قىزىلوردادا وبلىس اكىمى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا, ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ۆيتسە-ءمينيسترى سەرىك قوجانيازوۆ, اۋدان اكىمدەرى مەن ءتيىستى قۇرىلىم باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن ەگىستىكتى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىنە ارنالعان سەلەكتورلىق ءماجىلىس ءوتتى. جيىندا ايماق باسشىسى سىرداريانىڭ تومەنگى الابىندا ۆەگەتاتسيالىق كەزەڭنىڭ كۇردەلى جاعدايدا ءوتىپ جاتقانىن ايتتى.
– بۇگىندە سىرداريا وزەنىنىڭ اعىسىن رەتتەيتىن نارىن-سىرداريا سۋ قويمالارىنداعى سۋ كولەمى وتكەن جىلدان 2 ملرد تەكشە مەترگە كەم. شارداراعا ءتۇسىپ جاتقان سۋدىڭ ماردىمسىزدىعى دا ەلدى الاڭداتۋدا. بيىل وبلىس بويىنشا 188,2 مىڭ گەكتارعا اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلىن ەگۋ جوسپارلانعان. ونىڭ ىشىندە كۇرىش كولەمى وتكەن جىلدان قىسقارتىلىپ, 84,4 مىڭ گەكتارعا ءتۇستى. بىراق سونىڭ ءوزىن ەگۋ مەن سۋعا باستىرۋ جاعدايى اسا كۇردەلى بولىپ وتىر. سۋ تاپشىلىعىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن سۋ رەسۋرستارى كوميتەتى مەن وبلىس اكىمدىگىنىڭ بىرلەسكەن ءىس-شارالار جوسپارى بەكىتىلدى. سۋ الۋ رەجىمدەرىنىڭ كەستەگە ساي ورىندالۋىنا مونيتورينگ جۇرگىزەتىن توپ قۇرىلىپ, جۇمىس جۇرگىزىلۋدە, – دەدى گۇلشارا ناۋشاقىزى.
ۆيتسە-مينيستر س.قوجانيازوۆ سىرداريا سۋىن مولايتۋ ماقساتىندا حالىقارالىق كەلىسىمشارتتار اياسىندا جۇزەگە اسىپ جاتقان باستامالار تۋرالى ايتىپ ءوتتى. داريا ارناسىنا سۋ بولەتىن الىپ ايدىن توقتاعۇل سۋ قويماسىندا 2018-2019 جىلدارى 18 ملرد تەكشە مەتر سۋ بولسا, بيىلعى كولەم – 8,7 ملرد تەكشە مەتر. سۋ تاپشىلىعى – ترانسشەكارالىق وزەن بويىنداعى بارلىق مەملەكەتكە ورتاق پروبلەما. حالىقارالىق كەلىسىمدەر نەگىزىندە قازاقستان مامىر ايىنىڭ سوڭىنا دەيىن قىرعىزستانعا 370 ملن كۆت ساعات ەلەكتر ەنەرگياسىن بەرۋدى جوسپارلاپ وتىر. قىرعىز ەلى بۇل ەلەكتر قۋاتىن تامىزدا قايتارىپ, جازدا 370 ملن تەكشە مەتر سۋ جىبەرەدى. وسىنداي كەلىسىم تاجىكستان مەملەكەتىمەن دە جۇرگىزىلۋدە. وسى ەل اۋماعىنداعى قايراققۇم سۋ قويماسىنان ماۋسىم, شىلدە ايلارىندا سىردارياعا قوسىمشا 300-400 ملن تەكشە مەتر سۋ الۋ ءۇشىن ولارعا قاجەتتى تەحنيكا, جانار-جاعارماي بەرىلەدى.
