا الا ما؟ جالاقىسىن كوتەرىپ, باسپانا بەرۋمەن مارتەبە ماسەلەسى تۇبەگەيلى شەشىلە مە؟ پوليتسيا ينسپەكتورىنىڭ جاڭا بەينەسىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن تاعى قانداي جۇمىس پەن جاعداي جاسالۋى قاجەت؟ وسىنداي تۇرعىندار تىنىشتىعىن كۇزەتكەن  جاندارعا قاتىستى سۇراقتار الداعى ۋاقىتتا دا وزەكتىلىگىن جويا قويماسى انىق. ويتكەنى پرەزيدەنت اتاپ وتكەندەي, ۋچاسكەلىك پوليتسيا ينسپەكتورىنىڭ ازاماتتار ءۇشىن تانىمال, قولجەتىمدى, بەدەلدى بولۋى, ولاردىڭ قۇقىقتارىن بەلسەندى قورعاۋى ءۇشىن ءالى تالاي ءىس تىندىرىلۋى ءتيىس.