– سىردارياداعى ورتاق سۋدى ءبولىسۋ ءۇشىن 4 مەملەكەت وكىلدەرىنەن كوميسسيا بەكىتىلىپ, جىلىنا 2 مارتە كەزدەسۋ وتكىزىلىپ تۇرادى. كوميسسيانىڭ سوڭعى وتىرىسىندا وزبەكستانداعى سىرداريا باسسەيندىك سۋ شارۋاشىلىعى ۇيىمىنا ءبىزدىڭ ەلدەن وكىلدەر جىبەرۋگە ۋاعدالاستىق. بۇرىن وزەندەگى سۋدىڭ ءبولىنىسىن باقىلايتىن بۇل مەكەمە جۇمىسىنا ارالاسپايتىنبىز. سۋ تاپشىلىعىنان قازىر ءاندىجان سۋ قويماسىنان قاراداريا ارقىلى سىرعا تۇسەتىن, شارباقتىڭ ايدىنىنان شىرشىققا تاستالاتىن ليميتتەردى دە باقىلاۋدى قولعا الدىق, – دەيدى ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى.
جيىندا ارال-سىرداريا باسسەيندىك ينسپەكتسياسىنىڭ باسشىسى سەيىلبەك نۇرىمبەتوۆ, «قازسۋشار» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپورنى قىزىلوردا فيليالىنىڭ ديرەكتورى حاميت بيىمبەتوۆ سۋ تاپشىلىعىنىڭ زاردابىن ازايتۋ باعىتىندا جاسالىپ جاتقان جۇمىستار جايلى حابارلاما جاسادى. ەلدى مەكەندەردى سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ۇزىندىعى 45 شاقىرىم بولاتىن 8 كانالعا وبلىستىق بيۋدجەتتەن قارجى ءبولىنىپ, ءتيىستى جۇمىستار اتقارىلۋدا. سونىمەن بىرگە وبلىستىق بيۋدجەت قارجىسىنا اۋىلدار ءۇشىن 43 سورعى قوندىرعىسىن ساتىپ الۋ بەلگىلەنىپ, قازىر سونىڭ 8-ءى جەتكىزىلگەن.
سەلەكتورلىق ماجىلىستە وبلىستىق اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى اينۇر تىلەۋلەەۆا سۋ تاپشىلىعىنا بايلانىستى ەگىستى ءارتاراپتاندىرۋ قولعا الىنعانىن جەتكىزدى. ءوزى از سۋدى ىسىراپسىز پايدالانۋ ءۇشىن بيىل جەرگىلىكتى سەلەكتسيا ارقىلى وندىرىسكە ەنگىزىلگەن ەرتە پىسەتىن كۇرىش سۇرىپتارى ەگىلدى. وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا كۇرىش كولەمى 5,1 مىڭ گەكتارعا قىسقارتىلىپ, ونىڭ ورنىنا سۋدى از قاجەت ەتەتىن ءارتاراپتاندىرۋ داقىلدارىنا باسىمدىق بەرىلىپ وتىر.
بيىل 84,4 مىڭ گەكتارعا ەگىلەدى دەپ مەجەلەنگەن باستى ءونىمنىڭ كولەمى ءالى دە قىسقارۋى مۇمكىن. شارۋالار اراسىندا جۇرگىزىلگەن تۇسىندىرمە جۇمىستارىنان كەيىن قارماقشى, جاڭاقورعان اۋداندارى تاعى دا ازايتىلاتىن كۇرىش القاپتارىنىڭ كولەمىن ناقتىلادى. سەلەكتورلىق جيىندا اۋدان باسشىلارى, سۋ شارۋاشىلىعىنىڭ ماماندارى ەگىستىڭ بارىسى, سۋمەن قامتۋ جايىندا حابارلاما جاسادى.
جيىندى قورىتىندىلاعان گ.ابدىقالىقوۆا ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگىنە ۆەگەتاتسيالىق كەزەڭدە شاردارا سۋ قويماسىنا جوعارىدان 2,7 ملرد تەكشە مەتر سۋدىڭ ءتۇسۋىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندە ۇسىنىسىن جەتكىزدى.
قىزىلوردا وبلىسى